Một góc làng quê

Chim vịt kêu chiều

Bên kia tường rào nhà tôi ở quê là vườn của cô bạn gái ngày xưa bây giờ đã định cư ở Mỹ. Nhà này là nhà cổ, lợp ngói, hình như để làm nhà thờ chứ người trong gia đình ở một ngôi nhà phía sau, trong vườn dừa. Ngôi nhà thờ luôn đóng cửa, từ nhà tôi có thể nhìn sang thấy cái vẻ tiêu điều hoang phế, cả không gian, thời gian đều toát lên cảnh tượng u buồn, trầm lặng.

Vườn dừa nhà bên ấy rất rộng, những cây dừa lão, lâu năm cao lênh khênh, đong đưa theo những cơn gió lớn thổi qua vườn, trong một không gian mênh mông. Bên dưới những tán dừa rộng là những cây hoa sứ trắng và bò cạp vàng. Hoa sứ trắng thì có quanh năm, còn bò cạp vàng chỉ trổ hoa theo mùa. Mùa này bò cạp vàng rụng hết lá, trổ hoa vàng rực.

Bên vườn cô bạn gái tôi thường nghe tiếng chim trảo trẹt kêu vang, mùa này trảo trẹt nuôi con nên vợ chồng nhà trảo trẹt thay phiên nhau bay đi kiếm mồi, bay về mớm mồi cho con ăn nên tiếng kêu vợ chồng nhà trảo trẹt vang rất xa, kéo dài. Rồi tiếng chim cu gáy trong gió sớm, nắng trưa, một nhịp điệu dân dã, thanh bình, âm vang đầy hoài niệm.

Nhưng làm tôi bồi hồi xúc động nhất vẫn là tiếng chim vịt kêu vào lúc xế chiều, khi nắng đã nhạt, gió qua vườn xào xạc hơn, không gian mênh mông hơn. Con chim vịt rất nhỏ, ngang bằng con chim sẻ nhưng tiếng kêu vang động cả góc vườn, bay đi rất xa. Tiếng chim vịt kêu thành một chuỗi âm thanh, giống như người kêu vịt về chuồng, 4 nốt đầu lên thật cao, đứt khoảng, những âm sau liên tục, thấp dần nghe như nỗi khắc khoải, chờ mong, trông ngóng… Chim vịt khi cất tiếng kêu nó đậu trên nhánh một cây rất cao, thường là cao nhất trong khu vườn. Nó lẻ bạn, luôn đứng một mình và rướn cổ kêu để âm thanh bay cao và xa. Thường chim vịt xuất hiện từ lúc xế chiều và kêu rất lâu mới chịu bay đi nơi khác. Nhưng thỉnh thoảng tôi vẫn nghe chim vịt kêu vào lúc đêm tối hoặc khi trời sắp sáng.

Nếu có một loài chim nào cất tiếng kêu làm xúc động lòng người, bồi hồi nhớ kỷ niệm, nhớ bóng hình một ai đó mà mình đang ngóng đợi thì chắc chỉ có con chim vịt nhỏ bé đứng lẻ bạn trên cây cao kia. Con chim sinh ra với số phận hẩm hiu, thui thủi một mình để hoài vọng một bóng hình trong cõi nhớ mong và không biết bao giờ quay lại.

Bởi vậy, con chim số phận này và tiếng chim khắc khoải của nó đã đi vào ca dao:

Chiều chiều chim vịt kêu chiều
Bâng khuâng nhớ bạn chín chiều ruột đau.

Và tôi, người đồng cảm với con chim vịt nên còn gọi nó là con chim khắc khoải.

Từ Kế Tường
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 455

Ý Kiến bạn đọc