Ngoài nước

Cuộc cách mạng năng lượng trên hòn đảo Tự do

 

Cuộc cách mạng năng lượng do cố Chủ tịch Cuba Fidel Castro (1926-2016) khởi xướng từ giữa thập niên trước, cùng những thành tựu phi thường đã được Quỹ Quốc tế về bảo vệ thiên nhiên (WWF), tổ chức môi trường lớn nhất thế giới xếp Cộng hòa Cuba – nhà nước Xã hội chủ nghĩa đầu tiên ở Tây bán cầu nổi tiếng qua biệt danh Hòn đảo Tự do – vào đội ngũ các quốc gia có nền kinh tế thân thiện với môi trường.

So-533--Cuoc-canh-mang-nang-luong-tren-hon-dao-Tu-do---Anh-1
Một cơ sở sản xuất khí sinh học bằng thiết bị nhập khẩu từ Đức.

Cuba là nước bị Hoa Kỳ cấm vận kinh tế ngay từ lúc chính quyền vô sản được thiết lập trong năm 1959, đi kèm là khủng hoảng năng lượng dai dẳng tới đầu thập niên 1990 của thế kỷ trước bỗng trở thành thảm họa, sau khi một loạt nước Xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu sụp đổ đồng nghĩa với nguồn viện trợ lớn lao bị cắt đứt; trong khi Cuba lại không có đủ ngoại tệ để nhập khẩu nhiên liệu và dầu mỏ từ các nguồn khác. Hệ quả bao trùm là nhiều cơ sở phát điện phải đóng cửa, hệ thống xe điện công cộng bị tê liệt, nhiều nhà máy xí nghiệp ngừng sản xuất do thiếu điện. Nguồn điện sinh hoạt tuân thủ theo chế độ nghiêm ngặt, việc cắt điện được thực hiện ngay cả vào những giờ buổi tối khiến cuộc sống bị đảo lộn.

Nhưng tầm nhìn vĩ mô của các nhà lãnh đạo đất nước không hề bi quan, Chủ tịch Fidel Castro liền phát động từ đầu năm 2006 “Revolucíon Energética” (Cuộc Cách mạng Năng lượng, theo tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ chính ở Cuba), biến Hòn đảo Tự do thành một đất nước sử dụng rộng rãi năng lượng mặt trời, cũng như tất cả các nguồn năng lượng thay thế thân thiện với môi trường khác như sức gió, thủy triều, khí sinh học… Trong bài phát biểu cởi mở trên truyền hình nhà nước, Chủ tịch F. Castro đã phân tích rằng: “Chúng ta không thể đợi năng lượng từ trên trời rơi xuống, bởi chúng ta đã phát hiện ra một thứ khác có ý nghĩa sâu xa hơn: chúng ta có thể tiết kiệm nó. Điều này đồng nghĩa với việc chúng ta đã khám phá ra nguồn dầu mỏ dự trữ khổng lồ”. Sau đó trên khắp đất nước ở bất cứ đâu cũng thấy các biểu ngữ kêu gọi việc triệt để tiết kiệm năng lượng. Nhật báo Granma, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Cuba thường xuyên đăng tải những bài ca ngợi các nguồn năng lượng tái tạo mới; còn trên truyền hình chuyên mục hàng tuần dành riêng cho chủ đề năng lượng được đông đảo khán giả màn ảnh nhỏ chú tâm theo dõi.

So-533--Cuoc-canh-mang-nang-luong-tren-hon-dao-Tu-do---Anh-2
Các phương tiện vận tải thô sơ cũng góp phần tiết kiệm nhiên liệu.

Ngay từ đầu năm 2005, chính quyền Cuba đã ra lệnh cấm sử dụng bóng đèn dây tóc lãng phí điện, chỉ trong vòng 6 tháng đã có 9 triệu bóng đèn đốt trong các gia đình, công sở và nhà máy được thay thế bằng bóng phát quang (LED) tiết kiệm điện năng hơn. Gần 2 năm kế tiếp là chiến dịch loại bỏ 2 triệu chiếc tủ lạnh, 1 triệu chiếc quạt, 180 ngàn máy điều hòa và 260 ngàn bơm nước kiểu cũ tiêu thụ nhiều điện. Các đồ điện nhập khẩu mới được mua theo chính sách hỗ trợ người tiêu dùng, qua hình thức cho vay không tính lãi của Chính phủ Cuba.

Một phương thức khác được áp dụng hòng tiếp cận cơ chế tiết kiệm là giá bán điện, với 100 kw đầu có giá ưu đãi tương đương 2 cent Mỹ/kw (1 USD = 100 cents), còn mỗi kw tiêu thụ sau chỉ số này đều có giá tăng vọt. Chính sách tiết kiệm năng lượng nhất quán đã mang lại kết quả hữu hiệu, so với trước khi có cuộc cách mạng năng lượng thông số sử dụng ít hơn là 34% của dầu mỏ, 37% của khí hóa lỏng và 80% của xăng dầu. Hiện thời, một gia đình Cuba tiêu thụ lượng điện năng ít hơn tới 8 lần so với một gia đình có số nhân khẩu tương tự ở Mỹ. Ngoài ra là sự phát triển vượt bậc của ngành sản xuất khí sinh học, góp phần đáng kể thay thế lượng điện và khí hóa lỏng khổng lồ dùng để đun nấu hàng ngày. Hơn 250 nhà máy sản xuất khí sinh học đã được khai trương ở tất cả các tỉnh trên toàn quốc, trong vòng 3 năm tới 250 nhà máy mới sẽ được đưa vào sử dụng nhờ nguồn kinh phí do Liên minh châu Âu (EU) trợ giúp. Rất nhiều nhà tài trợ ngoại quốc đã ủng hộ cuộc cách mạng năng lượng ở Cuba, giữa đó là Công ty Eurosolar của Đức chuyên chế tạo các tấm pin mặt trời, một trong những nền tảng trụ cột cấu thành cuộc cách mạng năng lượng trên hòn đảo Tự do.

Ngự Bình
(Theo Granma)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 533

Ý Kiến bạn đọc