Tản văn

Con gái làng hoa

Là con gái sinh ra ở làng hoa truyền thống mấy trăm năm của Hà Nội, ngay từ nhỏ mẹ tôi đã dạy tôi việc làm vườn, trồng, chăm sóc hoa cũng như nhiều công việc lặt vặt khác. Lúc mới lên 7, 8, mỗi lần không chịu quét sân hay phụ giúp bà cơm nước là mẹ tôi mắng: “Sao con lười quá vậy, là con gái làng hoa lớn lên mà không chăm chỉ là không có được đâu…”. Rồi mẹ kể chuyện về những người con gái làng do không chăm chỉ nên đã không lấy được chồng, hoặc lấy được chồng nhưng cuộc sống không mấy giàu sang và hạnh phúc. Tôi nghĩ mẹ nói vậy để dạy dỗ tôi, chứ làm gì có mấy ai chỉ vì lười làm mà lại không lấy được chồng(?!).

Chẳng riêng tôi, mấy đứa bạn hàng xóm cũng luôn bị mẹ mắng mỏ vì không chịu làm việc. Và cũng như mẹ tôi, chúng cũng luôn được bố mẹ hướng dẫn để bắt quen với nhiều công việc từ sớm. Bọn trẻ chúng tôi lúc đầu thấy khó chịu vì ngoài thời gian cắp sách tới trường ra, ở nhà lại rất vất vả với cả núi công việc mà bố mẹ giao phó. Đun nước mang ra đồng cho mẹ. Giúp mẹ xách nước tưới hoa. Nhiều hôm phải thức dậy phụ mẹ cắt hoa từ lúc sáng sớm, sương mai còn nặng hạt… Đã có lần tôi bị đánh đòn vì mải chơi ô ăn quan quên nấu cơm, những vết roi lằn mãi trên lưng cả tuần mới hết. Mẹ là người dữ đòn, nên dù rất đau tôi cũng không dám khóc vì càng khóc mẹ càng đánh mạnh tay hơn. Vì vậy nên tôi thường ngoan ngoãn chấp hành, ít khi cãi lại lời mẹ. Có lần tôi ngây thơ hỏi bà: “ Bà ơi, tại sao mẹ cháu lại bảo rằng con gái làng hoa là phải chăm chỉ?”. Bà xoa đầu tôi, cười bảo: “Có thể cháu chưa hiểu mà cho rằng mẹ lắm điều hay khắt khe với cháu, chứ quả đúng là hầu như tất cả những người con gái ở cái làng hoa này đều rất thạo việc, chăm chỉ, nhất là nghề trồng hoa. Ngay từ nhỏ, bà đã biết giúp mẹ bà tưới hoa, vun cây, tỉa cành rồi lớn lên độ 12 tuổi bà đã biết đi chợ bán hoa như người lớn. Mẹ cháu hay những người con gái khác cũng thế, đều phải vất vả từ nhỏ…”.

Khi lớn lên dần tôi mới hiểu rằng con gái làng hoa quê tôi vất vả thật. Công việc chăm bón tưới tắm cho hoa diễn ra suốt ngày. Rồi nhiều đêm còn phải cắt hoa, tỉa hoa từ nửa đêm mới kịp phiên chợ. Chính thế mà người làng tôi đã nghĩ ra hai câu thơ để cảm thông, chia sẻ sự vất vả của những người con gái của làng:

“Em là con gái làng hoa
Ăn cơm nửa bữa ngủ nhà nửa đêm”

Năm 15, 16 tuổi tôi đã thực sự là một lao động chính trong gia đình, cùng mẹ ngày nào cũng tất bật nơi những vạt hoa, rau bên bãi bồi ven sông. Nhà trồng 4 sào hoa và 2 sào rau màu các loại nên tôi và mẹ nhiều hôm phải ăn cơm nắm mang theo để tranh thủ công việc chứ không có mấy thời gian về nhà. Có những hôm, mới 3 giờ sáng mẹ đã đánh thức tôi dậy để đi tưới hoa khi sương sớm còn lạnh tái tê. Nước hiếm nên tôi phải quẩy nước mãi tận ngoài sông Hồng, xa đến nửa cây số. Thấy tôi vất vả, mẹ cũng hay động viên. Bà bảo: “Gắng lên con, nay mai có duyên, có phúc mà lấy được chồng ở phố thì đỡ khổ. Mà con cũng phải chăm chỉ học hành vì đó là con đường duy nhất để thoát khỏi cảnh quanh năm bán mặt cho đất bán lưng cho trời. Đời mẹ đã vất vả, nên con phải cố gắng…”. Nhiều lúc ngồi nghỉ nơi đầu ruộng hoa, nhìn gương mặt mẹ thấy những nếp nhăn thời gian cứ ngày một hằn sâu tôi thương mẹ quá, bởi bố tôi mất trong một trận đánh Mỹ ở miền Nam, bỏ lại cho mẹ một mình gánh vác công việc gia đình, một mẹ già và nuôi dạy hai con nhỏ. Anh em chúng tôi lớn lên trong sự yêu thương đùm bọc của mẹ. Hi sinh vì con cái, mẹ đã khước từ không đi bước nữa để chăm sóc cho chúng tôi đỡ khổ. Từ những luống hoa mẹ vun trồng nên mới có chúng tôi lớn khôn như ngày hôm nay, nên tôi càng không bao giờ quên công ơn của mẹ.

Tôi không theo nghề hoa của mẹ, nhưng nghề hoa đã theo mẹ tôi suốt cả cuộc đời và mỗi khi mùa xuân về tôi lại nhớ mẹ, nhớ cái ngày bà trở về với thiên cổ khi trời rây rây mưa bụi. Cứ lần nào nghĩ về mẹ như vậy, những giọt lệ trên khoé mắt tôi lại tuôn trào…

Nguyễn Hương Huyền
(Quảng Bá, Tây Hồ, Hà Nội)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 385

Ý Kiến bạn đọc