Văn học nước ngoài

Chiếc đồng hồ bếp

 

Từ xa họ đã nhìn thấy anh đang đi về phía mình. Anh có khuôn mặt rất già, nhưng qua dáng đi của anh, người ta nhận ra rằng anh mới 20 tuổi. Với khuôn mặt già nua của mình anh ngồi xuống ghế băng cùng họ. Sau đó anh cho họ xem thứ anh đang cầm trên tay.

“Đó là chiếc đồng hồ bếp của gia đình cháu”, anh nói và nhìn tất cả những người đang cùng ngồi tắm nắng trên chiếc ghế băng, “Cháu nói thật đấy, cháu vừa mới tìm thấy nó. Nó là thứ còn sót lại”. Anh giơ ra trước mặt một chiếc đồng hồ bếp hình tròn, màu trắng, có mặt to bằng cái đĩa và lấy ngón tay nhẹ nhàng phủi bụi trên những chữ số được sơn màu xanh.

“Cháu biết”, anh phân trần, “nó chẳng còn giá trị gì nữa. Và nó cũng không thật đẹp, nó chỉ giống như một cái đĩa có màu sơn trắng. Nhưng cháu thấy các chữ số màu xanh trông vẫn rất đẹp. Tất nhiên, các kim đồng hồ chỉ được làm bằng tôn. Và giờ đây chúng cũng không quay nữa, không bao giờ quay nữa. Chiếc đồng hồ đã bị hỏng máy, điều đó là chắc chắn. Nhưng trông nó vẫn như mọi khi. Ngay cả khi nó không chạy nữa”.

So-555--Old-Man-Opening-A-Can---Michael-Hayter---Anh-1
Old Man Opening A Can – Michael Hayter. (Nguồn: saatchiart.com).

Anh cẩn thận vẽ một vòng tròn theo mép mặt đồng hồ và khẽ nói: “Thế là chỉ có nó còn sót lại”.

Những người ngồi tắm nắng trên ghế băng không nhìn anh. Một người đàn ông nhìn xuống giầy của mình, còn chị phụ nữ nhìn vào chiếc xe nôi. Sau đó có ai đó nói:

“Chắc là anh đã mất tất cả rồi chứ?”.

“Vâng, đúng thế”, anh vui vẻ nói, “như bác thấy đấy, nhưng cũng là mất tất cả! Chỉ có cái đồng hồ này còn sót lại”. Và anh lại giơ cái đồng hồ lên cao, như thể những người khác chưa nhìn thấy nó.

“Nhưng đúng là nó không chạy nữa”, chị phụ nữ nói.

“Đúng rồi, nó không chạy nữa. Nó đã bị hỏng, dĩ nhiên là em biết điều đó. Tuy nhiên, trông nó vẫn như mọi khi với hai màu sơn: trắng và xanh”. Và anh lại cho họ xem cái đồng hồ của mình. “Còn điều tốt đẹp nhất là gì”, anh xúc động nói tiếp, “thì quả thật cháu vẫn tuyệt nhiên chưa nói cho các bác và các anh chị biết. Điều tốt đẹp nhất là ở chỗ, nó dừng lại vào lúc hai rưỡi. Đúng hai rưỡi, các bác và các anh chị thử nghĩ mà xem”.

“Thế thì chắc chắn là nhà của anh đã bị trúng bom vào lúc hai rưỡi”, người đàn ông bĩu môi nói, “điều đó thì tôi đã thường xuyên được nghe mọi người kể. Khi bom rơi trúng nhà, những chiếc đồng hồ đều bị dừng lại. Đó là do sức ép”.

Anh ngắm nghía chiếc đồng hồ của mình và lắc đầu: “Không phải thế đâu, bác ạ, không phải thế, bác nhầm rồi. Chuyện này chẳng liên quan gì đến bom cả. Không nhất thiết lúc nào bác cũng phải nói về bom đạn. Không nhất thiết. Vào lúc hai rưỡi, ở nhà cháu đã xảy ra một chuyện hoàn toàn khác. Chuyện đó bác không biết được đâu. Vì việc nó đã dừng lại vào lúc hai rưỡi là một câu chuyện vui. Và nó không dừng lại vào lúc 4 giờ 15 hay

7 giờ. Vì cháu luôn về nhà vào lúc hai rưỡi, vào ban đêm. Gần như hôm nào cháu cũng về nhà vào lúc hai rưỡi. Đó quả thật là một câu chuyện vui”.

Anh nhìn những người khác, nhưng họ không nhìn anh. Anh không bắt gặp ánh mắt của họ. Khi đó anh gật đầu nói với chiếc đồng hồ của mình: “Đương nhiên là lúc đó tao đang đói, đúng không? Và lần nào đói bụng tao cũng đi vào bếp. Gần như lần nào cũng vào lúc hai rưỡi. Và sau đó, như mày biết đấy, mẹ tao xuất hiện. Tao đã cố gắng mở cửa thật khẽ, nhưng lần nào bà cũng nghe thấy. Và nếu tao mà cố tìm thứ gì đó để ăn trong phòng bếp tối tăm thì đèn bất ngờ bật sáng. Sau đó bà đứng quanh quẩn ở đó trong chiếc áo len đan, cổ quàng khăn màu đỏ, đi chân đất trên nền bếp được lát gạch vuông. Mắt bà chỉ mở he hé vì ánh sáng quá chói đối với bà. Đơn giản là vì bà đã ngủ. Vào ban đêm mà. Sau đó bà nói: “Con lại ăn quá muộn rồi”. Không bao giờ bà nói nhiều hơn. Chỉ một câu: Con lại ăn quá muộn rồi. Sau đó bà dọn ra cho tao những món ăn nóng hổi và nhìn tao ăn, hai bàn chân luôn xoa vào nhau vì nền nhà rất lạnh. Không bao giờ bà đi giầy vào ban đêm. Và bà ngồi thật lâu bên cạnh tao, cho đến khi tao ăn no. Sau đó tao còn nghe thấy bà thu dọn bát đĩa khi tao đã tắt đèn đi ngủ. Đêm nào cũng thế. Và gần như lần nào cũng vào lúc hai rưỡi. Đến nỗi tao thấy việc bà nấu ăn cho mình vào lúc hai rưỡi đêm là hoàn toàn hiển nhiên. Đúng là bà đã luôn làm việc ấy và lần nào cũng chỉ nói mỗi câu đó. Và tao nghĩ, mọi thứ sẽ mãi mãi như thế, như thể điều đó đối với tao là rất bình thường. Tất cả mọi thứ đã luôn luôn như thế”.

Anh buông tiếng thở dài não nuột trong khi mọi người im lặng. Sau đó anh khẽ nói: “Còn bây giờ thì sao?”, và nhìn những người khác. Nhưng không ai nhìn anh. Anh lại khẽ nói với chiếc đồng hồ: “Bây giờ, bây giờ tao mới hiểu được rằng đó là thiên đường. Một thiên đường đích thực”. Mọi người vẫn im lặng. Sau đó chị phụ nữ hỏi: “Thế còn gia đình anh thì sao?”.

Anh mỉm cười gượng gạo: “À, chị muốn hỏi về bố mẹ em phải không? Họ cũng mất cả rồi. Em đã mất tất cả. Chị hãy hình dung xem. Mất tất cả”.

Anh cười gượng và nhìn từng người một nhưng họ không nhìn anh. Khi ấy anh lại giơ cao chiếc đồng hồ, cười và nói: “Chỉ còn lại duy nhất cái đồng hồ này. Và điều tốt đẹp nhất là nó đã dừng lại đúng vào lúc hai rưỡi. Chính xác vào lúc hai rưỡi”.

Sau đó anh không nói gì nữa. Nhưng anh có một khuôn mặt rất già. Còn người đàn ông ngồi cạnh anh thì nhìn giầy của mình. Nhưng ông ta không nghĩ về giầy mà đang miên man nghĩ về từ “thiên đường”…

Wolfgang Borchert (Đức)
Phạm Đức Hùng (dịch từ nguyên bản tiếng Đức)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 555

Ý Kiến bạn đọc