Thầy thuốc Văn nghệ

Dịch cúm gia cầm

Cúm gia cầm hay còn gọi cúm gà do một loại siêu vi cúm H5N1 gây bệnh cho chim chóc, gà vịt và hiếm khi lây qua cho người nhưng có thể gây chết người. Trong những năm gần đây, dịch cúm gia cầm xảy ra ở châu Á, châu Phi và châu Âu do tiếp xúc với gia cầm bị bệnh. Trong vài trường hợp, dịch cũng lây từ người này sang người khác.

Sự bùng phát toàn cầu của dịch cúm gia cầm H5N1 có thể xảy ra nếu siêu vi cúm gia cầm biến thành một chủng lan truyền dễ dàng hơn từ người này sang người khác. Các nhà nghiên cứu đang tìm cách tạo ra vaccin giúp bảo vệ con người không mắc bệnh cúm gia cầm.

Các dấu hiệu của cúm gia cầm bắt đầu trong vòng hai đến tám ngày sau khi nhiễm trùng, và cũng giống các bệnh cúm thông thường. Người bệnh sốt, ho, viêm họng, đau cơ, nhức đầu. Một số người cũng cảm thấy buồn nôn, ói mửa hay tiêu chảy.

Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe

Cúm gia cầm xuất hiện tự nhiên trong loài gia cầm hoang dã và lây sang gia cầm nuôi nhà như gà vịt và ngan ngỗng. Bệnh lây truyền qua tiếp xúc với phân của chim chóc nhiễm bệnh và dịch tiết từ mũi, miệng hay mắt.

Môi trường tự do nơi trứng và chim được mua bán trong điều kiện chật chội và mất vệ sinh là hang ổ của nhiễm trùng và lây lan ra cộng đồng. Thịt gia cầm và trứng gia cầm nhiễm bệnh có thể truyền bệnh cúm gia cầm, muốn an toàn phải nấu chín đến nhiệt độ trên 74 độ C. Trứng cần được nấu chín cho đến khi lòng đỏ và lòng trắng đông đặc.

Những người mắc bệnh cúm gia cầm có nguy cơ biến chứng đe dọa tính mạng, bao gồm viêm phổi, xẹp phổi, suy hô hấp, suy thận, suy tim mạch.

Để chẩn đoán dịch cúm gia cầm H5N1, thầy thuốc lấy chất dịch từ mũi hay cổ họng của người bệnh để tìm siêu vi gây bệnh. Những mẫu dịch này cần lấy trong vài ngày đầu tiên sau khi các triệu chứng xuất hiện. Thầy thuốc cũng cho chụp X quang để đánh giá tình trạng của phổi, giúp xác định chẩn đoán và lựa chọn phương pháp điều trị tốt nhất.

Nhiều siêu vi cúm gia cầm đã trở nên đề kháng với các loại thuốc kháng siêu vi như amantadin và rimantadin. Vì vậy các quan chức y tế khuyến cáo dùng thuốc oseltamivir (Tamiflu) hay zanamivir (Relenza) ngay trong vòng hai ngày sau khi xuất hiện các triệu chứng. Tuy nhiên, một số loại cúm gia cầm có thể phát triển sức đề kháng với oseltamivir.

Cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm Hoa Kỳ đã thông qua một loại vaccin để phòng ngừa lây nhiễm siêu vi cúm gia cầm H5N1, nhưng chính phủ Hoa Kỳ đang dự trữ vaccin này và chỉ phân phối trong trường hợp có ổ dịch lớn.

Nếu một du khách đi du lịch đến Đông Nam Á hay bất kỳ khu vực nào có dịch cúm gia cầm, nên lưu ý các lời khuyên sau đây:

• Tránh các khu vực nông thôn, trang trại nhỏ và chợ ngoài trời nơi có nhiều chim chóc.

• Rửa tay là một trong những cách đơn giản nhất để ngăn ngừa nhiễm trùng, rửa với chất khử trùng có chứa ít nhất 60 phần trăm cồn.

• Trước khi đi du lịch, hãy hỏi thầy thuốc về việc tiêm phòng cúm theo mùa vì tuy không bảo vệ được dịch cúm gia cầm nhưng cũng làm giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Bởi vì nhiệt độ phá hủy siêu vi H5N1, nên thịt gia cầm nấu chín không phải là một mối đe dọa sức khỏe. Tuy vậy, nên giữ đúng các biện pháp phòng ngừa khi xử lý thịt gia cầm đề phòng nhiễm vi khuẩn salmonella và các vi khuẩn có hại khác. Sử dụng nước nóng và xà phòng để rửa thớt, đồ dùng và các bề mặt tiếp xúc với gia cầm sống.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 409

Ý Kiến bạn đọc