Thầy thuốc Văn nghệ

Di căn não

Di căn não xảy ra khi tế bào ung thư lan truyền từ vị trí ban đầu đến não. Khi khối u não di căn, chúng tạo áp lực và thay đổi chức năng của mô não. Điều trị di căn não thường là phẫu thuật, xạ trị hay cả hai. Một số trường hợp cần đến hóa trị và liệu pháp miễn dịch.

Các triệu chứng khác nhau tùy thuộc vào kích cỡ, số lượng, vị trí và tốc độ u lớn lên. Dấu hiệu bao gồm nhức đầu, nôn hay buồn nôn, giảm trí nhớ, động kinh và chóng mặt.

Di căn não xảy ra khi các tế bào ung thư di chuyển qua dòng máu hay hệ bạch huyết từ khối u ban đầu và lan truyền tới não. Ở đó chúng bắt đầu nhân lên. Ung thư lan ra từ vú đến não được gọi là ung thư vú di căn, không phải là ung thư não. Cũng vậy, ung thư lan ra từ phổi đến não được gọi là ung thư phổi di căn.

So-502--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Di-can-nao---Anh-1

Có nhiều lý thuyết về nguyên nhân tại sao một số bệnh ung thư đi đến não. Các di căn não do ung thư phổi thường được phát hiện sớm còn di căn não do ung thư vú thường được phát hiện muộn hơn. Bất kỳ loại ung thư nào cũng có thể lan sang não, nhưng những loại ung thư sau đây tăng nguy cơ di căn não: đó là ung thư phổi, ung thư vú, ung thư ruột kết và ung thư thận.

Nếu nghi ngờ di căn não, thầy thuốc đề nghị một số xét nghiệm và thủ thuật như khám thần kinh bao gồm kiểm tra thị giác, thính giác, cân bằng, phối hợp, sức mạnh và phản xạ. Chụp cộng hưởng từ MRI thường được sử dụng để chẩn đoán di căn não. Thuốc nhuộm cản quang có thể được tiêm qua tĩnh mạch cánh tay khi chụp MRI.

Các xét nghiệm hình ảnh khác bao gồm chụp cắt lớp vi tính CT và chụp cắt lớp dương điện tử PET. Sinh thiết được thực hiện trong khi loại bỏ khối u não hay bằng cách sử dụng một cây kim. Mẫu sinh thiết này sau đó được xem dưới kính hiển vi để xác định xem đó là ác tính hay lành tính và là ung thư di căn hay khối u nguyên phát.

Nếu chẩn đoán và điều trị sớm, di căn não thường đáp ứng tốt với liệu pháp. Các phương pháp điều trị cho người di căn não thường bao gồm thuốc men, phẫu thuật và xạ trị toàn bộ não. Trong một số trường hợp, hóa trị liệu kết hợp với liệu pháp miễn dịch tỏ ra rất hữu ích. Nên nhớ khối u có thể tái phát sau khi điều trị. Cách điều trị tốt nhất sẽ tùy thuộc vào kích thước, số lượng và vị trí của khối u.

Corticoid liều cao thường được sử dụng để giảm sưng quanh các khối u và giảm các triệu chứng thần kinh.

Nếu phẫu thuật là một lựa chọn, thầy thuốc sẽ thao tác để loại bỏ càng nhiều ung thư càng tốt. Loại bỏ một phần khối u giúp làm giảm các triệu chứng khó chịu.

Phẫu thuật để loại bỏ các di căn não mang lại những nguy cơ như thiếu hụt thần kinh, nhiễm trùng và chảy máu. Phẫu thuật trên một khối u gần dây thần kinh mắt có nguy cơ mất thị lực. Phẫu thuật não từ xa là phương pháp sử dụng tia phóng xạ từ bên ngoài để tiêu diệt khối u mà không cần mổ hở.

Phóng xạ trị liệu sử dụng chùm năng lượng cao như tia X để tiêu diệt tế bào khối u. Bức xạ toàn bộ não được áp dụng để giết các tế bào khối u. Những người trải qua bức xạ toàn bộ não thường cần điều trị trong vòng từ 2 đến 3 tuần. Tác dụng phụ bao gồm mệt mỏi, buồn nôn và rụng tóc.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 502

Ý Kiến bạn đọc