Trong nước

Đêm hòa nhạc Bản giao hưởng “Từ thế giới mới”

Vào lúc 20 giờ ngày 19-7-2016 tại Nhà hát Thành phố (số 7 Công trường Lam Sơn, Q.1, TP.HCM) diễn ra đêm hòa nhạc có chủ đề: Bản giao hưởng “Từ thế giới mới” của Antonin Dvořák.

Chương trình hòa nhạc chia làm hai phần. Mở đầu chương trình phần một là bản “Pavane” nổi tiếng của nhà soạn nhạc người Pháp Gabriel Fauré. Một tác phẩm từng được biểu diễn ở nhiều phiên bản khác nhau: Hợp xướng với piano, hợp xướng cùng với múa, cho dàn nhạc giao hưởng, đôi khi cả dàn nhạc, hợp xướng và múa. Lần biểu diễn này là phiên bản cho dàn nhạc giao hưởng.

Tham gia biểu diễn trong chương trình còn có nghệ sĩ Strasho Temkov (flute) đến từ Macedonia, ông là nghệ sĩ từng biểu diễn tại Nhà hát Carnegie Hall, Hoa Kỳ và nhiều nơi trên thế giới. Strasho Temkov là người sáng lập nên nhóm tứ tấu flute “AULOS”, ông thường xuyên được mời vào ban giám khảo của các cuộc thi trong nước và quốc tế.

Banner-Ban-giao-huong-tu-the-gioi-moi
Banner đêm hòa nhạc bản giao hưởng Từ thế giới mới của Antonin Dvořák

Nghệ sĩ Strasho Temkov sẽ cùng dàn nhạc giao hưởng của Nhà hát Giao hưởng Nhạc Vũ Kịch TP. Hồ Chí Minh trình diễn “Tổ khúc Antique cho flute, harpsichord và dàn dây” của John Rutter và “Bản Sonata cho flute với dàn nhạc giao hưởng” của Francis Poulenc. Đây là những tác phẩm mang phong cách của âm nhạc thế kỷ XX, mới mẻ, giai điệu và hòa thanh tuyệt đẹp, tái tạo những không gian thanh bình, tươi tắn.

Bản giao hưởng “Từ thế giới mới” của Antonin Dvořák được biểu diễn trong phần hai của đêm hòa nhạc dưới sự dàn dựng và chỉ huy của nhạc trưởng Lê Phi Phi.

Nói về Antonin Dvořák, những người nghiên cứu âm nhạc hàn lâm đều biết, năm 1892, Antonin Dvořak nhận được lời mời tới Mỹ, làm Hiệu trưởng cho Nhạc viện Quốc gia của Mỹ. Ông đã trở thành một trong những người đầu tiên xây dựng nền móng cho nền âm nhạc hàn lâm của quốc gia này. Dvořak đã vô cùng ấn tượng khi được nghe âm nhạc của người bản địa, đặc biệt là của người Mỹ gốc Phi.

Ông từng nói: “Tôi tin chắc rằng, tương lai âm nhạc của đất nước này sẽ được xây dựng trên những âm điệu của người da đen. Những yếu tố này có thể sẽ trở thành nền tảng quan trọng, độc đáo cho sự thai nghén và phát triển của một trường phái âm nhạc mới trên đất Hoa Kỳ”.

Điều này đã được minh chứng bởi sự ra đời của hàng loạt những tác phẩm hàn lâm, đậm tiết tấu và phong cách âm nhạc của người da màu, một phong cách Mỹ được yêu mến ở khắp nơi trên thế giới của những nhà soạn nhạc người Mỹ danh tiếng lẫy lừng: Leonard Bernstein, George Gershwin, Leroy Anderson…

Trong thời gian làm việc tại Mỹ, Dvořák đã sáng tác được nhiều tác phẩm quan trọng trong sự nghiệp của mình, đó là: Concerto cho cello cung Si thứ, Tứ tấu đàn dây cung Pha trưởng (the “American”), Tứ tấu đàn dây cung Mi giáng trưởng… Đặc biệt trong thời gian này ông cho ra đời một tác phẩm đưa tên tuổi của ông đi khắp thế giới đó là “Bản giao hưởng số 9”, thường được gọi là Giao hưởng “Từ thế giới mới”. Nguồn cảm hứng mạnh mẽ từ con người với những văn hóa bản địa mang màu sắc độc đáo, những miền thiên nhiên rộng mở trên đất Hoa Kỳ, kết hợp với những nhân tố văn hóa đặc trưng của người Bohemia trong dòng máu của mình, cùng với nền tảng vững chắc về nghệ thuật giao hưởng đã được kế thừa xuất sắc từ thế hệ trước như Beethoven, Schubert…

Dvořák đã sáng tạo một tác phẩm giao hưởng đặc biệt nổi bật đối với âm nhạc châu Âu thời kỳ đó. Buổi công diễn đầu tiên tác phẩm vào 16-12-1893, tại một trong những nhà hát lớn nhất thế giới Carnegie Hall, Hoa Kỳ do Dàn nhạc New York Philharmonic biểu diễn dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Anton Seidl, ngay lập tức đã tạo nên một thành công vang dội.

Bản giao hưởng được yêu mến và liên tục biểu diễn khắp châu Âu, tác phẩm được tôn vinh là một trong những bản giao hưởng vĩ đại nhất mọi thời đại.

Cho đến nay, Bản giao hưởng “Từ thế giới mới” của Antonin Dvořák trở thành một trong những bản giao hưởng được biểu diễn thường xuyên nhất trên thế giới. Nhiều chủ đề âm nhạc trong tác phẩm được sử dụng trong các phim, phim hoạt hình, chương trình tivi, quảng cáo, video game… Đặc biệt chủ đề của chương 2 được William Arms Fisher viết lời và đã trở thành bài hát nổi tiếng khắp thế giới với hàng trăm phiên bản khác nhau cho hợp xướng, nhạc cụ solo hay giọng hát solo.

Nguyễn Minh – Ảnh: Kim Sa
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 411

Ý Kiến bạn đọc