Ngoài nước

Coronacapitalism – Chủ nghĩa tư bản với Covid-19

 

Vào ngày 27-2, Carlos Fernández Liria đã viết một bài luận về chủ nghĩa tư bản và coronavirus. Ông nhấn mạnh rằng dịch bệnh đang cho thấy sự yếu kém của nền kinh tế TBCN và nghịch lý là, sau các cuộc cách mạng công nghiệp và công nghệ, chúng ta vẫn phải tiếp tục làm việc nặng nhọc và nhiều thời gian hơn trước, điều mà các nhà tư tưởng của thế kỷ trước đã không lường tới được. Tôi cũng muốn tập trung vào một số vấn đề cụ thể khác mà dịch coronavirus đã khiến nó bị lôi ra ánh sáng.

Trong một hệ thống chính trị và kinh tế – xã hội vì con người, nếu dịch bệnh phát sinh, ngay cả khi ở mức độ nhẹ, các phương pháp và hệ thống phòng ngừa sẽ phục vụ công dân với giá rẻ hơn và hiệu quả hơn bình thường. Tuy nhiên, trong xã hội tư bản của chúng ta, như thực tế chúng ta đã thấy ngay trong giai đoạn đầu của dịch bệnh: gel khử trùng đã bị nâng giá từ 3 euro lên 22,5 euro, tăng 650%; khẩu trang đã từ 10 xu lên 1,8 euro, tăng tới 1.700%! Và ngay khi những trường hợp đầu tiên nhiễm bệnh ở Tây Ban Nha được phát hiện vào ngày 25-2, nhu cầu về khẩu trang trên Amazon tăng vọt và một số người bán, chẳng hạn như chính Amazon, mua sản phẩm từ các nhà sản xuất để chào bán, đã bán hết ngay sản phẩm dù đã tăng giá các món đồ cuối cùng của họ lên khoảng 20%. Cách duy nhất để mua chúng bây giờ là phải trả nhiều hơn 100% trở lên. Và ngay lập tức, chỉ trong một ngày, những gói 10 khẩu trang đã lại có sẵn trên Amazon thông qua các nhà cung cấp khác nhau trong khoảng giá từ 20 đến 35 euro/gói, trong vài phút sau đó, nó đã tăng lên mức trên 159 euro/gói.

So-634--Anh-minh-hoa---Coronacapitalism-Chu-nghia-tu-ban-voi-Covid-19---Anh-1
Tranh minh họa.

Buổi chiều ngày 28-2, ba ngày sau khi có các trường hợp nhiễm coronavirus ở Tây Ban Nha, hai nhà cung cấp các gói hàng chứa 10 khẩu trang 3M loại dùng một lần tại Amazon là Xtrem Place, một hãng ở Pháp và Gigant, một nhãn hàng Đức đã tiếp tục tăng giá bán, lần lượt mỗi loại là 350 và 499 euro/gói, cộng thêm 13 euro phí vận chuyển.

Trong khi đó, một số người có thân nhân nhập viện, muốn đến thăm thì phải mặc áo choàng, găng tay và khẩu trang. Nhưng họ không có và tố cáo rằng đã bị cướp những thứ đó, không thể mua nổi. Tất nhiên, đó là điều bình thường, vì hãy nhớ: đây là chủ nghĩa tư bản.

Các công ty thời trang như Louis Vuitton và Fendi đã quyết định tạo ra những chiếc khẩu trang xa xỉ của riêng họ bằng chất liệu nhung có gắn logo, và với những người nổi tiếng, nó đã trở nên phổ biến với các bức ảnh chia sẻ trên mạng, khoe sự giàu có và thời thượng bằng những chiếc khẩu trang đặc trưng đó.

Hãy tiếp tục tìm hiểu về coronacapitalism, chủ nghĩa tư bản Covid-19. Nhiều người tin rằng bảo hiểm y tế tư nhân dù đắt đỏ nhưng là cơ chế tốt nhất để tránh phải xếp hàng và chờ đợi ở các cơ sở y tế công cộng, mà sẽ được tận hưởng các tiện nghi của khách sạn và bệnh viện tư nhân. Chà, bảo hiểm y tế tư nhân không bao gồm coronavirus hoặc các bệnh do nó gây ra bởi vì đây là một bệnh dịch có thể trở thành đại dịch. Những người đã mua bảo hiểm du lịch cũng sẽ không được bảo hiểm. Theo các chuyên gia, các dịch bệnh như Covid-19 bị loại trừ rõ ràng trong danh mục “không thuộc phạm vi bảo hiểm” ghi trong hợp đồng của phần lớn các công ty bảo hiểm, đó là những mục nhỏ của hợp đồng mà chúng ta không bao giờ chú ý đọc do chủ ý của hãng bảo hiểm, họ cũng không đưa chúng vào tài liệu quảng cáo. Họ luôn chỉ bảo hiểm cho những điều khó xảy ra hoặc không bao giờ xảy ra, chứ không bảo hiểm cho những điều có thể xảy ra ồ ạt.

Bây giờ chúng ta hãy cùng đến thiên đường của chủ nghĩa tư bản. Tại Hoa Kỳ, một công dân của quốc gia đó đã tố cáo rằng anh ta phải trả tới 3.270 đô la chỉ để xét nghiệm máu sau khi trở về từ Trung Quốc để kiểm tra khả năng bị nhiễm coronavirus. Việc quan tâm đến sức khỏe bản thân và cộng đồng đã khiến anh ta rơi vào bẫy. Hãy tưởng tượng người Mỹ còn có thể quan tâm nữa hay không đến việc họ có thể gây lây nhiễm cho hàng xóm của mình, nếu họ phải trả số tiền lớn như vậy? Và do đó, sẽ nảy sinh rất nhiều phức tạp khó khăn để có thể ngăn chặn sự lây lan của virus.

Về việc này, Thượng nghị sĩ bang Florida Marco Rubio cho chúng ta thấy trong một tweet của ông ta về mối quan tâm của giới tinh hoa chính trị đất nước đối với dịch bệnh, rằng: “Chúng ta phụ thuộc vào Trung Quốc tới 80% thành phần dược phẩm của mình. Khả năng gián đoạn sản xuất do coronavirus nhắc nhở chúng ta mối nguy hiểm như thế nào khi phụ thuộc quá nhiều vào một quốc gia cho các loại thuốc của mình” – Đối với thượng nghị sĩ này, mối nguy hiểm không phải là virus, mà chỉ là mối lo về việc người Trung Quốc sản xuất thuốc. Như phóng viên Đài truyền hình RT, Helena Villar, đã chỉ ra: vì tâm lý tự do của người Mỹ, mối lo ngại về sự lây lan của coronavirus không nằm ở sức khỏe cộng đồng, mà là ở chỗ Trung Quốc có thể sản xuất các loại thuốc mà sau đó đem bán ở Hoa Kỳ!

Một điều đáng chú ý khác là chủ nghĩa tư bản của chúng ta đối với ba nhà nghiên cứu người Ý của Đại học Milan và Bệnh viện Sacco. Những người sử dụng họ để phân lập chủng mới coronavirus trả cho họ ít hơn 1.200 euro mỗi tháng, theo tờ La Reppublica. Chỉ cần so sánh với những gì một cầu thủ bóng đá, một nhà môi giới chứng khoán hoặc một youtuber nhận được là có thể kiểm tra thang giá trị trong thị trường lao động của chúng ta.

Tôi cũng tò mò quan sát một số biện pháp mà Trung Quốc áp dụng khi bắt đầu dịch bệnh: lực lượng cảnh sát buộc người dân phải đeo khẩu trang, các nhân viên kiểm soát quân sự ngăn chặn việc tiếp cận các khu vực bị cách ly. Chúng ta cho rằng đó là biểu hiện điển hình của chế độ độc tài cộng sản, một cái gì đó không thể tưởng tượng được trong thiên đường tự do của chúng ta. Nhưng tất cả những điều này, khi dịch bệnh đã đến với các quốc gia phương Tây chúng ta, vì những nguy hiểm mà nó mang lại cho chúng ta, lại trở thành có vẻ hợp lý và thực sự hợp lý, bao gồm các biện pháp nghiêm ngặt để kiểm dịch và cách ly những người nghi ngờ bị nhiễm bệnh.

Nghịch lý cuối cùng là, nhờ có coronavirus, mà môi trường của hành tinh đã trở nên tốt hơn. Như vấn đề ô nhiễm của Trung Quốc do công nghiệp và du lịch, hiện đã được hạn chế, và đã giảm mạnh trong dịch bệnh. Điều này được thể hiện qua những hình ảnh mới nhất do NASA công bố, tập trung vào mức độ nitơ dioxide, khí thải từ các phương tiện và các cơ sở công nghiệp.

Đã quen với sự năng động của chủ nghĩa tư bản hằng ngày, một số tình huống đặc biệt như dịch bệnh Covid-19 này có thể giúp chúng ta thoát khỏi ma trận đã triền miên giam hãm chúng ta. Nó cũng giúp chúng ta có được quan điểm đúng đắn để hiểu tất cả những điều phi tự nhiên, vô lý và ích kỷ mà hệ thống kinh tế TBCN gây ra.

SERRANO PASCUAL (Tây Ban Nha)
NGÔ MẠNH HÙNG (dịch)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 634

Ý Kiến bạn đọc