Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi - Mục con

Chuyện người chuyện ta

Kỳ 1

Chuyện ta

Ngày 26/5/2017, ông Bob Kerrey lẳng lặng về nước, rời bỏ chức vụ Chủ tịch Hội đồng Tín thác, tương tự như Hội đồng Quản trị của Đại học Fulbright Việt Nam. Trước đó một năm, sau 40 giờ đến thăm đất nước Việt Nam, khi ra đi, Tổng thống Mỹ Barack Obama không quên để lại một món quà: “Chúng tôi rất hào hứng khi mùa thu này Đại học Fulbright (FUV) sẽ khai trương ở TP. Hồ Chí Minh, trường đại học độc lập phi lợi nhuận đầu tiên ở Việt Nam, nơi sẽ có tự do học thuật hoàn toàn và học bổng cho sinh viên khó khăn”. Cái máu vọng ngoại đã thành “cố tật quốc nô” không chỉ có ở người Việt mình nên bà Viện trưởng “Viện nghiên cứu phát triển xã hội Việt Nam” vội sướng cuồng lên, coi ông như “một thần tượng mà từ nay người Việt Nam luôn luôn hướng đến, mơ ước và mong mỏi rằng một ngày nào đó mình sẽ có những thần tượng như thế ở đất nước này!”. Thế mà chỉ một năm sau, thương gia Donald Trump kế vị ngôi Tổng thống, quyết xóa đi bằng hết những gì gọi là thành tựu của người tiền nhiệm! Mới chỉ trong 100 ngày “trăng mật” của vị Tân Tổng thống, nhiều công trình mà người tiền nhiệm lao tâm khổ tứ lắm suốt gần chục năm trời mới gây dựng được đã bị xóa toẹt đi. Hay dở thế nào chưa biết. Nhưng dù tệ hại đến đâu, cùng lắm thì lịch sử Hoa Kỳ lại ghi danh thêm một ông Tổng thống sớm chấm dứt nhiệm kỳ, chớ đừng có ai vội nổi cơn điên nghĩ rằng Hợp chủng quốc Hoa Kỳ sẽ đổ sụp cái rầm giống như Liên bang Xô viết! Đó là điều tạo nên sự vĩ đại của nước Mỹ. Nhưng cũng đừng dại vơ vào cái mô hình Mỹ để mang họa vào thân trừ mấy kẻ cuồng nếu không muốn nói rằng ngu! Người Mỹ dùng cái bả nhân quyền như thứ vũ khí bất khả chiến thắng để chinh phục toàn cầu và cũng không ít người sùng bái, cổ súy, tán tụng, coi đó là mục tiêu đi tới của một xã hội văn minh! Qua sự kiện Barack Obama – hậu duệ của vị Mục sư Luther King khả kính, giúp người ta tỉnh ra nhận chân cả mặt phải lẫn mặt trái của nhân quyền và cũng là cốt lõi của văn hóa Mỹ.

Chuyện ông Bob Kerrey cũng vậy. Chẳng cần nhắc lại nửa thế kỷ trước đây ông ta đã làm gì để người càng nhức nỗi đau, người càng đắng nỗi buồn. Cốt lõi của nhân quyền là công lý và công bằng, đơn giản vậy thôi. Bà Tôn Nữ Thị Ninh truy ra nguồn gốc 20 triệu USD vốn ban đầu cho việc xây dựng FUV thực tế là món tiền chính quyền Sài Gòn nợ chính quyền Hoa Kỳ trước 1975 cho chương trình học bổng từ Quỹ Giáo dục Việt Nam (VEF), trước sức ép của Chính phủ Hoa Kỳ mà nhà nước CHXHCN Việt Nam đành nén lòng tự tôn nhằm tiếp tục cải thiện mối quan hệ kinh tế giữa hai nước, nhận trả phía Mỹ theo thông lệ quốc tế, chứ không phải do Bob Kerrey có công gây được quỹ đặc biệt này!

Tìm hiểu qua dư luận mới thấy chuyện này thật lạ vì giữa người trong cuộc và người ngoài cuộc có cái nhìn ngược hẳn với nhau.

Theo nhà báo Thu Uyên: “Chúng tôi tìm mỏi mắt, chưa thấy một người Mỹ hay giáo sư Việt tại Mỹ nào trong phạm vi quen biết lại ủng hộ việc đưa Bob Kerrey lên giữ chức vị cao nhất trong FUV ở Việt Nam vào thời điểm này”. Nêu ra vài ví dụ:

- PGS. Jonathan London: “Đó là một quyết định phải nói là vô trách nhiệm. Muốn thành lập một đại học mới ở Việt Nam thì ít nhất phải nhạy cảm với lịch sử của hai nước”.

- TS. Mark Ashwill, chuyên gia giáo dục, sống và làm việc lâu năm tại Việt Nam, trả lời báo điện tử Trí Thức Trẻ ngày 3/6: “Đây là một nỗi hổ thẹn!”.

- Shawn McHale, GS Quan hệ Quốc tế danh tiếng của George Washington University: “Một người Mỹ muốn đền bù sau khi giết những dân thường Việt Nam, tôi hoàn toàn ủng hộ. Sửa sai là điều tốt. Nhưng họ nên đóng vai trò khác hơn là chủ tịch Hội đồng Tín thác hay HĐQT của trường”.

- Chuck Searcy, cựu binh Mỹ nhiều năm tham gia các dự án rà phá bom mìn còn sót lại tại VN: “Kerrey phải rút khỏi vị trí này. Câu hỏi duy nhất là liệu ông ta có thể rút lui với sự tự trọng, thể hiện sự hiểu biết và cảm thông với người Việt Nam hay là chúng ta phải chịu những khoảnh khắc khó xử nữa của sự chối bỏ, ngạo mạn từ phía những người Mỹ chúng tôi”.

- GS Mỹ gốc Việt Nguyễn Thanh Việt, người vừa đoạt giải Pulitzer: “Lẽ nào những người phụ trách FUV không thể tìm được ai khác có đủ khả năng lãnh đạo trường. Việc Việt Nam cần tiến về phía trước và Mỹ muốn đặt quá khứ lại phía sau không nhất thiết phải xoay quanh một con người”.

- Billy Kelly, cựu binh thường xuyên trở lại Việt Nam làm các dự án từ thiện và năm nào cũng quay về Mỹ Lai với 504 bông hồng (dù không hề có liên quan tới vụ thảm sát): “Tôi có thể nói gì đây… Ai đã đề xuất Kerrey? Chắc chắn là phải từ phía Mỹ rồi! Ai ở phía Việt Nam đồng ý với đề xuất này? Tại sao lại vậy? Tôi không thể tin nổi là ông ta có gan trở lại Việt Nam và Sài Gòn nơi “câu chuyện của ông ta” được trưng bày ngay tại Bảo tàng chứng tích Chiến tranh!”.

Anh-minh-hoa---Chuyen-nguoi-chuyen-ta

Trong khi ngay tại Việt Nam lại có những tiếng nói rất trái ngược nhau:

Không ít vị chức sắc trong giới văn hóa hoặc người “phương diện quốc gia” sẵn sàng giơ hai tay nâng ông Bob lên đặt ngồi chễm chệ trên ghế ấy:

- Điển hình là nhà văn Nguyên Ngọc, Hiệu trưởng Trường Đại học Phan Chu Trinh nói ra những điều ghê tởm: Bob Kerrey chỉ là nạn nhân của chiến thuật “tát nước để bắt cá” mà quân đội Mỹ buộc phải làm vì “Muốn đánh bật Việt cộng ra khỏi dân thường thì không thể không giết dân, đàn bà và trẻ con”! Vậy nên Bob là con người “vĩ đại”, “nhân văn”, “tuyệt đẹp”! Đấy là cách một nhà văn hóa Việt Nam từng quá nửa đời là Giải phóng quân trả ơn đồng bào “đã từng cho những người lính Việt cộng nấp để họ có thể cùng chết với chúng tôi”!

- Giáo sư – Tiến sĩ Chu Hảo thì nghĩ rằng: “Ông (BK) tuyệt đối không nên rút lui vào lúc này, không phải chỉ vì lợi ích riêng của FUV mà những người quyết định lựa chọn ông đã cân nhắc, mà còn vì một điều gì đó cao cả hơn trong quan hệ giữa hai dân tộc chúng ta”. Bởi vì theo ông Hảo mà bất hảo thì: “Cuộc chiến tranh tàn khốc và đau đớn ấy thực chất là cuộc chiến tranh gì? Là “Ý thức hệ ủy nhiệm”, “xâm lược” hay “giải phóng”? Đối với Việt Nam và Hoa Kỳ thì cái thất bại nhất mà nhân dân cả hai phía đều gánh chịu phải chăng là nỗi ám ảnh của cuộc chiến tranh: nó quằn quại và không rứt ra được”! Giá như ông Chu Đình Xương, nhà cách mạng tiền bối được nhân dân Bắc Giang kính trọng còn hiện diện trên cõi đời này để cậu con cưng có chứng nhân tin cẩn nhất nói ra sự thật vì sao thế hệ ông đã dấn thân vào con đường đầy chông gai ấy!

- Ông Dương Trung Quốc: Cuộc chiến tranh của Hoa Kỳ tại Việt Nam là thuộc về quá khứ, chúng ta không bao giờ quên nó nhưng cũng không nên đào sâu những mất mát, đau thương mà nhân dân hai nước đã và đang gánh chịu. Chiến tranh Việt Nam đã lấy đi sinh mạng của hơn 58.000 người Hoa Kỳ và gần một triệu người dân Việt Nam là quá khứ không thể thay đổi được! Nếu trong tư duy của chúng ta vẫn còn luẩn quẩn suy nghĩ tội ác chiến tranh trong quá khứ là từ phía bên này hay bên kia thì rất khó có sự hòa giải giữa Việt Nam và Hoa Kỳ! Ngài nghị sĩ họ Dương, đại biểu cho cả triệu dân một tỉnh phía Nam có 20 năm chịu đựng sự tàn khốc của chiến tranh, tưởng ông lỡ miệng nói ra câu: “Thế hệ chúng ta mất gốc hoàn toàn” (1), mà xem ra thì ông nói thật! Ông Nghị Phước biết được hẳn chẳng ngại gì thêm một cái “đại” nữa vào “tứ đại” mà ông ta đã tặng cho quý ngài nghị sĩ đồng khóa với mình!

- GS. Nguyễn Minh Thuyết, nhận việc chăm sóc và bảo vệ quyền lợi cho trẻ em, thường có tiếng nói ấn tượng mỗi khi đăng đàn trong Quốc hội: “Theo tôi, việc bổ nhiệm một cựu Thượng nghị sĩ, cựu ứng cử viên Tổng thống làm Chủ tịch Hội đồng Tín thác Đại học Fulbright Việt Nam chứng tỏ phía Mỹ rất coi trọng sự hợp tác, coi trọng vai trò của cơ sở giáo dục đại học này”. Dân tình khỏi lo sao được khi tương lai con cháu mình vào tay các ông nhào nặn!

Ngược lại, trong nhân dân cả nước, số đông người có tâm lý bình thường đều phẫn nộ, coi đây là một sự kiện nhẫn tâm, bất nhẫn. Chuyện này đã phủ bóng đen lên FUV. Như xã luận trên New York Times ngày 23/6/2016 viết: “Người Mỹ cần biết từ tốn khi nghĩ rằng đã hiểu biết văn hóa nước khác”. Các vị lãnh trọng trách quốc gia mà không thấu lòng dân thì sao hiểu được lòng “người”. Nếu ông Bob qua làm kinh doanh hoặc từ thiện thì nhân dân ta rất vui lòng hợp tác. Nhưng để ông ta qua đây làm thầy thì dù bất cứ dưới hình thức nào cũng không chấp nhận. Người Mỹ có thiện tâm thiện chí thật không? Đây là cú hồi mã thương cực kỳ nguy hiểm! Đa phần giới trí thức không mang trọng trách xã hội kể cả những trí thức đang sống ở nước ngoài mà lòng luôn hướng về quê hương Tổ quốc, cũng như giới phụ huynh bình dân không mang tham vọng, chỉ mong con em lớn lên tự lực tự cường trong một xã hội văn minh ổn định, đều không thể tưởng tượng cảnh hàng trăm hàng ngàn sinh viên Việt Nam tại FUV với lòng tôn kính sẽ gọi một biểu tượng của quá khứ đen tối như Bob Kerrey là “Thầy” theo phong tục Á Đông, đặc biệt lại là ở Việt Nam. Chẳng ai không muốn có một quan hệ Việt – Mỹ được phát triển bình đẳng, lành mạnh, công bằng cho cả hai bên. Tiếng nói của các cựu chiến binh luôn tỏ ra tỉnh táo: Việt Nam không thể quan hệ tốt với Mỹ nếu phía Mỹ không tốt với Việt Nam. Dùng trường đại học để đào tạo ra một thứ “nô lệ hạng sang”, một cách tuyển dụng tay sai bản địa mà nhiều thế hệ người Việt ta từng biết. Có Bob Kerrey hay không thì nó vẫn là một cơ sở của Diễn biến Hòa bình. Nó là con dao hai lưỡi! Thực tế là sản phẩm đã ra rồi! Chất lượng chờ xem. Hãy lắng nghe lời tâm tình của một cô gái trẻ:“Nếu như là em, để sám hối em đã phải đến tận nơi để tạ lỗi với dân Thạnh Phong, sẽ góp sức sao cho xã bớt nghèo, sẽ giúp xây nhà trẻ, trường học, trạm xá, chợ búa cho cái nơi khốn khổ ấy, dù chẳng ai hay biết! Dù người ta không ca ngợi sự hối lỗi của em! Dù sẽ có những người không thể tha thứ cho em!”. Dù sao kết thúc chuyện này là điều hợp lòng dân. Mừng là cái hồn cốt Việt còn giữ được. Đúng theo tư tưởng Hồ Chí Minh: Độc lập – Chủ quyền là “dĩ bất biến”, là “lửa thử vàng” với người Việt Nam mọi thời.

Chuyện người

Trong bài phát biểu nhân “Ngày tưởng niệm (6/6 hàng năm) những người lính Hàn Quốc đã hy sinh cuộc sống của họ vì lợi ích quê hương”, Tân Tổng thống Moon Jae-in nói thẳng ra rằng: “Nền kinh tế Hàn Quốc đã tồn tại được là nhờ vào sự cống hiến và hy sinh của những người lính tham gia chiến tranh Việt Nam”! Nghĩa là Đại Hàn Dân Quốc không cần giấu việc đã nhận tiền để cho lính qua Việt Nam giết người thuê cho Mỹ! Cụ thể từ 1965 đến 1973, có khoảng 300.000 lính Đại Hàn tham chiến ở Nam Trung bộ. Hai sư “Ngựa trắng” và “Cọp đen” đã gây ra 43 vụ thảm sát đẫm máu, trong đó có ít nhất 13 vụ giết trên 100 người, có vụ trên 400 người (Bình Hòa – Bình Sơn – Quảng Ngãi), có vụ cả ngàn người (Bình An – Tây Sơn – Bình Định đầu năm 1966). Tổng cộng khoảng 9.000 (con số không thể chính xác) người dân Việt Nam vô tội, đa phần là người già, phụ nữ và trẻ em mọi lứa tuổi bị chết dưới tay lũ lính đâm thuê chém mướn Đại Hàn (theo điều tra của Tiến sĩ lịch sử Ku Su-jeong). Đổi lại, mỗi năm Đại Hàn Dân Quốc được nhận khoảng 1 – 1,5 tỷ đô la Mỹ tiền boa (viện trợ), chưa kể các lợi ích kinh tế khác lớn hơn nhiều do làm hậu cần cho đội quân Mỹ khổng lồ sang hủy diệt Việt Nam. Đây là một trong những nguyên nhân quan trọng làm nên sự phát triển vượt bậc của Nam Hàn trong thập kỷ 1960-1970. Nhưng với hơn 5.000 mạng lính và hơn 12.000 thương phế binh luôn làm khuấy động xã hội ngoài vết nhơ lịch sử Hàn Quốc không thể nào gột sạch!

Thế nhưng, tác giả cuốn sách “Bên thắng cuộc” lại rêu rao trên công luận là có một người bạn Hàn Quốc nói với y rằng: Tao không cần biết Việt Nam kháng chiến thắng lợi được những gì? Mà tao chỉ biết chúng mày đã đuổi đi hai nền văn minh nhân loại! “Đức San hô” khoái lắm như vớ được cái roi quất vào đít cộng sản Việt Nam! Đầu tháng 6, ngồi trên ghế chủ trì cuộc hội thảo bá láp về chủ đề “xã hội dân sự với dân chủ”, “San hô” hí hửng đưa ra câu hỏi tưởng như một cú bồi chí mạng: “Tại sao mở đầu Tuyên ngôn Độc lập của Việt Nam, Hồ Chí Minh dẫn câu trong Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ mà không viện ra được một câu từ nguồn nào khác?” rồi vênh váo giơ cao cả hai tay cắt ngang lời anh bạn trẻ đang phát biểu, ý rằng dân chủ Mỹ thì khỏi phải bàn!

Nhân đây, người viết mạn phép anh bạn trẻ nêu ra mấy ý:

Một là, tên khốn người Hàn kia chắc hẳn cùng hội cùng thuyền với “Đức San hô”. Ngươi nên làm một điều gì tử tế cùng với nhiều người Hàn lương thiện đang thức tỉnh tìm đến Việt Nam gột rửa nỗi nhục quốc sỉ mà lũ “cứu tinh của Đại Hàn Dân Quốc” là cha ông ngươi đã gây ra trong những năm nước non này gặp nạn! Việt Nam đã “nghiêm khắc nhắc nhở” qua đường ngoại giao, đó là thể tình giữ mối bang giao hòa hiếu. Dân chúng Hàn Quốc dù đang cưỡi trên lưng “con rồng kinh tế” nghĩ gì khi hơn thế kỷ nay, đất nước Cao Ly vẫn bị chia đôi trong khi cái họa chiến tranh hủy diệt vẫn rình rập chực chờ, thậm chí không ít người nghĩ trên bán đảo Đông Bắc Á có hai quốc gia láng giềng Hàn Quốc và Triều Tiên luôn đối chọi nhau?!

Hai là, cái mà mấy anh gọi là “nền văn minh nhân loại” cần phải hiểu tận tường. Pháp rồi Mỹ đã gây ra bao nhiêu tội ác trên đất nước này nhưng khi kêu gọi nhân dân Việt Nam đứng lên kháng chiến giành độc lập quốc gia và chủ quyền dân tộc, chưa bao giờ Cụ Hồ hay Đảng Cộng sản nhồi nhét vào đầu dân chúng và đảng viên của họ cái tư tưởng bài ngoại cực đoan. Họ phân biệt rất rõ đâu là thực dân đế quốc, đâu là văn minh tiến bộ. Bại tướng de Castries nói: “Tôi cũng thấy vinh dự được làm tù binh của một quân đội như quân đội Việt Nam”. Nhiều phi công Mỹ như John McCain, John Kerry, Peter Peterson… sau hàng chục năm ngồi trong “khách sạn Hilton” Hà Nội, trở về nước dù trên cương vị xã hội cao ngất đã là những nhân tố tích cực trong việc hàn gắn quan hệ với Việt Nam.

Thực dân Pháp văn minh như thế nào, hẳn thế hệ ông nội Bùi Văn San còn lưu truyền cho con cháu. Đế quốc Mỹ văn minh như thế nào, ở Việt Nam các nhân chứng sống còn đầy và dấu tích của nó vẫn còn rỏ máu trên những Bảo tàng di tích chiến tranh, những Bia căm thù ở đâu cũng có, ghi lại các cuộc tàn sát điển hình man rợ và hàng ngàn nghĩa trang trên khắp cả nước với hàng triệu liệt sĩ đang ngày ngày đêm đêm nhắc nhở con cháu đời sau phải trân quý và bảo vệ Tổ quốc mình. Với thằng nhóc Hàn kia, chỉ cần vài gõ trên computer sẽ biết hơn nửa thế kỷ trước, đất nước và nhân dân Cao Ly đã nếm mùi vị văn minh Mỹ thế nào? Và chính văn minh Mỹ đã đẻ ra và nuôi dưỡng mấy thế hệ lính Đại Hàn tàn bạo hung ác vô nhân nhất trong đám lâu la của Mỹ sang đánh hôi ở Việt Nam!

Ba là, Cụ Hồ xuất dương là để tìm đường cứu nước. Cụ viết báo là để tố cáo tội ác của chủ nghĩa thực dân với đồng bào của Cụ và với những người cần lao trên toàn thế giới. Qua đó thức tỉnh đồng bào trong nước và kết đoàn nhân dân các nước chống thực dân đế quốc. Cho nên khi đến thăm tượng thần Tự Do, người thanh niên đi tìm chân lý viết: “Ánh sáng trên đầu thần Tự Do tỏa rộng khắp trời xanh, còn dưới chân tượng thần Tự Do thì người da đen đang bị chà đạp; số phận người phụ nữ bị chà đạp. Bao giờ người da đen được bình đẳng với người da trắng? Bao giờ có sự bình đẳng giữa các dân tộc? Và bao giờ người phụ nữ được bình đẳng với nam giới?”. Ở phương Tây, hẳn nhà cách mạng trẻ đã đọc Tuyên ngôn Độc lập Mỹ và dư biết đó là sự tổng hợp các nguyên tắc cơ bản về quyền tự do của con người, thể hiện sự tiếp cận nền chính trị Khai sáng của Anh, Pháp qua những khái niệm được truyền bá trên toàn lục địa. Nhưng Nguyễn Ái Quốc đâu có lạ gì nước Pháp: “Đó là một xứ sở kỳ lạ. Nó đã sản sinh ra những tư tưởng tuyệt diệu nhưng khi xuất cảng, chẳng bao giờ nước Pháp cho đưa ra những tư tưởng đó”. Đến khi đọc “Luận cương các dân tộc thuộc địa” của Lênin thì Người bật reo lên: “Đây là cái cần cho chúng ta”!

Ngồi trên gác hai ngôi nhà 48 phố Hàng Ngang Hà Nội, chỉ có mấy ngày để viết bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong bối cảnh thế giới, trong nước cực kỳ khẩn trương và đặc biệt. Văn hóa Đông Tây kim cổ Cụ Hồ chứa đầy một bụng. Cụ Tây Hồ thiên kinh vạn quyển, tuy chẳng hợp ý với chàng trai thông minh, chí lớn, quyết liệt dấn thân vì đại nghiệp nhưng vẫn một lòng nể trọng tri thức của anh. Chẳng thiếu gì điều hay ý lạ, tư tưởng tân tiến văn minh để trích dẫn nhưng phải hợp cảnh, hợp tình. Các Mác, Lênin chưa hợp lúc này. Trước mắt là thằng Tàu, thằng Pháp và nhất là thằng Mỹ đang lên. Nhà hoạt động quốc tế lão luyện biết Pháp và Mỹ đều cùng một giuộc nhưng Mỹ trước sau sẽ vô cùng lợi hại cho cách mạng thế giới cũng như cách mạng Việt Nam (2). Con mắt đại bàng của nhà cách mạng từng trải là ở đấy. Cụ nhờ một nhân viên tin tưởng trong phái bộ Hoa Kỳ quen biết từ lúc ở chiến khu tìm và chuyển gấp cho Cụ nguyên bản Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ. Tất nhiên là Cụ phải đọc kỹ và trích dẫn mấy câu: “Tất cả mọi người (chứ không phải một số men chỉ những người đàn ông da trắng có quyền sở hữu – NV) đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”. Đó là lời kêu gọi mà cũng là lời cảnh cáo: Cách mạng Việt Nam cũng đi theo con đường như cách mạng Mỹ. Người Mỹ có trách nhiệm phải ủng hộ và không có lý do gì để chống lại chúng tôi và “Sự thật là dân ta đã lấy lại nước Việt Nam từ tay Nhật chứ không phải từ tay Pháp”, nghĩa là đứng về phe Đồng minh chính nghĩa.

Khi Pháp gây ra tình hình căng thẳng, Cụ Hồ lại ký Hiệp định sơ bộ 6 tháng 3. Ai cũng hoang mang về việc bỗng dưng mở đường cho quân Pháp quay đầu trở lại. Trong một buổi họp Quốc hội, Người giải thích: “Các vị quên lịch sử đất nước ta rồi sao? Nếu quân Tưởng ở lại thì chúng nó sẽ ở lại hàng ngàn năm!”, lúc đó mọi người mới sáng mắt ra! Ngay khi tiếng súng tái xâm lăng của Pháp lan trên toàn cõi, trên cương vị Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Cụ Hồ gửi thư cho Tổng thống Truman yêu cầu can thiệp và hỗ trợ nền độc lập của nước Việt Nam hợp pháp. Nhưng người Mỹ lờ đi! Không thể nói gì hơn là Mỹ đầu têu làm mất ổn định thế giới ngay sau Thế chiến II vừa kết thúc. Tự do, dân chủ gì đâu!

Nhà nho khoa bảng, nhà báo lừng danh, chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng, ở cương vị Chủ tịch Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam, nói lời chí lý với đồng bào cả nước: “Hồ Chí Minh tiên sinh là bậc yêu nước đại chí sĩ, là nhà lịch nghiệm cách mạng đại chuyên gia, chân đi khắp năm châu, mắt trông xa vạn dặm. Nói về bằng cấp thì ông Hồ không là Tiến sĩ, Phó Bảng gì cả. Nhưng nói về tri thức và sự nghiệp cách mạng thì chắc chắn lớp chúng ta cũng như lớp trước chúng ta không ai bì kịp. Tôi đã vào loại sáng nhưng cụ Hồ lại sáng hơn tôi nhiều. Cụ Hồ rất vì đại nghĩa, là một tay cao cờ, dưới lại có đội ngũ những người giúp việc tài năng, thông minh lắm, giỏi giang lắm, tin tưởng lắm, nhất định sẽ đưa dân tộc ta đến toàn thắng”. Câu trích dẫn trên ở Phần thứ nhất, nêu lên những nguyên tắc về chính quyền. Chỉ dưới đó mấy dòng, lại giải thích rõ ra: “Khi một hình thức chính quyền nào đó có khuynh hướng phá đổ các mục tiêu này, nhân dân có quyền thay đổi hình thức đó hay phế bỏ và thiết lập một chính quyền mới theo các nguyên tắc và bằng cách tổ chức các quyền hành theo những hình thức thấy là thích hợp nhất để đảm bảo An ninh và Hạnh phúc của nhân dân”. Suy ra là không thể chế xã hội nào ràng buộc được ý muốn của nhân dân.

Con người như “San hô” không để mất thì giờ tìm hiểu những chuyện đại loại như thế và cũng chẳng cần đọc hết bản Tuyên ngôn Độc lập do Jefferson đứng đầu một nhóm 5 người soạn thảo và công bố ngày 4/7/1776, càng không hiểu gì về Tuyên ngôn Độc lập của Việt Nam mặc dù đã được học từ cấp trung học phổ thông.

Nghệ Tĩnh là xứ “cá gỗ”, “chó ăn đá, gà ăn sỏi”, nghèo truyền kiếp xưa nay, nhưng giờ đây thay đổi đến không ngờ. Đường làng láng nhựa rộng thênh thang. Người nhà quê ở biệt thự, đi xe ô tô đời mới không là chuyện lạ, giỗ Tết như ngày lễ hội mở tiệc tưng bừng… Đấy! Máu xương của bao nhiêu người ngã xuống đã giải phóng cho xứ sở này, cho cả nước này, ngày ngày một hiển hiện dần ra. Nhưng chẳng ai ngu ngơ cho rằng được thế là thỏa mãn. Tự do dân chủ là chuyện dài muôn thuở. Mình ta không thể quyết được, còn phải nhìn kẻ trước người sau. Nhưng ổn định xã hội là điều bức thiết. Không ai có quyền nhân danh sự ổn định để trì níu xã hội. Nhưng cũng không cho phép kẻ nào được quyền không dưng khuấy động xã hội lên để đục nước béo cò.

Tên Hàn Quốc nào đó theo chân cha ông y làm việc đâm thuê chém mướn nuôi thân, nuôi nhà, nuôi nước. Nhưng y đâm chém người xa lạ khác máu tanh lòng, không cùng chủng tộc, chỉ là tên lưu manh mạt hạng! Vẫn còn hơn “Đức San hô” vô ơn bạc nghĩa, dùng ngòi bút răng lưỡi làm dao, cuốc cào, loa miệng đâm chém bà con mình, kinh động vong linh liệt sĩ, đầu trò đám dân chủ cuội phá rối sự bình yên đất nước! Vậy mà vẫn nghênh ngang trơ tráo giữa quê hương xứ sở! Kiểu dân chủ đó không bền!

(Xem tiếp kỳ sau)

Nguyễn Văn Thịnh
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 456

_____________

(1) Ngày 29-1-2011, Giáo sư Vũ Đình Hòe – vị Bộ trưởng Giáo dục đầu tiên của nền Cộng hòa dân chủ Việt Nam ra đi ở tuổi tròn trăm. Với lòng tiếc thương bậc lão thành trí giả khả kính, nhà báo Hương Giang của báo điện tử Vietnamnet làm cuộc phỏng vấn nhỏ nhà nghiên cứu sử Dương Trung Quốc và được trả lời như vậy.

(2) Một tháng trước khi Pháp đánh chiếm Sài Gòn, ngày 24-8-1945, Tổng thống Mỹ Truman tuyên bố: “Trong mọi trường hợp, đối với Đông Dương, chính phủ của tôi không chống lại việc chính quyền và quân đội Pháp quay trở lại xứ ấy” (Hồi ức chiến tranh – Mémoires de guerre), tập III, trang 249-250 của Charles de Gaulle, Chủ tịch Chính phủ lâm thời Cộng hòa Pháp sau Thế chiến II).

Ý Kiến bạn đọc