Tản văn

Chao nghiêng cánh mỏng

Mùa khô hanh hao đã bắt đầu ở phương Nam đầy nắng gió. Cây cỏ trụi lơ. Bông lau héo rũ. Chỉ một loại cỏ hồng cứ khoe mình trong nắng lao xao. Trên con đường đi làm tôi bắt gặp dọc hai bên vỉa hè từng chùm chim chằng nghịch bị tréo cẳng treo cao, đôi cánh xám thỉnh thoảng vẫy vùng bất lực. Cũng có những con chim chết bị nhổ hết lông trơ da thịt đỏ au trong nắng bụi đường. Không một chút hứng thú ẩm thực nào khi nhìn cảnh ấy. Nghe nói loài chim trời này gần như sắp tuyệt chủng nhưng người ta cứ không ngừng săn bắt!

Chim chằng nghịch chỉ sinh sống ở miệt nước nổi miền Tây, nhưng khắp các nẻo đường tôi đi qua ở miền Đông vào mùa này khô cằn sỏi đá hoặc chốn phồn hoa đô hội như Sài thành lại thấy người ta bày ra bán đầy hai bên vệ đường. Những con chim sống có chiếc mỏ dài, chân cao, thân gầy tựa như cánh cò; nhưng những con chim chết đã bị vặt lông xếp chồng trên mặt thùng xốp thì nhìn như không giống chằng nghịch lắm, chúng đều có điểm chung là chân ngắn, mình nhỏ, mỏ cụt. Xem thông tin trên báo chí thì mới biết đây là chim cút già quá lứa đẻ nên mang ra giết thịt giả làm chim chằng nghịch, một loại chim hoang dã đang ngày càng hiếm.

Xuan-2019--Anh-minh-hoa---Chao-nghieng-canh-mong

Bầu trời bao la, màu xanh vô tận nhưng đâu còn là nơi bình yên cho cánh chim chao liệng. Đôi khi đi chùa hoặc hành hương trên núi, tôi lại thương cho cánh chim bị buộc ràng trong chiếc lồng chật chội. Không còn cảnh chim ủ rũ trong lồng chờ người ban phát tự do. Bây giờ trong những chiếc lồng ấy là những chú chim khỏe mạnh, vừa mở cửa chuồng là chúng sẽ vút bay. Nhưng than ôi, chúng sẽ không bay xa được vì đã được huấn luyện để trở về với chủ! Chúng là chim phóng sinh “chuyên nghiệp”. Cứ bắt rồi thả cho đến khi con chim không còn sức hoặc hơi già thì sẽ được hóa kiếp ở những quán nhậu. Dân nhậu không biết mình vừa bỏ ra nhiều tiền để mua những chú chim “rừng phóng sinh” mang đầy thức ăn tăng trọng. Tệ hơn, người ta còn dùng những con gà con giả làm chim cút, dù chim cút cũng chỉ là một loại gia cầm nuôi đầy rẫy chứ không quý hiếm.

Dùng loài vật này tráo đổi với loài khác vì có lợi nhuận cao hơn. Bên cạnh đó thì cũng vẫn có những chú chim thật sự ngoài tự nhiên đang bị tận diệt ráo riết vì là “mỏ vàng” cho dân săn bắt. Chim tự nhiên càng khó tìm thì giá trị của chúng càng cao. Không phải vì thịt chúng quá ngon hay đầy chất bổ dưỡng nên chúng bị truy tầm, thậm chí nếu ăn phải những loài chim trời không nguồn gốc thì nguy cơ nhiễm bệnh cúm gia cầm là rất cao, nhưng vì chúng mang lại một sự thỏa mãn “danh giá” cho người ăn hoặc được mời ăn nên chúng luôn nằm trong thực đơn của các nhà hàng, quán nhậu…

Tới đây, chợt nhớ ông của tôi, ngày còn sống ông không cho sát hại sinh linh, kỵ nhất là loài chim. Nhà ông tôi có hàng đàn chim sẻ đến làm tổ trên mái hiên, trong góc nhà, chúng ríu rít rất vui tai. Đặc biệt, có một đôi chim câu ở đâu bay tới rồi không chịu đi, ông tôi bèn làm chiếc lồng nhỏ cho chim. Theo thời gian, dần dần thành một đàn chim đông đúc, ông thuê người đóng một nhà lồng với nhiều ngăn nhỏ sơn vẽ thật đẹp đặt trên cao như mái nhà sàn cho chim trú ngụ. Mỗi sáng chiều ông rải lúa cho ăn, những lúc ấy nhìn đàn chim hồn nhiên tranh nhau nhặt thóc, khung cảnh đẹp bình yên lạ thường. Khi có khách đến vào đúng lúc chim ăn, ai cũng phải trầm trồ khen đàn chim xinh xắn. Ông tuyệt nhiên không cho ai lấy trứng chim hay lén bắn chim. Một lần có đôi vợ chồng đi ngang nhà, thấy đàn chim đẹp nên muốn mua một đôi về nuôi. Ông hỏi rất cặn kẽ, chỉ sợ người ta mua về giết thịt. Khi biết họ thật sự muốn nuôi vì yêu thích thì ông tặng họ một cặp chim khỏe đẹp chứ không bán. Ông thường hay đọc câu kinh sám hối của đạo mà ông là tín đồ. Tôi nghe từ nhỏ đến lớn, tự lúc nào cũng thuộc mà không hay.

“Nó cũng muốn như mình đặng sống/ Nỡ lòng nào tuyệt giống dứt nòi/ Bền công kinh sách xem coi/ Vô can sát mạng, thiệt thòi rất oan/ Chớ kiếm thế gọi ngoan xảo trá/ Lưới rập chim, thuốc cá, đốt rừng/ Thương thay phá noãn lẫy lừng/ Tội căn báo ứng, biết chừng nào an”.

Miên Hà
(Gò Dầu – Tây Ninh)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số Xuân 2019

Ý Kiến bạn đọc