Tản văn

Chuột kẻ không mời mà đến

 

Trong 12 con giáp thì chuột là con vật mà mọi người sợ hãi, ghét bỏ và xa lánh. Nó sinh ra không được thân được nết, chỉ biết phá hoại mùa màng, phá hoại đồ vật, gây mầm bệnh tật khổ sở cho con người. Tuy vậy, dù ghét nó nhưng trong sinh hoạt thường ngày con người cũng hay nhắc tới. Đề cập những chuyện gì người khác làm không vừa lòng mình, người ta hay bĩu môi: “Làm cái kiểu đầu voi đuôi chuột thấy chán quá!”. Muốn ám chỉ người nào nghèo kém mà lấy chồng lấy vợ được bên chồng bên vợ giàu sang cưng chiều thì trầm trồ: “Thằng đó lấy vợ như chuột sa hũ nếp”. Trai gái hẹn hò nhau đêm khuya thanh vắng, anh chàng lẻn vào buồng cô gái, cô không quên dặn dò: “Chuột kêu rúc rích trong rương. Anh đi cho khéo đụng giường mẹ hay”. Ghét chàng trai tướng tá ốm nhom, cái miệng chu chu, hai lỗ tai vảnh vảnh như tai thỏ, xấu đau xấu đớn mà đeo theo người đẹp dai như đỉa, cô gái nói với bạn: “Tao không ưa cái thằng tai thỏ mỏ chuột đó mà nó theo tao hoài…”. Còn nhiều câu nói có liên quan tới con vật đặc biệt này, không thể kể hết…

Xuan2020--Loi-dong-san-Chuot-Phuong-Quynh-st---Anh-1
Lội đồng săn Chuột – Phương Quỳnh s.t.

Trời sanh ra người còn sanh thêm làm chi những lũ sâu rầy, chuột bọ mà con chuột là loài sanh đẻ nhanh nhất, gần gũi con người nhất, quanh năm sống trong bóng tối, chui rúc trong hang cùng ngõ tận, bày nhiều trò phá phách, làm tổn hại tới tiền bạc, gia sản của con người khiến cho chẳng những người mà cả chó mèo cũng không ưa.

Con người đã chế biến nhiều loại hóa chất tinh vi độc hại để diệt chuột, không chỉ lẻ tẻ từng con mà giết cả bầy đàn tông chi của nó. Chó theo người săn bắt chuột, chúng nó năng nổ quyết tâm không kém gì người. Người ta đặt bẫy lớn bẫy nhỏ khắp nơi trong nhà, trên bờ vườn, liếp ruộng… Trên các cánh đồng, những ngày rảnh rỗi, người và vật cùng nhau dặm cù, dồn chuột vào một nơi rồi bắt hay un khói vô hang chờ chuột ló đầu ra… Đủ cách đủ kiểu con người nghĩ ra để tiêu diệt loài phá xóm hại làng này, nhưng thường những loài vô tích sự, quỷ quái cũng thích ứng trở nên khôn ranh hơn. Chuột luôn là nỗi lo lắng, đau đầu không chỉ với bà con ở nông thôn mà cả dân phố thị nữa.

Nhưng nói đi thì cũng nói lại, con vật này cũng góp cho đời những món ăn ngon của miệt đồng quê như để “chuộc” lại những tội lỗi của chúng gây ra cho con người. Ghét nó, nhưng nhiều người vẫn thích ăn thịt nó. Dù có phần kén khách nhưng những món ăn làm từ chuột cũng trở thành đặc sản trong nhiều nhà hàng, quán ăn.

Chuột đồng (loại chuột ăn rặt lúa ngoài đồng chớ không phải chuột cống lang ghẻ lở phát ớn ở thành thị đâu nhé!) rọng trong lồng hoặc vừa mới bắt về, con nào con nấy mập ú tròn quay, mỗi con nặng từ 0,5 kg đến 1,2 kg, bộ lông mướt rượt, bị người làm thịt nắm đuôi đập đầu rồi lột da. Có hai cách lột da, một là thui dưới lửa rơm cho trụi lông rồi lột da hoặc trụng nước sôi rồi lột như làm lông gà, lông vịt. Lớp thịt trắng hồng mỡ màng như thịt gà (nhưng nhão hơn thịt gà một chút), chỉ lấy thịt chớ không lấy bộ đồ lòng. Làm xong đâu đó treo lên cho ráo nước, khô thịt rồi tùy theo món mà chế biến.

Phụ nữ nông dân giỏi giang chuyện bếp núc nên bàn tay của họ biết biến những món cây nhà lá vườn thành món lạ món ngon. Thịt chuột băm nhuyễn xào lá cách là món ăn ngon, nhiều người thích. Chuột băm nhuyễn cả xương, nêm nếm gia vị ớt sả tỏi tiêu hành, chút đường chút muối, chút bột nêm xào cho thiệt săn, thiệt chín thịt, bỏ lá cách xắt nhuyễn vào rồi bắc xuống liền. Món ăn còn nóng xúc bằng miếng bánh phồng chiên dòn của Sa Đéc, khói bay nghi ngút, miếng thịt thơm ngọt, bánh tráng Sa Giang mới chiên nóng hổi, mùi lá cách nồng thơm vị hương lạ, ai nấy khoái khẩu vô cùng.

Một món khác cũng được nhiều người ưa chuộng là chuột muối sả ớt ăn với cơm trắng. Thân chuột được ướp chút muối, tiêu, sả, ớt, bột nêm cho thấm rồi đem nướng hoặc chiên. Nướng trên than hồng ngon theo kiểu nướng, chiên trên chảo vàng hượm ngon theo kiểu chiên. Ăn với cơm nóng kèm rau sống dưa leo, ngon như thịt gà.

Chuột rô ti với nước dừa cũng chế biến giống như thịt gà, miếng thịt vàng ươm ngọt thơm ăn với bánh mì, mới nhìn sẽ không biết đó là thịt của con vật mà khi còn sống ai cũng ghê sợ.

Có lẽ món tiện lợi và được người ăn hay mua về nhà là khô chuột muối sả ớt. Cánh đàn ông thành phố có gốc quê thường thích món này. Ba ngày Tết, thức ăn nhiều dầu mỡ phát ngấy. Bạn bè tới, chỉ cần bỏ mấy con khô chuột vào lò nướng, một chút đã dậy mùi thơm lừng, miếng thịt săn chắc, không mỡ dầu, nhâm nhi với bia và dưa chua, câu chuyện đầu xuân dòn tan như bắp rang, nói hoài không hết.

Đơn giản vậy thôi. Vậy mà cũng vui như Tết.

Xuân 2020

Kim Quyên
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM Xuân 2020

Ý Kiến bạn đọc