Tản văn

Con cá cô đơn

Từ lúc nào không rõ, khi bước chân đến nơi làm việc của mình, tôi đã nhìn thấy bể cá được đặt trên kệ đá hoa cương; cái kệ vốn là chiếc tủ nhà bếp được tận dụng lại đựng giày dép, vớ tất các loại. Bể nhỏ, bề ngang khoảng 4 tấc, dài hơn nửa thước chỉ vừa đủ cho hai con cá nhỏ màu hồng nhạt bơi lội tung tăng.

Mới nhìn qua, tôi nghĩ đó là cá diêu hồng, cho đến khi hỏi người nuôi thì mới biết đó là cá phát tài, thuộc họ cá tai tượng. Loài cá này dễ nuôi, có sức bền tốt, nhiều khi hai ba ngày quên thả thức ăn cũng không ảnh hưởng nhiều tới sức khỏe, không đòi hỏi môi trường nước phải thật sạch. Để ý, tôi thấy lâu lâu chúng lại nghịch ngợm nhảy lên trên mặt bể làm cho nước bắn tung tóe ra ngoài. Chúng diễn trò bắn nước này nhiều lần trong ngày. Cá phát tài rất khôn lanh, biết nhảy múa theo tay người nuôi. Ngoài ra, đây là loại cá dữ nên không thể nuôi chung với các loại cá khác.

Hai con cá của công ty được nuôi cùng một lúc mà chúng lớn không đều, một con phàm ăn thì to xác, còn con kia bé xíu nên giành không lại “người anh em” sống chung với mình, có thể vì vậy mà nó không thể lớn, bị ăn hiếp suốt ngày. Con cá to hơn “buồn buồn” lại đuổi đánh cá nhỏ, nó tấn công hoài đến nỗi trên thân thể cá nhỏ bị lủng một vết khá sâu, rách thịt, sứt vảy; một thời gian lành lại nhưng vẫn để sẹo rất rõ. Đánh nhau như vậy nhưng chúng vẫn quấn quýt, con cá nhỏ cứ kè kè bơi sát vào cá lớn, khi vui chúng cùng quẫy thật mạnh rồi tung tăng bơi lượn trong lòng bể nhỏ.

So-531--Anh-minh-hoa---Con-ca-co-don---Anh-1

Thời gian lặng trôi, hai con cá cứ cặp kè bên nhau qua năm tháng. Với hiểu biết hạn hẹp của mình về loài cá, tôi không biết cá nào trống, cá nào mái. Nếu là hai con trống thì chúng sống như bạn bè, dù đôi khi đánh nhau đổ máu nhưng rồi lại huề như bản tính nam nhi phóng khoáng, không thèm chấp chuyện nhỏ nhặt chi li. Nếu là hai con mái thì tránh sao khỏi lúc ganh ghét nhau vì đố kị, vì giành giựt những cái lợi nhỏ tủn mủn hằng ngày nhưng cũng giống như chị em trong nhà, gây gổ, mắng mỏ, thậm chí đánh nhau nhưng rồi cũng tha thứ cho nhau vì tình thương máu mủ ruột rà. Nếu là một trống, một mái thì quyến luyến nhau là chuyện xửa xưa vốn thường xảy ra…

Một ngày, công ty được dọn dẹp sắp xếp lại, bể cá bị chuyển tới góc khác, dưới chân cầu thang. Có phải vì lạ cảnh, lạ chỗ hay bắt buộc bị bứt rời khỏi không gian quen thuộc mà đôi cá mất dần đi sự nhanh nhẹn vốn có, chúng lờ đờ, u hoài, dật dờ. Lâu lắm rồi không còn nghe tiếng cá quẫy, không có bọt nước bắn tung tóe lên mặt kệ đá như hồi còn ở nơi cũ. Chúng ít ăn hơn trước, cũng không còn giành giựt đớp mồi hay rượt đuổi nhau. Con cá nhỏ bỗng nhiên thay đổi kiểu bơi, nó cứ nằm ngang trên mặt kiếng như giả chết nhưng chỉ cần lấy ngón tay gõ gõ thì nó lại nổi lên. Ban đầu, nghĩ nó bị bệnh gì đó nên tôi thử thả một tí muối vô trong bể nhưng sau đó thấy nó vẫn khỏe mạnh bình thường. Nó buồn vì xa nơi ở cũ nên ít đùa chăng? Nó lặp đi lặp lại trò này rất nhiều ngày, nhiều tuần… cho đến khi không ai chú ý tới nó nữa.

Sáng nay, cô bạn đồng nghiệp đứng bần thần rất lâu trước bể khi thấy cá nhỏ nổi lềnh bềnh trên mặt nước, cá nhỏ đã ngừng thở từ lúc nào không ai biết. Chắc là khi bóng tối ngập tràn công ty, chỉ có chút đốm sáng le lói đỏ của chiếc đèn quả ớt nơi bàn thờ ông Địa tỏa ra, mọi người về hết, cá nhỏ lại chơi trò bơi ngang trong đêm, và không còn ai quan tâm nữa, nên nó cứ vậy mà “chơi mãi mãi”.

Từ khi con cá nhỏ chết đi, con cá lớn chẳng buồn bơi lội như mọi hôm, nó cứ rề rà quanh mặt kiếng, tư lự. Thấy con cá bơ vơ, lẻ loi, như thiêu thiếu một điều gì đó, chúng tôi đồng lòng cho nó về với tự nhiên khoáng đạt. Lúc hút nước ra khỏi bể, nó đã quẫy rất mạnh, động tác phản kháng cuối cùng không muốn đi hay là bản năng khi sắp bị bắt? Từ bây giờ, cá đã về sông, đoạn tiếp theo không hình dung được nó sẽ thế nào? Tiếp tục sống hay đã lềnh bềnh trên mặt sông xa lạ? Dù sao thì cũng không ai muốn chứng kiến nó chết dần chết mòn trong bể kiếng cô quạnh mà không cách nào giúp đỡ nó tốt hơn. “Thôi thì khuất mắt, biết nó về đâu, hi vọng nó đang bơi lượn nơi sông dài biển rộng”. Chúng tôi an ủi nhau rồi quay về với nhịp sống thường ngày. Bể cá đã được lau rửa, đổ đầy nước chờ đón thành viên mới hoặc cũng có thể sẽ cứ nằm im một xó nào đó dưới lớp bụi thời gian bao phủ…

Nguyễn Hồng Vân
(Gò Dầu – Tây Ninh)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 531

Ý Kiến bạn đọc