Thầy thuốc Văn nghệ

Chứng hành kinh

Chứng hành kinh (còn gọi là cơn đau bụng kinh) là cơn đau nhói hay co cứng vùng bụng dưới ngay trước và trong thời kỳ kinh nguyệt. Đối với một số người, chứng hành kinh chỉ đơn giản là gây phiền toái nhưng đối với nhiều người khác, chứng hành kinh can thiệp vào các hoạt động hàng ngày trong vài ngày mỗi tháng. Chứng hành kinh có khi là do các vấn đề bệnh lý như u xơ tử cung.

Các dấu hiệu hành kinh bao gồm cơn đau nhói hay chướng bụng dưới, đau liên tục, đau lan ra phía sau lưng hay đùi kèm theo buồn nôn, nhức đầu và chóng mặt.

Nguyên nhân của chứng hành kinh có liên quan đến các kích thích tố nữ. Chất kích thích tố prostaglandin kích hoạt các cơn co cơ tử cung. Mức prostaglandin cao hơn có liên quan đến chứng hành kinh. Các cơn co thắt nghiêm trọng làm co thắt mạch máu tử cung. Cơn đau được so sánh với cơn đau thắt ngực xảy ra khi tắc mạch máu của trái tim.

So-490--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Chung-hanh-kinh---Anh-1

Chứng hành kinh cũng có thể do bệnh lạc nội mạc tử cung. Trong tình trạng này, mô tử cung ăn lan ra bên ngoài tử cung, thông thường là trên ống dẫn trứng, buồng trứng hay mô lót khung chậu. U xơ tử cung cũng có thể là nguyên nhân gây ra chứng hành kinh. Bệnh viêm vùng chậu thường do các vi khuẩn lây truyền qua đường tình dục gây ra. Hẹp cổ tử cung khiến cổ tử cung quá nhỏ cản trở dòng chảy kinh nguyệt cũng gây ra chứng hành kinh.

Bệnh nhân có nguy cơ bị hành kinh hơn nếu trẻ hơn 30 tuổi, dậy thì sớm lúc 11 tuổi hay nhỏ hơn, rong kinh, chảy máu kinh nguyệt bất thường, có tiền sử gia đình bị đau bụng kinh.

Các chứng hành kinh không gây ra bất kỳ các biến chứng y khoa nào, nhưng gây trở ngại cho việc học, công việc và các hoạt động xã hội. Một số bệnh liên quan đến hành kinh như lạc nội mạc tử cung có thể gây trở ngại cho sinh sản. Bệnh viêm vùng chậu gây sẹo ống dẫn trứng, làm tăng nguy cơ thụ thai bên ngoài tử cung.

Thầy thuốc xem xét toàn diện và khám sức khoẻ bao gồm khám vùng chậu, kiểm tra các bất thường trong cơ quan sinh sản và tìm các dấu hiệu nhiễm trùng. Khi nghi ngờ, thầy thuốc đề nghị làm các thủ thuật như siêu âm, sử dụng sóng âm để tạo hình ảnh tử cung, cổ tử cung, ống dẫn trứng và buồng trứng. Thầy thuốc cũng cho chụp CT hay chụp cộng hưởng từ MRI để cung cấp chi tiết hơn so với siêu âm.

Nội soi ổ bụng thường không cần thiết cho việc chẩn đoán chứng hành kinh, nhưng giúp phát hiện ra chứng nội mạc tử cung, u xơ, u nang buồng trứng và thai ngoài tử cung. Trong quá trình nội soi, thầy thuốc xem xét khoang bụng và các cơ quan sinh sản bằng cách tạo ra các vết mổ nhỏ ở bụng và chèn một ống mềm có máy ảnh.

Điều trị chứng hành kinh bằng các loại thuốc giảm đau như ibuprofen hay naproxen với liều bắt đầu từ ngày trước khi có kỳ kinh. Acetaminophen cũng có thể làm giảm cơn đau. Bắt đầu dùng thuốc giảm đau vào đầu kỳ kinh và tiếp tục dùng thuốc trong ba ngày hoặc cho đến khi các triệu chứng khó chịu biến mất. Thuốc uống ngừa thai chứa nội tiết tố ngăn ngừa rụng trứng và giảm mức độ nghiêm trọng

zcủa chứng hành kinh. Các chất này cũng được cung cấp dưới một số hình thức khác nhau như tiêm, cấy ghép dưới da, vòng âm đạo hay thiết bị tránh thai.
N

ếu chứng hành kinh là do lạc nội mạc tử cung hay u xơ, phẫu thuật là cần thiết để khắc phục vấn đề và làm giảm các triệu chứng. Phẫu thuật cắt bỏ tử cung cũng là một lựa chọn nếu không còn nhu cầu có con.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 490

Ý Kiến bạn đọc