Tản văn

Chị ơi…

1. Nhà tôi anh chị em 6 người. Chị Tư là con giữa.

Ngày nhỏ, nghe mẹ kể: dù có anh chị lớn, nhưng đỡ việc nhà chính cho mẹ lại là chị Tư. Chị Hai nhỏ con, chậm, yếu, làm việc mẹ không ưng. Anh Ba là con trai, được cưng nên “trây nhớt” ham chơi, thậm chí đồ anh mặc thay ra cũng… đùn cho chị Tư giặt hộ. Chị Tư tốt tính, thật thà, siêng năng, đùn bao nhiêu việc cũng ôm, miễn sao có được vài lời khen mát ruột!

Cha mất sớm, anh chị đi học xa. Ở nhà, chị Tư tôi trở thành “con gái đầu”, phụ mẹ chăm một bầy em lít nhít trong đó có tôi. Hết việc đồng tới việc nhà, chị quần quật gánh vác tất bởi mẹ mới sinh tôi còn yếu. Làm lâu quen việc, chưa chồng mà chị đã biết cách chăm em như mẹ chăm con, đến mức nằm trong vòng tay chị tôi yên tâm chẳng kém gì khi được mẹ bồng ẵm, nâng niu.

Sức người nào phải gỗ đá. Khổ cực trăm bề, chắc có lúc chị cũng cảm thấy “đuối”, mặt nặng mày nhẹ, nhưng hễ thấy mắt mẹ tôi ầng ậng nước là chị lập tức làm bộ tươi tỉnh, lại nai lưng gánh việc như chẳng có chuyện gì xảy ra. Mỗi khi cực quá, tủi thân thì ra hè… lén khóc. Khóc chán lại quệt mắt, quay vào…

2. Chị Hai, anh Ba lần lượt lập gia đình. Giờ thì trong nhà chị thực sự thành chị cả. Quán xuyến trong ngoài. Lo cho mẹ, cho em từ ăn ngủ đến học hành. Chị thương tôi nhất. Chị bảo, tôi nhỏ “út ét”, lại ra đời không cha… Vậy nhưng, nói khó tin, tôi không hề cảm thấy mình thiếu cha bởi bây giờ chị thực sự là “cha”: đi học, đi chơi ngoài đường đứa nào ăn hiếp tôi là… biết tay chị ngay. Chị làm đồ chơi cho tôi, kiếm sách cho tôi đọc, dạy dỗ kèm cặp tôi đến nơi đến chốn. Chị dạy mau thuộc, dễ nhớ, lại biết cách “dụ” tôi học bằng những chiêu rất sáng tạo. Còn nhớ, năm tôi học lớp 2, cái bản cửu chương toán tôi nhai đi nhai lại mãi mà vẫn không sao thuộc nổi. Nguyên do không phải tối dạ mà tôi… ghét toán, cái gì đụng tới con số là tôi ớn lắm! Bù lại tôi thích học văn, biết đọc sách và mê đọc sách sớm. Nắm được cái “tẩy” ấy, chị âm thầm tìm, khuân về cuốn truyện đồng thoại “Truyện thỏ khắp thế giới”. Tập truyện dịch. Mới đọc vài trang đầu đã thấy mê. “Khoe hàng”, cho đọc “khuyến mãi” truyện đầu xong chị… thu hồi sách, ra điều kiện: mỗi ngày học thuộc một chương trong bản cửu chương mới cho đọc tiếp!

Bị “chiếu bí”, tôi nhớ chỉ mất nửa tháng hè là thuộc xong cái bản cửu chương học hàng năm không thuộc!

3. Chị lấy chồng muộn. Cứ lấy cớ mẹ già, em dại mà lần lữa. Mẹ phải làm dữ chị mới nghe. Hôn nhân bất hạnh, nửa đường gãy gánh, chị lại bồng con quay về, lại trở thành “bà chị cả” trong nhà mà lo toan mọi việc trước sau. Không, chính xác, giờ chị không còn “chị cả” nữa mà là mẹ. Mẹ mất. Nhưng chúng tôi còn có chị. Chị thành mẫu hình hệt như người chị trong bài hát “Chị tôi” của Trần Tiến, lo dựng vợ gả chồng cho từng đứa em. Vậy mà đã yên đâu, có chuyện gì lục đục, khó khăn cũng dắt nhau về réo chị. Có bực mình mắng mỏ tí chút, nhưng xong chị lại bỏ công việc bươn đi dàn xếp, làm tất cả những gì chị có thể làm.

… Ngày vợ chồng tôi li hôn, chị khóc như chính chị là người trong cuộc. Đau cho nỗi đau của em mà lực bất tòng tâm không giúp gì được. Chị giờ đã 60, già, sống chật vật với thu nhập ít ỏi từ mấy sào ruộng khoán. Cả một đời quên mình lo toan cho gia đình, em út, chị có giữ riêng gì cho chị đâu? Vậy mà biết tôi đau ốm, khó khăn sau li hôn, chị đến thăm, mắt trước mắt sau móc từ cạp quần ra một chỉ vàng y dúi tay tôi: Cho cậu. Để thuốc men, bồi dưỡng… Nhìn mái đầu bạc phơ trước tuổi, nhìn gương mặt nám từng vệt đồi mồi, đuôi mắt rạn chân chim của chị mà tôi suýt khóc. Chị ơi…

Y Nguyên
(Thị trấn Hòa Vinh, tỉnh Phú Yên)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 397

Ý Kiến bạn đọc