Kính văn nghệ

Đặc cách xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh cho nhà thơ Giang Nam, tại sao không?

 

Chắc chắn trong chúng ta khi cắp sách đến trường hẵn không ai không thuộc lòng bài thơ nổi tiếng “Quê hương” với những câu thơ đi vào lòng người “Thuở còn thơ ngày hai buổi đến trường. Yêu quê hương qua từng trang sách nhỏ…” của nhà thơ Giang Nam.

Giang Nam tên thật là Nguyễn Sung, quê quán xã Ninh Bình, huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Ông tham gia Cách mạng từ tháng 8/1945, làm công tác thông tin tuyên truyền ở xã rồi lên tỉnh làm Phó trưởng Công ty Thông tin Khánh Hòa. Sau 1954, ông hoạt động ở miền Nam, làm Phó ban Tuyên huấn Khánh Hòa, Phó Tổng thư ký Hội Văn nghệ Giải phóng miền Nam, ủy viên Tiểu ban Văn nghệ Trung ương Cục, trưởng ngành văn. Có thời gian làm Trưởng Tiểu ban Văn nghệ, ủy viên Ban Tuyên huấn khu Sài Gòn – Gia Định. Từ sau năm 1975, ông từng là đại biểu Quốc hội khóa VI, ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khóa II, III. Tổng biên tập báo Văn nghệ, Chủ tịch Hội Văn nghệ Phú Khánh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa và hiện nghỉ hưu, sống ở Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.

tapchi10--Anh-minh-hoa---Dac-cach-xet-tang-Giai-thuong-Ho-Chi-Minh-cho-nha-tho-Giang-Nan-tai-sao-khong---Anh-1
Từ phải qua: Các nhà thơ, nhà văn Giang Nam, Anh Đức, Bùi Kinh Lăng, Bảo Định Giang, Chim Trắng,
Diệp Minh Tuyền, Nguyễn Chí Hiếu. (Rừng Chiến khu Tây Ninh – 1970)

Sáng tác của Giang Nam khá đa dạng gồm thơ, trường ca, truyện ngắn, ký… từng được giải thưởng về thơ của tạp chí VNQĐ, Giải thưởng Văn học – Nghệ thuật Nguyễn Đình Chiểu, Giải thưởng Nhà nước về Văn học – Nghệ thuật (2001). Năm nay 94 tuổi, ông bắt đầu “nhớ nhớ quên quên”, âu cũng là điều dễ hiểu của tuổi già. Vừa qua, Hội VHNT tỉnh Khánh Hòa có văn bản gửi UBND tỉnh kiến nghị với cấp có thẩm quyền đặc cách xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh cho nhà thơ cách mạng lão thành Giang Nam. Như chủ tịch tỉnh Khánh Hòa cho biết, tỉnh sẽ tạo điều kiện giúp nhà thơ lập hồ sơ và báo cáo đề xuất các cấp có thẩm quyền xem xét. Thật ra đến bây giờ Khánh Hòa mới đề nghị xét đặc cách Giải thưởng Hồ Chí Minh cho nhà thơ Giang Nam là… chậm, tuy nhiên do các thủ tục để xét tặng khá rườm rà, ví dụ tác giả đã được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học – Nghệ thuật muốn đăng ký để được xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về VHNT bắt buộc phải có thêm tác phẩm mới đã được tặng giải thưởng loại A hay hạng nhất trở lên trong các cuộc thi chuyên ngành toàn quốc hay do các hội trung ương xét tặng (NĐ 133). Nghị định về Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về Văn học – Nghệ thuật cũng quy định: “Tác phẩm, công trình văn học, nghệ thuật của tác giả đã được tặng Giải thưởng Nhà nước thì không được kết hợp với tác phẩm, công trình văn học, nghệ thuật khác để đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh (khoản 4, điều 4, Nghị định 90/2014/NĐ-CP). Và như Chủ tịch Hội VHNT tỉnh Khánh Hòa cho biết, khi Hội VHNT mang hồ sơ đến tận nhà để ông khai báo (những đợt xét giải thưởng trước), ông chỉ cười, không nhận làm thủ tục đăng ký. Là một nhà thơ thành danh, một văn nghệ sỹ tên tuổi từng giữ nhiều trọng trách trong giới văn nghệ nước nhà từ trước đến sau 1975 và cũng là một quan chức cấp tỉnh (Phó chủ tịch tỉnh), Giang Nam thừa lòng tự trọng khi buộc ông phải khai báo này kia trong cơ chế xin-cho, trong khi nhìn vào quá trình sáng tác, quá trình hoạt động cống hiến cho đất nước thì ông hoàn toàn xứng đáng.

Việc xét đặc cách Giải thưởng Hồ Chí Minh cho nhà thơ lão thành cách mạng Giang Nam không phải là sự ban ơn mà bởi vì ông xứng đáng được nhận. Nếu gọi là đặc cách xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh thì chúng ta từng có tiền lệ, đó là trường hợp nhạc sỹ Phạm Tuyên từng được đặc cách nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh cũng như nhiều nghệ sỹ thành phố Hồ Chí Minh cũng được đặc cách từ NSƯT lên NSND, vậy với Giang Nam, tại sao không?

PV
Tạp Chí Văn Nghệ TP.HCM số 10

Ý Kiến bạn đọc