Ngoài nước

Cuộc chiến dầu mỏ với âm mưu của Mỹ khiến giá dầu thế giới lao đao!

“Chiến lược gây căng thẳng” của Mỹ nhằm vào hướng phát triển kinh tế then chốt ở Liên Xô. Đó là đòn đánh vào giá dầu mỏ bởi xuất khẩu thứ “vàng đen” này chiếm tỷ trọng chủ yếu trong kim ngạch xuất khẩu của Liên Xô. Sau khi Liên Xô tan rã, Mỹ đã dùng lại “chiêu bài” này để tạo ra sự khủng hoảng đối với các quốc gia đối thủ của mình như Nga, Iran, Venezuela

My-bat-tay-Arab-Saudi-thao-tung-OPEC-thao-tung-gia-dau-the-gioi-de-gay-khung-hoang-doi-voi-cac-quoc-gia-thu-dich
Mỹ bắt tay Arab Saudi thao túng OPEC, thao túng giá dầu thế giới
để gây khủng hoảng đối với các quốc gia thù địch.

“Đòn đánh hiểm” vào Liên bang Xô viết

Trong những năm 1970, là nước sản xuất lớn nhất và xuất khẩu dầu lửa lớn thứ hai thế giới, Liên Xô được lợi rất lớn từ nguồn thu do xuất khẩu dầu lửa đem lại và cũng là một trong những nguồn lực chính giúp Liên Xô nâng cao phúc lợi của người dân, tăng cường tiềm lực quốc phòng, mở rộng ảnh hưởng quốc tế. Cụ thể, năm 1975, Liên Xô sản xuất được 490 triệu tấn dầu thô và vượt Hoa Kỳ vốn là một trong những nước sản xuất dầu lớn nhất thế giới thời đó. Cứ mỗi lần nâng giá lên 1 USD/thùng thì ngân khố quốc gia Liên Xô có thêm 1 tỷ USD.

Mỹ không thể chấp nhận đối thủ của mình giàu có nhờ dầu mỏ. Nhưng Mỹ cũng đã nhận cú “đòn đau” vì thứ “vàng đen” này. Đó là vào năm 1973, các nước thuộc Tổ chức Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) quyết định ngừng xuất khẩu nhiên liệu sang Mỹ, Nhật và Tây Âu, nhằm trừng phạt cho sự ủng hộ của nhóm này đối với Israel trong cuộc xung đột giữa Israel và liên quân Ả Rập, dẫn đầu bởi Ai Cập – Syria. Lượng dầu bị cắt giảm tương đương 7% sản lượng thế giới thời kỳ đó. Sự kiện này đã khiến giá dầu thế giới tăng cao đột ngột và gây ra cuộc khủng hoảng kinh tế 1973-1975 trên quy mô toàn cầu, trong đó Mỹ bị thiệt hại nặng. Tháng 10/1973, giá dầu từ 3,01 USD nhảy lên 5,11 USD/thùng, và tăng đến gần 12 USD vào giữa 1974 trong khi Mỹ lại không thể có được dầu mỏ từ “túi dầu thế giới” OPEC.

Năm 1973, Tổng thống Mỹ khi đó là Richard Nixon đã phải cử Ngoại trưởng Henry Kissinger sang Arab Saudi để thương lượng, đảm bảo việc tồi tệ này “không bao giờ tái diễn” với Mỹ. Bởi Arab Saudi chiếm 40% tổng sản lượng dầu lửa của OPEC, thực tế là nước định đoạt giá dầu mỏ. Đến năm 1976, hai nước đạt thỏa thuận. Theo cuốn “The Colder War” của tác giả Marin Katusa, người Ả Rập đã đồng ý cung cấp cho Mỹ đủ lượng dầu theo yêu cầu và tăng giảm sản xuất theo lợi ích của Mỹ. Đồng thời, họ cũng sẽ tái đầu tư lợi nhuận vào trái phiếu Chính phủ Mỹ. Đổi lại, Mỹ sẽ bảo vệ Arab Saudi khỏi các đối thủ Ả Rập khác, bảo vệ các giếng dầu của nước này và bảo vệ họ khỏi sự xâm lược của Israel.

Vào tháng 4/1981, Giám đốc CIA là William Joseph Casey lại thăm Arab Saudi để “nhờ vả” nước này trong việc giảm giá dầu để phục vụ sự thắng lợi của Mỹ trong “Chiến tranh Lạnh”. Khi đã “bày mưu tính kế” kỹ càng, đến khoảng giữa thập niên 1980, Mỹ đã tập trung đánh vào việc xuất khẩu dầu mỏ của Liên bang Xô viết. Đầu tiên là Mỹ đã đánh phá giá đồng USD tới gần 30% khiến doanh thu thực tế từ xuất khẩu dầu mỏ của Liên Xô sụt giảm trầm trọng. Từ thời gian đó, Liên Xô nhận được từ xuất khẩu dầu mỏ bằng đồng USD đã giảm giá tới 1/4 và vẫn nhập khẩu hàng tiêu dùng và trang thiết bị từ châu Âu bằng các đồng tiền đang lên giá của các nước này. Mùa hè năm 1986, Liên Xô đã phải tăng lượng xuất khẩu dầu mỏ lên 5 lần nhưng cũng chỉ mua được một khối lượng trang thiết bị của Tây Đức như cách đó một năm trước. Kết quả là, bắt đầu từ năm 1985, thâm hụt ngân sách của Liên Xô ngày càng lớn (từ 18 tỷ rúp năm 1985 lên đến 76 tỷ rúp năm 1990).

Đồng thời, Mỹ đã bắt tay với Arab Saudi tăng lượng khai thác lên gấp 5 lần, từ 2 triệu thùng/ngày lên 10 triệu thùng, “cung vượt cầu” đã khiến giá dầu thế giới giảm tới gần 55%, từ xấp xỉ 30 USD/thùng, xuống còn hơn 10 USD/thùng, khiến ngân sách Liên Xô thất thu trầm trọng. Theo các nghiên cứu, “cú sốc” giá dầu do việc đi đêm của Mỹ và Arab Saudi khiến Liên Xô thiệt hại 20 tỷ USD/năm, đẩy nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và đứng đầu khối xã hội chủ nghĩa rơi vào khủng hoảng.

Sau này, Mỹ lại tận dụng dầu mỏ để làm vũ khí chống lại một số quốc gia “không ăn cánh” khác. Năm 1979, Mỹ bắt đầu cấm vận Cách mạng Hồi giáo Iran. Hậu quả là từ một nước xuất khẩu 5,4 triệu thùng/ngày năm 1978 (chiếm 17% tổng sản lượng của OPEC) thì đến năm 2013, Iran chỉ xuất khẩu được 700.000 thùng/ngày.

Hiện nay, Mỹ cũng đã giở “chiêu trò” này đối với Nga. Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov cũng cho biết giá dầu sụt giảm do “yếu tố địa chính trị” cũng khiến nền kinh tế Nga thiệt hại khoảng 90 đến 100 tỷ USD mỗi năm.

“Chiêu bài” của Mỹ đang lặp lại ở Venezuela?

Venezuela là một cường quốc dầu mỏ trên thế giới với trữ lượng được kiểm chứng lên tới gần 300 tỷ thùng, được coi là nhiều nhất thế giới. Công nghiệp dầu mỏ là ngành kinh tế đóng góp nhiều nhất cho kinh tế Venezuela, tới 1/3 GDP, 80% giá trị xuất khẩu và hơn 1/2 ngân sách nhà nước.

Cuoc-chien-dau-mo-voi-am-muu-cua-My-khien-gia-dau-the-gioi-lao-dao
Cuộc chiến dầu mỏ với âm mưu của Mỹ khiến giá dầu thế giới lao đao!

Do đó Venezuela là nước bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất khi giá dầu giảm. Một đôla Mỹ có lúc mua được hơn 1.800 lít xăng, đủ để đi 6 vòng quanh đất nước Nam Mỹ này. Do các hàng hóa thiết yếu của Venezuela đều phải nhập khẩu từ ngoại tệ xuất khẩu dầu mỏ nên tình trạng giá thành cao và khan hiếm xảy ra. Một tờ báo của Mỹ là tờ New York Times cho rằng dầu ăn và giấy vệ sinh tại Venezuela thậm chí còn khan hiếm hơn tại quốc gia đang có nội chiến là Syria!

Điều nghịch lý, 40% các lô hàng dầu mỏ của Venezuela được vận chuyển sang Mỹ mặc dù quan hệ đối ngoại giữa hai nước khá căng thẳng hơn một thập kỷ qua. Kim ngạch xuất khẩu từ Venezuela sang Mỹ đạt đỉnh 48 tỷ USD vào năm 2008 nhưng con số này giảm xuống chỉ còn 26 triệu USD vào năm 2014. Venezuela cũng nhập khẩu lại các sản phẩm của dầu mỏ của Mỹ do công nghệ chế biến dầu trong nước không đáp ứng kịp được. Do đó, sau khi Mỹ chính thức dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu dầu hồi tháng 12/2015, tập đoàn dầu nhà nước Venezuela (PDVSA) vẫn phải nhanh tay mua dầu thô của Mỹ. Việc “bán rẻ”, “mua đắt” trong thương vụ với Mỹ khiến cho Venezuela khó có thể thoát ra khỏi khủng hoảng!

Hiện nay Venezuela đã khẩn thiết kêu gọi OPEC có cuộc họp khẩn cấp bàn về cắt giảm sản lượng để đẩy giá dầu lên cao. Tuy nhiên, Arab Saudi và một số nước khác đã “bác” đề nghị này, cho là không cần thiết do thị trường đang trong giai đoạn “điều chỉnh”. Vậy tại sao Arab Saudi muốn duy trì giá dầu thấp như hiện nay dù làm như thế thì hình như Arab Saudi cũng chẳng có lợi lộc gì? Thực tế Arab Saudi có tiếng nói quyết định nhất trong bất cứ quyết định nào của OPEC vì sản lượng dầu khai thác của nước này chiếm tới hơn 1/3 của cả OPEC gộp lại, giá thành khai thác dầu của Arab Saudi rất rẻ (dưới 75 USD/thùng) và nguồn dự trữ ngoại tệ đứng thứ 3 thế giới (750 tỷ USD). Arab Saudi là đồng minh của Mỹ nên Venezuela bị gây khó dễ trong khối OPEC là điều tất nhiên.

Việc tháo gỡ mọi hỗn loạn của Venezuela có lẽ phải được bắt đầu từ việc tổ chức OPEC, đặc biệt nhất là Arab Saudi độc lập hơn đối với chính sách của Mỹ. Giá dầu lên cao, Venezuela sẽ thoát khỏi khủng hoảng!

Tuy nhiên, ngày 14/5/2016, đứng trước những âm mưu từ trong nước và từ Mỹ nhằm lật đổ mình, Tổng thống Nicolas Maduro đã công bố tình trạng khẩn cấp kéo dài 60 ngày. “Washington đang bắt đầu các biện pháp theo yêu cầu của phe cánh hữu phát xít của Venezuela, những kẻ bị kích động từ cuộc đảo chính ở Brazil” – Tổng thống Nicolas Maduro đã nhận định như vậy. Rõ ràng, Mỹ có mối quan hệ không mấy tốt đẹp với chính quyền Caracas trong nhiều năm qua, đặc biệt là sau khi Mỹ hỗ trợ cuộc đảo chính diễn ra chớp nhoáng hồi năm 2002 nhằm lật đổ nhà lãnh đạo quá cố Hugo Chavez nhưng thất bại thảm hại. Sự việc trở nên như một lịch sử lập lại khi trong cuộc bầu cử ở Venezuela vào tháng 12/2015, phe đối lập đã giành quyền kiểm soát Quốc hội và đòi trưng cầu dân ý phế truất ông Nicolas Maduro khỏi chức vụ Tổng thống để chính thức “đổi màu chế độ”, phá tan con đường “Chủ nghĩa xã hội thế kỷ XXI” do nhà cách mạng Mỹ Latin Hugo Chavez gây dựng nên. Vậy là, Mỹ vẫn chưa bao giờ từ bỏ âm mưu can thiệp ở Mỹ Latinh và cả giấc mơ hoang đường là biến cả lục địa Nam Mỹ thành của riêng mình! 

Huế, ngày 9/6/2016

Nguyễn Văn Toàn
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 406

—————————

Tham khảo từ:
N.C.Baibacốp (2001), “Từ Xtalin đến Enxin”, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
Fidel Castro (1986), “Cuộc khủng hoảng kinh tế và xã hội của thế giới: những hậu quả của nó đối với các nước đang phát triển, những triển vọng đen tối của nó và sự cần thiết phải đấu tranh nếu chúng ta muốn tồn tại”, Nxb. Sự thật, Hà Nội.
V.A.Criuchơcốp (1999), “Hồ sơ cá nhân: Thế kỷ XX trước con mắt của những nhân chứng KGB Liên Xô”, người dịch: Lê Văn Thắng – Lê Thị Hồng Biên, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
Yury Đrôzđốp – Vaxily Phartưshốp (2004), “Yury Anđrôpốp và Vlađimia Putin: trên con đường phục hưng đất nước”, biên dịch: Vũ Điền, Nxb. Công an Nhân dân, Hà Nội.
Anatôli Đôbrưnhin (2001), “Đặc biệt tin cậy: vị Đại sứ ở Oasinhtơn qua sáu đời Tổng thống Mỹ”, người dịch: Trịnh Trang, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
Tiêu Phong (2004), “Hai chủ nghĩa một trăm năm”, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
Ronan Reagan (2003), “Hồi ký Ronan Rigân”, người dịch Đào Nam Thắng, Nxb. Văn hóa – Thông tin, Hà Nội.

Ý Kiến bạn đọc