Alls

“Con nước say mèm” của Võ Diệu Thanh

Con nước say mèm là tập truyện ngắn mới nhất của nhà văn Võ Diệu Thanh (sinh năm 1975 tại Tân Châu, An Giang), gồm các truyện ngắn: Con nước say mèm, Trên Hàm ếch, Tiếng khóc của trăm năm, Người mắc cạn, Trôi trong cối xay, Tiếng hát từ đôi cánh, Loài trùng thở kiểu gì, Những cái trứng trời, Những bước chân, Hai tỷ lần, Động núi, Con sóng trong ngần, Vùng trắng, Bí mật theo cô…

Bia-sach-Con-nuoc-say-men

Tác giả tiếp tục viết về những con người bình thường nhưng có số phận không may mắn lấy bối cảnh sông nước. Bà Tư trong Những bước chân lỡ cỡ với nỗi lo rất đời thường: muốn các con mình học tập chăm chỉ để thoát nghèo cho dù phải làm việc cực nhọc, sống trong cảnh thiếu thốn. Thằng Sáu – 1 trong 6 đứa con của bà khi chứng kiến, trải qua cuộc sống khó khăn đó đã luôn tự nhủ rằng: “lớn lên đi làm kiếm thật nhiều tiền để con cái sau này không ở nhà dột, đi học không phải thiếu tập vở” (tr.90). Nhưng rốt cuộc viễn cảnh về cuộc sống no đủ không thành sự thật, chỉ thấy các con của bà phải tiếp tục bươn chải và làm việc cật lực mỗi ngày với đồng lương bèo bọt.

Tác phẩm Trôi trong cối xay đề cập sinh động công việc vận chuyển hàng cấm sang biên giới bằng cách vượt qua con sông nguy hiểm. Và nhiều lần người trong cuộc khi vượt qua sông có cảm giác giống như trôi qua một cái cối xay, qua những cái xác thối đến kỳ phân rã. Công việc khó đổi lại được nhiều tiền, số tiền một lần chuyển hàng bằng mấy tháng đi bơm vá xe; và Ti thường xuyên tự động viên bản thân khi nhìn cả đàn con nheo nhóc đói: “Đi vài chục chuyến về cất lại cái nhà, dẹp hết mọi thứ nghèo nàn” (tr.45). Có thể nói sự nghèo hèn luôn là nỗi ám ảnh lớn trong tập truyện Con nước say mèm. Cái nghèo dễ khiến người ta sống một cuộc đời tủi nhục như tình cảnh của cha Tím trong Tiếng hát từ đôi cánh, như ông Ba xe ôm, bà Bảy – má Trí trong Người mắc cạn…

Nhưng bi kịch nhất là số phận của gái làng chơi già nua, buộc phải mang bầu (sau đó phá thai), trở thành món hàng “lạ” để người khác “đổi món” trong truyện Loài trùng thở kiểu gì: “Loài trùng thở kiểu gì? Gái còn trẻ thì sang cả, gái già ế meo ế mốc. Mày không để có thai rồi ai kêu mày? Mày nghĩ gái già còn đường kêu sao? Hay mày định về quê bán xôi? Đừng tưởng bở nghe con. Mày có vô chùa làm ni cô thì người ta cũng kêu mày là con đĩ thôi. Mả mẹ nó, tao không điên mà bỏ nghề rồi cũng thành một con đĩ chết đói. Tao thà chết no (tr.72) (… ). Anh thấy rõ cái dáng của cô gái cao cao và trong bụng là một sinh linh đang tượng hình. Nó tượng hình được bao lâu, sống được bao lâu? Mà sống tiếp là vui hay ngắt ngang như vậy là tốt? Anh nghĩ tới những cái thai bị quăng trong những sọt rác. Những cái thai trong những túi rác y tế. Những cái thai trôi trên từng con rạch. Có khi chúng đang trôi lềnh bềnh trên cái đầm cạnh con hẻm này” (tr.74).

Bên cạnh đó là những cuộc tình đầy phức tạp và thương tổn của Quyên; mối quan hệ nhì nhằng giữa cô với Đa và Liu (vợ Đa, người phụ nữ 3 con, cũng có tâm lý bất thường) trong Vùng trắng, sự đổ vỡ tình cảm gia đình trong Hai tỷ lần, Bí mật theo cô…

Minh Hương
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 396

Ý Kiến bạn đọc