Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi

Đại thắng 30/4/1975 qua bài thơ “Toàn thắng về ta” của Tố Hữu

Kỷ Niệm 43 Năm Ngày Giải Phóng Miền Nam Thống Nhất Đất Nước (30/4/1975 – 30/4/2018)

Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do!”. Bởi thế, không có niềm vui nào lớn hơn niềm vui chiến thắng giặc ngoại xâm, đem lại độc lập, thống nhất, hòa bình cho đất nước. Chiến dịch lịch sử Hồ Chí Minh đại thắng 30/4/1975 giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc là niềm vui sướng, xúc động vô ngần của nhân dân ta. Bài thơ “Toàn thắng về ta!” của nhà thơ Tố Hữu (1920 – 2002) đăng báo Nhân Dân ngày 1/5/1975 nói lên niềm vui lớn lao của quân và dân ta về chiến thắng vĩ đại ấy (Toàn văn bài thơ, xem tập “Tố Hữu – Tác phẩm (thơ)”, NXB Văn học, Hà Nội – 1979, tr. 595 – 598).

Mở đầu bài thơ là niềm vui tột đỉnh của quân và dân ta khi miền Nam được hoàn toàn giải phóng. Có được niềm vui ấy, phải trải qua 30 năm đầy gian khổ, hy sinh, anh dũng chiến đấu với hai đế quốc to là Pháp và Mỹ. Niềm vui xen lẫn nỗi xúc động, nghẹn ngào:

Ôi, nỗi mừng hơn mọi nỗi mừng
Trào vui nước mắt cứ rưng rưng
Cả Việt Nam tiến công, cả miền Nam nổi dậy
Dồn dập tim ta trăm trận thắng bừng bừng.

Người làm nên chiến thắng vang dội núi sông, chấn động địa cầu không phải là những siêu nhân, thần thánh, mà chính là Anh Giải phóng quân bình dị, kiên cường:

Không, không phải thiên thần
Bước chân hài bảy dặm
Vẫn là Anh, Anh Giải phóng quân
Vẫn đôi dép cao su, đánh giặc suốt ba mươi năm, lội khắp sông sâu rừng thẳm.

So-495--Nguoi-Sai-Gon-chao-don-bo-doi-giai-phong-sau-khi-Chien-dich-Ho-Chi-Minh-gianh-thang-loi-hoan-toan-vao-ngay-30-04-1975
Người dân Sài Gòn chào đón bộ đội giải phóng sau khi Chiến dịch Hồ Chí Minh giành thắng lợi hoàn toàn vào ngày 30-4-1975 (Ảnh tư liệu)

Anh Giải phóng quân “giản dị như chàng trai làng Gióng” đã giáng những đòn chí tử, khiến Mỹ – ngụy phải kinh hoàng và chịu thất bại thảm hại – dù Mỹ là tên đế quốc đầu sỏ, giầu có nhất thế giới và quân đội Mỹ được trang bị vũ khí hiện đại khiến nhiều nước phải khiếp sợ:

Giặc Mỹ kiêu căng, tưởng có thể ngủ yên trên giường vàng, đầu gối lên bom
Nghe chúng ngáy đủ run – đã có dã man làm luật
Bỗng choàng dậy, bàng hoàng… Sắp tắt hoàng hôn
Người chôn chúng là Anh, Anh Giải phóng quân Việt Nam, mũ tai bèo chân đất.

Những chiến thắng dồn dập của quân dân ta được Tố Hữu thể hiện bằng những câu thơ hào hùng, với nhịp điệu ào ào như thác lũ, cuồn cuộn như bão giông, liên tiếp đổ xuống đầu quân giặc:
Chặt Buôn Mê Thuột, rụng cả Tây Nguyên

Quét Huế – Thừa Thiên, đổ nhào Đà Nẵng
Và Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên
Và Phan Thiết, Phan Rang, Đà Lạt, Nha Trang, lũ ngụy cuống cuồng, rũ rượi một màu tang cờ trắng.

Hình ảnh và âm hưởng khổ thơ gợi nhớ khí thế mãnh liệt, rầm rộ của nghĩa quân Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo khi truy quét giặc Minh, ở nửa đầu thế kỷ XV:

… Ngày mười tám, trận Chi Lăng, Liễu Thăng thất thế
Ngày hai mươi, trận Mã Yên, Liễu Thăng cụt đầu
Ngày hai nhăm, bá tước Lương Minh đại bại tử vong
Ngày hai tám, thượng thư Lý Khánh cùng kế tự vẫn…

(“Bình Ngô đại cáo” – Nguyễn Trãi)

Giây phút đầu tiên miền Nam được hoàn toàn giải phóng, Tố Hữu và toàn quân, toàn dân ta nhớ ngay đến Bác Hồ – vị lãnh tụ thiên tài! Bác đã chỉ đường cho chúng ta đi đến thắng lợi huy hoàng. Đẹp biết bao hình ảnh thành phố mang tên Bác trong ngày vui đại thắng:

Ôi, buổi trưa nay, tuyệt trần nắng đẹp
Bác Hồ ơi! Toàn thắng về ta
Chúng con đến, xanh ngời ánh thép
Thành phố tên Người lộng lẫy cờ hoa.

Bác Hồ từng nói: “Đồng bào Nam bộ là dân nước Việt Nam. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý ấy không bao giờ thay đổi”. Trong bài thơ “Mừng xuân 1969”, Bác đã khích lệ:

… Vì độc lập, vì tự do
Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào
Tiến lên!
Chiến sĩ, đồng bào
Bắc Nam sum họp, xuân nào vui hơn!

Bác Hồ thật là tiên tri.

Chiến thắng 30/4/1975 giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước – là sự thực hiện tuyệt vời ý nguyện của Bác Hồ vĩ đại, cũng là ý nguyện của nhân dân ta, đồng thời thể hiện đường lối chiến tranh nhân dân sáng suốt, đúng đắn và nghệ thuật quân sự tài tình của Đảng ta! Chiến thắng 30/4/1975 được dư luận quốc tế đánh giá rất cao và xứng đáng là một trong những chiến thắng lẫy lừng nhất của các cuộc chiến tranh vệ quốc của các dân tộc trên toàn thế giới.

Thắng lợi của Chiến dịch lịch sử Hồ Chí Minh – 30/4/1975 khẳng định sức mạnh Phù Đổng của quân và dân ta qua cuộc chiến tranh chống Mỹ, cứu nước. Từ đây, đất nước thống nhất sẽ không ngừng lớn mạnh, sáng tươi và ngày càng nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế, thúc đẩy tiến trình hội nhập với thế giới văn minh. Tinh thần lạc quan cách mạng, niềm tin tưởng sâu sắc đó, được Tố Hữu thưa với Bác Hồ bằng những câu thơ hào sảng, thắm thiết nghĩa tình:

Chúng con sẽ gấp trăm lần mạnh
Đứng gác biển trời tươi mát màu lam
Bởi có Bác, từ nơi đây ra đi tìm đường kách mệnh
Cho chúng con nay được trở về, vĩnh viễn Việt Nam!

Bốn mươi ba năm đã trôi qua, Đại thắng 30/4/1975 vẫn là và mãi mãi là khúc khải hoàn ca tuyệt mỹ, là niềm phấn chấn và tự hào to lớn của quân dân ta, khích lệ dân tộc ta vững bước tiến lên phía trước.

Đào Ngọc Đệ
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 495

Ý Kiến bạn đọc