Trong nước

Đề nghị phục dựng Di tích Lịch sử quốc gia Trại Davis

Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh đã có văn bản gửi UBND Thành phố về việc phục dựng Trại Davis, Q. Tân Bình, TP.HCM.

Theo đó, căn cứ chỉ đạo tại công văn 11090/VP-VX ngày 24-8-2017 của Văn phòng UBND Thành phố, Trung tâm Bảo tồn Di tích đã tổ chức tọa đàm Hội thảo khoa học. Trên cơ sở các tài liệu khoa học, lý lịch di tích và ý kiến của các nhân chứng lịch sử, Sở Văn hóa và Thể thao giao cho Trung tâm Bảo tồn Di tích, Bảo tàng Thành phố phối hợp với Bộ Tư lệnh Quân khu 7 tiếp tục lập đề án phục dựng Di tích Lịch sử quốc gia Trại Davis theo trình tự các bước gồm: Lập đề cương tổng quát; Lập đề cương trưng bày; Lập dự án, thiết kế phục dựng và trưng bày. Các bước thực hiện theo đúng quy trình và có ý kiến thẩm định của các nhà khoa học. Dự kiến thời gian hoàn thành là tháng 3-2018.

Trai-Davis-vao-nam-1973-phia-truoc-la-nhac-tuong-niem-Ha-si-J-T-Davis
Trại Davis vào năm 1973, phía trước là nhà tưởng niệm Hạ sĩ J.T. Davis.

Trại Davis là một trại quân sự nằm ở phía Tây Nam Căn cứ không quân Tân Sơn Nhất, Sài Gòn (TP.HCM), nguyên thủy là một trại cư trú của một nhóm công tác an ninh quân đội Hoa Kỳ, được xây dựng vào khoảng giữa năm 1961với danh nghĩa Tổ Viễn thám số 3 (3rd Radio Research Unit – 3rd RRU), trực thuộc Phái bộ Cố vấn Quân sự Hoa Kỳ tại Việt Nam (Military Assistance Advisory Group, Vietnam – MAAG-V). Thực chất, đây là một đơn vị phụ trách về việc thu thập và giải mã các tín hiệu, cũng như xác định vị trí điện đài của đối phương, ngoài ra còn làm công tác cố vấn và hỗ trợ chuyên môn cho Nha An ninh Quân đội Việt Nam Cộng hòa. Tuy được xây dựng tạm theo tiêu chuẩn lính thường, nhưng cơ sở vật chất cũng tạm đủ với khu nhà ở, làm việc, nhà ăn, sân thể thao, tháp nước… trên diện tích khoảng 33.000m2. Trại có khoảng 45 căn nhà để ở rộng 5m, dài 15m, mái lợp tôn ximăng, được thiết kế theo kiểu nhà sàn gỗ cách đất khoảng nửa mét. Ngoài ra còn có một số nhà chuyên dụng. Bao quanh toàn trại là những lớp hàng rào kẽm gai với khoảng 20 chòi canh, lô cốt. Ban đầu trại không có tên gọi riêng, nhưng sau khi một thành viên của Tổ Viễn thám số 3 là Hạ sĩ chuyên viên (Specialist Four) James Thomas Davis (1936-1961) bị bắn chết tại vùng Đức Hòa, tỉnh Hậu Nghĩa (nay thuộc tỉnh Long An) vào ngày 22- 12-1961, để tưởng niệm, ngày 10-1-1962, các bạn bè trong Tổ đã đặt trại cư trú của mình theo tên người hạ sĩ này. Họ cũng dựng một khu tưởng niệm Davis nho nhỏ ở trong trại. Ban đầu trại được gọi là “Davis Station”. Đến năm 1966, Tổ Viễn thám số 3 được thay thế bằng Nhóm Viễn thám 509 (509th Radio Research Group – 509th RRG). Trại được nâng cấp và mở rộng và được đặt tên lại là “Davis Camp”. Nơi đây trở thành trại cư trú của 509th RRG cho đến cuối năm 1972 thì Nhóm được rút về nước theo điều khoản quy định của Hiệp định Paris 1973. Từ đó, trại bị bỏ hoang. Sau đó được dùng làm trụ sở của hai phái đoàn đại biểu quân sự của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam thi hành Hiệp định Paris 1973 về chấm dứt chiến tranh tại Việt Nam. Là trụ sở của Ban Liên hợp Quân sự 4 bên Trung ương trong giai đoạn 60 ngày và sau đó là trụ sở Ban Liên hợp Quân sự 2 bên Trung ương, đồng thời là trụ sở, nơi đóng quân của hai phái đoàn quân sự ta từ ngày 28-1-1973 đến 30-4-1975. Sau ngày 30-4-1975, trại có thời gian được sử dụng làm nơi làm việc của Tướng Trần Văn Trà, với tư cách là Tư lệnh Quân quản Sài Gòn. Năm 2010, khu vực trại vẫn nằm trong khu quân sự thuộc sự quản lý của Sư đoàn không quân 370 và được sử dụng một phần để làm sân bóng đá. Đến năm 2015, Trại Davis được Trung tâm Bảo tồn di tích – Sở Văn hóa – Thể thao TP. Hồ Chí Minh, Hội đồng xét duyệt di tích TP. Hồ Chí Minh công nhận di tích lịch sử tại TP. Hồ Chí Minh và đề xuất là Di sản cấp quốc gia. Đây cũng là một trong 4 di tích lịch sử quân sự đặc biệt quan trọng, là một trong những điểm tiêu biểu của Khu Di tích Chiến dịch Hồ Chí Minh… Ở đó đã chứng kiến quá trình đấu tranh kiên cường của cán bộ, chiến sĩ, thể hiện ý chí Việt Nam, tính độc đáo về nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh của Đảng và hoạt động ngoại giao quân sự trong quá trình đấu tranh thi hành Hiệp định Paris.

Tuấn Anh
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 468

Ý Kiến bạn đọc