Kính văn nghệ

Chép tranh là không biết vẽ

 

Chép tranh là không biết vẽ tranh.

- Bậy, ai nói vậy? Mấy người chép tranh 90% xuất thân từ Đại học Mỹ thuật. Chép tranh cũng là một nghề nghiêm túc. Khi chép tranh, các họa sĩ chép luôn chữ ký của tác giả. Chép tranh khác với “đạo tranh” đó nhe.

- Ừ, biết rồi, tôi đang nói tới đạo tranh mà công chúng đang nói. Dư luận xã hội đang nói. Có một số người có ăn học chính quy sao không tự vẽ mà đi lấy tác phẩm của người ta sao chép lại vẽ lên tường khách sạn lấy tiền?

- À, thì ra ông bạn đang nói tới vụ tranh của họa sĩ Hà Hùng Dũng bị tranh tường Trần Tuân sao chép toàn bộ 15 bức tranh của anh để vẽ lên tường cho Mẩy Club, thuộc khách sạn Pao (Sa Pa, Lào Cai) đó hả? Vụ này vui nè, bên Shop tranh tường Trần Tuân đã sao chép tranh của người khác để thu lợi, còn ngang nhiên trả lời trong tư thế ngang ngược đầy thách thức và bao biện cho các lỗi sai phạm rằng: “Việc em vẽ tranh đó không phải là cố ý lấy cắp bản quyền của anh, bọn em là sinh viên, chép tranh để kiếm thêm chút thu nhập, chứ không có thời gian ngồi sáng tác được. Tụi em vẽ được thì sẽ xóa được, sẽ chỉnh sửa để không giống tranh của anh nữa”.

So-550--Anh-minh-hoa---Kinh-van-nghe---Chep-tranh-la-khong-biet-ve---Anh-1

- Trời, có ăn học mà nói ngang ngược vậy đó. Đã vậy, Shop tranh tường Trần Tuân còn chép lại 15 bức tranh này cho vào khung, treo trong quán bar. 

- Ờ, thời buổi con người sinh ra bị thiếu dây thần kinh tự trọng mà. Nói không cần uốn lưỡi bảy lần như lời ông bà xưa đã dạy. Đang còn là sinh viên mà đã gian xảo như vậy rồi, trưởng thành rồi ai chịu nổi.

- Việc bị “ăn cướp” sở hữu trí tuệ ngang nhiên để kinh doanh kiếm lời, luật pháp xử thế nào?

- Không biết sẽ xử thế nào, chỉ thấy tiếp theo là vụ 8 họa sĩ phát hiện tranh mình bị xâm phạm bằng hình thức vẽ lên áo dài, các đơn vị vi phạm bản quyền tranh nghệ thuật, có mục đích thương mại, in tranh lên sản phẩm sau đó bán ra thị trường. Đó là: Họa sĩ Nguyễn Quý Tâm (Huế), Bùi Trọng Dư (Hà Nội), Lâm Đức Mạnh (Hà Nội), Ngụy Đình Hà (Hà Nội), Nguyễn Thu Huyền (Hà Nội), Nguyễn Đăng Sơn (Huế), Lê Phan Quốc (Huế) và Phan Linh Bảo Hạnh (Bình Dương). Chắc chắn danh sách này còn thêm nữa sau khi báo chí lên tiếng. Các đơn vị bị phát hiện vi phạm bản quyền tranh của các họa sĩ gồm có: In vải kỹ thuật số Phan Trần (số 96 Hiền Vương, P. Phú Thạnh, Q. Tân Phú, TP.HCM), Áo dài Lotus – Lotus House (số 22 đường số 3, khu phố 2, P. An Lạc A, Q. Bình Tân, TP.HCM), Áo dài Phương Mai và Công ty In vải Lan Anh.

- Là nghệ sĩ nên những nghệ sĩ rất có chất “sĩ”, chỉ cần xin lỗi họ một tiếng là xong, ví dụ như họa sĩ Phan Linh Bảo Hạnh trước khi phát hiện ra lần xâm phạm bản quyền này cũng đã từng bị một công ty start-up khác “đạo” tranh, khi họa sĩ liên lạc tới thì bên vi phạm đã xin lỗi và hứa không lặp lại sai phạm rồi xong. Lợi nhuận thì phía vi phạm hưởng hết rồi, tác giả trơ mỏ.

- Việc ngang nhiên xâm phạm bản quyền, vẽ tranh nghệ thuật lên tường thành tranh tường, in tranh nghệ thuật lên sản phẩm áo dài, bán thu lời; đặc biệt là khi chưa được sự đồng thuận của các họa sĩ hiển nhiên vi phạm sở hữu trí tuệ, bản quyền tác giả, cần truy tố.

- Luật pháp Việt Nam có ghi rõ, ở các điều 158, 163 và 164 – Bộ Luật Dân sự (2015); căn cứ Điều 13, Điều 14, Điều 37 đến Điều 42 của Luật Sở hữu trí tuệ (2013) và Nghị định số 22/2018/NĐ-CP ngày 23/2/2018 của Chính phủ đã ban hành, thì các tác giả, tác phẩm luôn được bảo hộ quyền sở hữu. Các tác giả có tác phẩm bị xâm phạm bản quyền hoàn toàn có quyền yêu cầu chấm dứt hành vi xâm phạm bản quyền tác giả và phải bồi thường thiệt hại (nếu có); đồng thời, phải công khai xin lỗi tác giả trên các phương tiện thông tin đại chúng về hành vi xâm phạm bản quyền.

- Nếu ngồi tổng kết lại, thì mảng nào cũng bị “đạo” ông bạn à, từ khoa học, giáo dục đến văn hóa, nghệ thuật. Nói hoài mỏi miệng, nghe hoài chán tai sinh nhàm, mà thưa kiện sinh ra rối rắm mất thời gian nên ít ai muốn dây tới, thôi thì để tránh tình trạng bị xâm phạm quyền tác giả tác phẩm, các họa sĩ, nhà văn, nhà thơ, nhà khoa học, nhà giáo dục nên đăng ký bảo hộ quyền tác giả, tác phẩm của mình theo quy định của pháp luật đi cho chắc ăn.

- Ứ hự thiệt!

Tú Họa
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 550

Ý Kiến bạn đọc