Thầy thuốc Văn nghệ

Chứng đau nửa đầu

Chứng đau nửa đầu là cảm giác thường xảy ra ở một bên đầu kèm theo buồn nôn, nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh. Đau nửa đầu gây ra những cơn đau đáng kể từ hàng giờ đến vài ngày. Các triệu chứng cảnh báo gọi là tiền triệu xảy ra trước hay ngay khi nhức đầu. Tiền triệu bao gồm lóe sáng, điểm mù màu hay ngứa ran trên khuôn mặt.

Đau nửa đầu thường bắt đầu từ thời thơ ấu, thanh thiếu niên hay trưởng thành. Chứng đau nửa đầu trải qua 4 giai đoạn: tiền kỳ, tiền triệu, nhức đầu và hậu kỳ.

Trong tiền kỳ, người bệnh thấy những thay đổi tinh tế cảnh báo về chứng đau nửa đầu như táo bón, thay đổi tâm trạng từ trầm cảm sang phấn khích, thèm ăn, cứng cổ và thường xuyên ngáp. Tiền triệu xảy ra trước hay trong khi đau nửa đầu và là những rối loạn thị giác như nháy mắt, mất thị lực hay tầm nhìn zigzag. Đôi khi chúng là các rối loạn cảm giác hay rối loạn ngôn ngữ. Người bệnh có cảm giác tê rần ở cánh tay hay bàn chân. Chứng đau nửa đầu kéo dài đến 72 giờ nếu không điều trị.

So-489--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Chung-dau-nua-dau

Giai đoạn cuối là hậu kỳ xảy ra sau cơn đau nửa đầu. Bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi trong khi một số người lại cảm thấy phấn khởi. Trong khoảng 24 giờ, bệnh nhân bị nhầm lẫn, chóng mặt, yếu đuối, nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh.

Một số yếu tố nguy cơ gây ra chứng đau nửa đầu bao gồm thay đổi nội tiết ở phụ nữ. Sự dao động của estrogen gây nhức đầu ở nhiều phụ nữ đặc biệt ngay trước và trong thời kỳ có kinh. Nhiều người phát triển chứng đau nửa đầu trong khi mang thai hay mãn kinh. Rượu, đặc biệt là rượu vang và đồ uống chứa caffein gây đau nửa đầu. Ánh sáng và âm thanh lớn gây đau nửa đầu. Nếu chứng đau nửa đầu kéo dài trên 1 tháng và trong hơn 3 tháng, người bệnh bị chứng đau nửa đầu mãn tính.

Các chuyên gia khuyên nên phòng tránh chứng đau nửa đầu. Phương pháp kích thích thần kinh xuyên qua da là dùng một thiết bị tương tự như băng đầu có các điện cực gắn vào đầu là phương pháp phòng ngừa chứng đau nửa đầu hiệu quả nhất. Người bệnh nên thiết lập thói quen hàng ngày, ngủ nghỉ đều đặn thường xuyên. Luyện tập thể dục giảm căng thẳng và giúp ngăn ngừa chứng đau nửa đầu. Chọn bất kỳ bài tập thể dục nào bao gồm đi bộ, bơi lội và đi xe đạp. Khởi động từ từ bởi vì tập thể dục cường độ cao cũng gây ra nhức đầu.

Thầy thuốc chẩn đoán chứng đau nửa đầu dựa trên tiền sử bệnh, triệu chứng và khám lâm sàng. Thầy thuốc yêu cầu xét nghiệm máu để kiểm tra các vấn đề về mạch máu, nhiễm trùng trong tủy sống hay não. Chụp cộng hưởng từ MRI sử dụng từ trường và sóng radio tạo ra hình ảnh chi tiết của não và các mạch máu. Chụp cắt lớp vi tính CT sử dụng tia X tạo ra hình ảnh cắt ngang của não giúp chẩn đoán khối u, nhiễm trùng, tổn thương não và chảy máu trong não. Thầy thuốc chọc dò tủy sống khi nghi ngờ nhiễm trùng hay chảy máu trong não.

Các loại thuốc chống lại chứngđau nửa đầu chia thành hai loại là thuốc giảm đau để điều trị cơn đau cấp tính và thuốc dự phòng dùng hàng ngày để giảm mức độ nghiêm trọng và tần suất chứng đau nửa đầu. Thuốc giảm đau như aspirin hay ibuprofen làm giảm cơn đau nửa đầu nhẹ. Acetaminophen cũng làm giảm cơn đau nhẹ ở một số người. Thuốc triptan làm cho mạch máu co lại và chặn đường dẫn đau trong não nên làm giảm đau. Ergotamin có hiệu quả nhất ở người đau kéo dài hơn 48 giờ.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 489

Ý Kiến bạn đọc