Giới thiệu sách

“Có một thời Sài Gòn như thế”

Kỷ niệm 320 năm hình thành và phát triển Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh (1698 – 2018)

 

Kiến trúc sư Nguyễn Hữu Thái (sinh 1940 tại Đà Nẵng) học Trường Kiến trúc và Luật khoa, Viện Đại học Sài Gòn. Ông hoạt động tích cực trong phong trào đấu tranh của thanh niên, sinh viên, học sinh miền Nam từ 1960 tới 1975 và được bầu làm Chủ tịch đầu tiên của Tổng hội Sinh viên Sài Gòn (1963 -1964). Sau đó hoạt động cho Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam. Thời kỳ này, Nguyễn Hữu Thái tổ chức và tham gia nhiều hoạt động sôi nổi, như kêu gọi sinh viên xuống đường, biểu tình phản đối Mỹ can thiệp vào nội bộ Việt Nam, phát động đấu tranh sinh viên chống tướng Nguyễn Khánh, đỉnh điểm là biểu tình chống tướng Nguyễn Khánh năm 1964. Ông từng đi tù 4 năm dưới chế độ Nguyễn Văn Thiệu, từng là “tù nhân lương tâm”. Ông có mặt tại Đài phát thanh Sài Gòn thời khắc khi Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng. Từ năm 1990 đến 1995, ông sinh sống và nghiên cứu ở phương Tây, có quốc tịch Canada, sau đó quay về làm việc trong nước, nghiên cứu, viết sách, báo.

So-531--Co-mot-Sai-Gon-nhu-the---Anh-1

Sách ông đã phát hành gồm có: Hành trang bước vào thiên niên kỷ (2001, NXB Trẻ); Những vấn đề kiến trúc đương đại Việt Nam (2002, NXB Xây dựng, Hà Nội); Xu hướng mới kiến trúc – đô thị thế giới và Việt Nam thời hội nhập (2003, NXB Xây dựng, Hà Nội); Thư gửi bạn trẻ – khơi dậy nguồn lực để vươn lên (2007, NXB Trẻ); Chuyện ít biết về ngày giải phóng Sài Gòn 30/4/1975 (4/2013, NXB Lao động & Phương Nam Book); Nhà ở nông thôn Nam bộ (1984, NXB Tổng hợp TP.HCM); Thế hệ kiến trúc sư Việt Nam đầu tiên (2008, NXB Văn hóa & Thông tin, Hà Nội); Nửa thế kỷ kiến trúc Việt Nam (2010, NXB Thời đại, Hà Nội).

Nhà báo Mỹ Tom Maresca (Báo USA Today) thì nhận xét rằng:

- Nguyễn Hữu Thái là một kiến trúc sư, một nhà văn được nể trọng. Ông là một chuyên gia về lịch sử kiến trúc Việt Nam, nhưng bản thân cũng là người chứng kiến và tham gia vào một số trong những khoảnh khắc ấn tượng nhất đã hình thành nên Thành phố Hồ Chí Minh. Là một sinh viên và nhà báo ở Sài Gòn trong những năm đầu thập niên 1960, ông đã bị tác động bởi những sự kiện xảy ra xung quanh mình. Ông trở thành một thủ lĩnh phong trào sinh viên chống chiến tranh và sau đó cộng tác với Mặt trận Dân tộc Giải phóng. Khi xe tăng giải phóng húc đổ cổng Dinh Độc Lập vào ngày 30/4/1975, Thái đã có mặt và hỗ trợ để lá cờ cách mạng được treo lên. Sau đó, ông dẫn đầu một nhóm sinh viên chiếm giữ Đài phát thanh Sài Gòn, nói lời đầu tiên công bố Sài Gòn được giải phóng và giới thiệu lời tuyên bố đầu hàng của Tướng Dương Văn Minh.

Trong năm 2018, Kiến trúc sư phát hành cuốn sách có tên gọi “Sài Gòn có một thời như thế”. Sách gồm 3 phần, tập hợp trên dưới 50 câu chuyện trong hơn 300 trang viết và hình ảnh. Phần đầu mang tên “Sài Gòn thời Ngô Đình Diệm” (1954-1963), ghi lại giai đoạn người Pháp chuyển quyền sang Ngô Đình Diệm, với việc xuất hiện một chế độ độc đoán và gia đình trị, để chấm dứt với cuộc đấu tranh quyết liệt của Phật giáo dẫn đến sự sụp đổ nền “Đệ nhất Cộng hòa”. Phần hai ghi lại “Sài Gòn những năm xáo trộn” (1964-1972) với trên 10 năm náo loạn của các tướng lãnh quân phiệt kình chống nhau và cuộc chiến tranh ác liệt do người Mỹ đích thân tiến hành. Sài Gòn trở thành vũ đài đọ sức một mất một còn giữa cách mạng Việt Nam và đế quốc hùng mạnh Hoa Kỳ, cụ thể qua sự kiện Tết Mậu Thân 1968 và phong trào sinh viên – học sinh cùng quần chúng nhân dân Sài Gòn và cả phong trào phản chiến Mỹ xuống đường chống Mỹ – Thiệu. Phần cuối “Sài Gòn hồi kết cục” (1973-1975), ghi lại tình hình thành phố sau Hiệp định hòa bình Paris với việc rút quân Mỹ, sự ngoan cố và tháo chạy của Nguyễn Văn Thiệu, cùng sự xuất hiện của Tướng Dương Văn Minh chấm dứt nền “Đệ nhị Cộng hòa” và thắng lợi của Cách mạng miền Nam, mở ra kỷ nguyên một Việt Nam độc lập và thống nhất. Sài Gòn từ đó mang tên Thành phố Hồ Chí Minh.

Bà Đinh Thị Thanh Thủy, Giám đốc NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh giới thiệu:

- Những người từng một thời sinh sống, chứng kiến, am hiểu và viết về Sài Gòn giai đoạn 1954-1975 chắc nay không còn được bao nhiêu, cho nên NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh mạnh dạn đề nghị anh Nguyễn Hữu Thái viết cuốn sách Sài Gòn – có một thời như thế (ghi chép tản mạn 1954-1975) kỷ niệm Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh 320 năm (1698-2018).

Trương Minh Hiếu – Đinh Thanh
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 531

Ý Kiến bạn đọc