Người tốt - Việc tốt

Chủ tịch Hồ Chí Minh – Người thầy trường học lớn

Lịch sử nhân loại là tấm gương phản ánh xã hội và con người. Đó là những bức tranh hiện thực hoành tráng, phấp phới ánh sáng, sắc màu thời đại và rực rỡ tính cách đặc thù của nhân vật. Có những người mà mỗi hành động, lời nói gắn liền với một giai đoạn lịch sử thăng trầm, vinh quang của một đất nước; mỗi bước đi của họ thường âm vang những giai điệu bi hùng, cộng hưởng theo từng hơi thở và nhịp đập của cả dân tộc mình.

Bác Hồ muôn vàn kính yêu của chúng ta là một người như thế.

Nếu ngày trước trong thời kỳ nhân dân ta đấu tranh chống giặc Tống và quân Minh xâm lược, Lý Thường Kiệt và Nguyễn Trãi đã từng “làm thơ và đánh giặc”, vào thế kỷ XX, Chủ tịch Hồ Chí Minh rực sáng ở nhân cách một vĩ nhân trên nhiều bình diện. Là nhà chính trị và quân sự xuất sắc, Bác còn là một thi sĩ có những vần thơ tuyệt bút, một nhà giáo giàu nhân cách của dân tộc Việt Nam.

Do-doc-Latouche-Treville---Chiec-tau-dua-Bac-ra-di-tiem-duong-cuu-nuoc
Đô đốc Latouche-Tréville – Chiếc tàu đưa Bác ra đi tìm đường cứu nước – Ảnh: Internet

Trong thời gian trước khi rời Tổ quốc xuống tàu tại bến Nhà Rồng năm 1919, bôn ba ra hải ngoại tìm đường cứu nước, Bác đã dạy học tại Trường Dục Thanh ở Phan Thiết. Do vậy, suốt cuộc đời hoạt động cách mạng và toàn bộ tác phẩm quí báu trong sự nghiệp văn chương của Bác lúc nào cũng mang dấu ấn rõ nét về phong thái mẫu mực, ngôn ngữ trầm tĩnh của một nhà giáo tâm huyết.

Nhận thức sâu sắc được vai trò vô cùng quan trọng của thế hệ trẻ là tầng lớp thiếu niên học sinh, Bác quan tâm hàng đầu dạy các em lòng yêu đất nước, nhân dân, tinh thần học tập hăng say và lao động nhiệt tình. Muốn đạt thành quả trong mọi công việc, các em cần thể hiện tốt ý thức đoàn kết và kỷ luật trong cộng đồng, tập thể và tổ chức: “Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào / Học tập tốt, lao động tốt / Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt”. Thực tế “Ba cây chụm lại nên hòn núi cao” nên Bác minh họa cụ thể thêm bài học về tính hợp quần và tính chịu khó: “Hòn đá nặng / Hòn đá to / Nhiều người nhắc / Nhắc lên đặng”. Ngoài ra, Bác cũng không quên dạy các em rèn luyện nhân cách và đức dũng cảm: “Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm”. Vì Bác ước mong các em hiện tại là những thiếu niên tiên tiến như Kim Đồng, Lê Văn Tám… trong tương lai sẽ trở thành những anh hùng bất tử như: Nguyễn Văn Trỗi, Nguyễn Viết Xuân, Phan Đình Giót… Muốn được vậy, như ý nghĩa câu tục ngữ: “Có chí thì nên”, Bác dạy các em bài học về ý chí và nghị lực, chiếc chìa khóa vạn năng mở cửa thành công trong sự nghiệp con người: “Không có việc gì khó / Chỉ sợ lòng không bền / Đào núi và lấp biển / Quyết chí ắt làm nên”.

Đối với giáo viên và những người làm công tác giáo dục vốn là những thành phần tác động, hướng dẫn trực tiếp đối tượng trên, Bác chân thành khuyên họ một phương châm xuất phát từ kinh nghiệm lao động của người làm vườn: “Muốn làm nhà cửa tốt / Phải ra sức trồng cây”.

Trong hoàn cảnh đất nước bị kẻ thù quấy phá, gây chết chóc cho đồng bào ba miền, Bác xót xa khuyên đội ngũ giáo viên chúng ta: “Dù khó khăn đến đâu cũng phải thi đua dạy tốt, học tốt…”. Hồ Chủ tịch nhắc nhở thầy cô giáo trong sứ mệnh “trồng người”:

“Vì sự nghiệp mười năm trồng cây
Vì sự nghiệp trăm năm trồng người”

Lời dạy thân thương của Bác như ngọn đuốc sáng soi đường chỉ lối muôn đời, có giá trị như một chân lý vĩnh hằng cho tập thể giáo viên xã hội chủ nghĩa chúng ta.

Trong giai đoạn “dầu sôi lửa bỏng” nhân dân Việt Nam phải đấu tranh chống xâm lăng, giải phóng dân tộc, Bác gần gũi hàng ngày với nhân viên, cán bộ kháng chiến nên có những điều dạy bảo vô cùng thiết thực với tình hình đất nước, động viên hiệu quả mọi người tinh thần, ý chí quyết tâm đánh bại kẻ thù: “Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành / Khó khăn nào cũng vượt qua / Kẻ thù nào cũng đánh thắng”. Để khắc phục lối làm việc lề mề theo thói quen vì thiếu phương pháp khoa học, Bác không quên khuyên nhủ cán bộ, công nhân viên “sửa đổi lề lối làm việc” mong cho mọi người trở thành lao động giỏi, biết tư duy, có tri thức và giàu óc sáng tạo. Đó là những phẩm chất thiết yếu mà những cán bộ thời chiến phải có để làm tốt sự nghiệp đấu tranh của nhân dân cả nước.

Vào triều đại nhà Lê, nhà chính trị, nhà thơ Nguyễn Trãi viết “Gia huấn ca” răn dạy các thành viên trong gia đình về lễ nghĩa, quan hệ cư xử… và những kiến thức phổ thông theo truyền thống đạo lý và giáo dục của người xưa. Thế kỷ XX, nhân dân ta hạnh phúc, tự hào với một lãnh tụ lỗi lạc, một thiên tài đa dạng làm vẻ vang dân tộc ta, đưa đất nước ta lên tầm cao thời đại mới. Từng xuất thân dạy học, bôn ba trong cuộc đời hoạt động chính trị, Bác để lại những lời nói câu thơ mang thông điệp giáo dục giàu tính nhân văn. Ngần ấy tính cách trong sáng, cao đẹp đã minh họa cho nhân cách lớn của một nhà giáo yêu nước vĩ đại. Bác là người chân chính của trường đại học cách mạng. Lớp học là cả ba miền đất nước khói lửa và học trò của Bác là mấy mươi triệu đồng bào Việt Nam đau thương vì chiến tranh xâm lược của thực dân, đế quốc.

Tập giáo án Bác dạy nhân dân là những trang lịch sử quí giá về cuộc sống lao động, chiến đấu và học tập, tinh kết từ trí tuệ, tâm hồn và dũng khí của một nhân cách nhà giáo vĩ đại, mang vóc dáng người Cha – người Thầy muôn đời (*) của dân tộc Việt Nam.

5.2017

Diễm Thi
(Sở Giáo dục TP. Cần Thơ)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 454

________________________

(*) “Vạn thế sư biểu” – Người thầy giáo mẫu mực của muôn đời.

Ý Kiến bạn đọc