Thầy thuốc Văn nghệ

Đi trên đầu ngón chân

Đi trên đầu ngón chân là tình trạng phổ biến ở trẻ em lúc mới bắt đầu tập đi. Hầu hết trẻ em trải qua một giai đoạn đi bằng ngón chân và tiếp tục đi trên đầu ngón chân trong những năm đầu đời theo thói quen. Nếu trẻ em vẫn phát triển bình thường thì chứng đi trên đầu ngón chân không đáng cho cha mẹ quan tâm. Nhưng chứng đi trên đầu ngón chân đôi khi là kết quả của bệnh bại não, bệnh loạn dưỡng cơ hay một bệnh thần kinh cơ. Trẻ em mắc chứng bệnh tự kỷ cũng hay đi trên đầu ngón chân mình.

Nếu trẻ em vẫn đi trên đầu ngón chân sau 2 tuổi, cha mẹ nên nói chuyện với thầy thuốc gia đình, nhất là khi thấy cơ bắp chân của trẻ quá cứng và gân gót chân của trẻ quá căng hay thiếu phối hợp cơ bắp. Thông thường, đi trên đầu ngón chân chỉ là một thói quen khi trẻ đang ở giai đoạn tập đi. Trong một vài trường hợp, đi trên đầu ngón chân có nguyên do bệnh lý như gân gót chân Asin quá ngắn. Xin nhắc lại gân gót chân Asin là dây gân rất mạnh nối từ cơ bắp chuối ở cẳng chân đi tới xương gót chân. Nếu quá ngắn, dây gân gót chân này ngăn gót chân không chạm đất. Trường hợp thứ hai là do mắc chứng bại não sau chấn thương hay có một bộ phận của não chưa trưởng thành nên không thể kiểm soát cơ bắp. Chứng đi trên đầu ngón chân đôi khi xảy ra trong bệnh loạn dưỡng cơ, đây vốn là một căn bệnh di truyền trong đó các sợi cơ bị tổn thương và suy yếu theo thời gian. Dấu hiệu của bệnh này là lúc đầu trẻ đi bình thường, một thời gian sau trẻ mới đi trên đầu ngón chân. Chứng đi trên đầu ngón chân cũng liên quan đến bệnh tự kỷ, đây là một rối loạn tâm thần ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp với người khác. Ngoài ra, chứng đi trên đầu ngón chân theo thói quen đôi khi có tính chất gia đình. Chứng đi trên đầu ngón chân làm gia tăng nguy cơ trẻ té ngã, gây kỳ thị trong sinh hoạt cộng đồng vì trẻ “khác biệt” với bạn bè. Để chẩn đoán chứng đi trên đầu ngón chân, thầy thuốc khám toàn thân trẻ, chú ý dáng đi và cử động của các ngón chân. Trong một số trường hợp, thầy thuốc làm một xét nghiệm gọi là điện ký thần kinh cơ EMG. Trong điện ký thần kinh cơ, thầy thuốc dùng cây kim mỏng như một điện cực cắm vào cơ bắp ở chân nhằm đo hoạt động điện trong dây thần kinh hay cơ bắp bị bệnh. Nếu nghi ngờ trẻ có bệnh bại não hay tự kỷ, thầy thuốc đưa trẻ đến khám tại chuyên khoa tâm thần và khoa nội thần kinh trẻ em.

Khi trẻ mắc bệnh đi trên đầu ngón chân do thói quen, thầy thuốc không cần điều trị vì chứng bệnh này sẽ dần dần tự biến mất. Thầy thuốc chỉ cần theo dõi dáng đi của trẻ trong thời gian thăm khám. Phương pháp điều trị bao gồm các bài tập vật lý trị liệu giúp kéo căng cơ bắp chân và bàn chân nhằm cải thiện dáng đi của trẻ bệnh. Bên cạnh đó, phương pháp niềng chân hay nẹp chân giúp tạo dáng đi bình thường cho trẻ. Nếu vật lý trị liệu hay niềng chân không thành công, thầy thuốc đề nghị bó bột từ dưới đầu gối đến gót chân để đưa các ngón chân trở về vị trí bình thường. Nếu phương pháp điều trị bảo thủ thất bại, thầy thuốc đề nghị phẫu thuật để kéo dài cơ bắp hay kéo dài gân gót chân Asin. Khi chứng đi trên đầu ngón chân kết hợp với bệnh bại não, bệnh tự kỷ hay các bệnh khác, thầy thuốc cần điều trị tập trung vào các nguyên nhân này.

Bs. Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 399

Ý Kiến bạn đọc