Ngoài nước

Chân dung vị “chuyên gia lật đổ” của Washington

Thể theo đề nghị của Ngoại trưởng John Kerry, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã chấp thuận điều chuyển Đại sứ Robert Stephen Ford 59 tuổi, nhà ngoại giao khét tiếng với biệt danh “chuyên gia lật đổ” từ Syria sang Ai Cập, phù hợp với chính sách của Wasgington ở vùng địa bàn chiến lược này.

Tan-Dai-su-R
Tân Đại sứ R.Ford diện kiến Tổng thống B.Obama tại phòng Bầu dục trong Tòa Bạch ốc,
trước khi nhận nhiệm sở mới tại Cairo.

Tương tự như với Cộng hòa Hồi giáo Syria hơn sáu năm trước, tình hình chính trị tại Ai Cập đang trong giai đoạn “nước sôi lửa bỏng”, dễ bề bùng nổ một cuộc nội chiến dai dẳng sau khi Tổng thống dân cử Mohamed Morsi bị lật đổ. Trong khi người tiền nhiệm của R.Ford là nữ Đại sứ Anne W.Patterson lại không thực sự “thức thời”, đòi hỏi một nhân vật biết xoay chuyển tình thế có lợi cho phương Tây. Vậy là vị chuyên gia lật đổ R.Ford liền được cử đến… Trong quá khứ nhà ngoại giao kỳ cựu R. Ford chính là tác giả của chương trình “The El Salvador Option” (Lựa chọn kiểu El Salvador), thiết lập và hỗ trợ các “biệt đội tử thần” người địa phương chuyên tạo ra các vụ xáo trộn gây bất ổn chính trường đất nước, khiến hơn 75 ngàn người thiệt mạng trong tổng số 6 triệu dân ở quốc gia Trung Mỹ này dạo cuối thập niên 1980 của thế kỷ trước. Biệt hiệu “chuyên gia lật đổ” của R.Ford đã hình thành qua chương trình nói trên.

Sau khi tốt nghiệp trường nghiên cứu quốc tế cao cấp thuộc Đại học Johns Hopkins ở tiểu bang Maryland, đầu năm 1985 R.Ford chính thức vào làm việc trong nghành ngoại giao Mỹ. Nhờ khả năng sử dụng thuần thục bốn ngoại ngữ là tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ và tiếng Ả Rập, R.Ford đã được cử sang công tác lần lượt ở các địa bàn trọng yếu như Trung Mỹ, châu Phi và Trung Đông, góp phần thực hiện đường lối đối ngoại của Washington. Tới năm 2001 R.Ford được Tổng thống George W.Bush (Bush -con) bổ nhiệm làm Phó Đại sứ Mỹ ở Vương quốc Bahrain trong ba năm liền, rồi tham tán công sứ về các vấn đề chính trị tại Đại sứ quán Mỹ ở Iraq trong hai năm kế tiếp sau khi thể chế Saddam Hussein sụp đổ. Trong thời gian này một cố vấn cao cấp của cơ quan Liên minh lâm thời (CPA), cũng là chính phủ chuyển tiếp ở Iraq từng đánh giá R.Ford như là “một trong những vị chuyên viên hàng đầu về thế giới Ả Rập của Bộ Ngoại giao Mỹ”. Chính R.Ford đã đưa mô hình “The El Salvador Option” vào Iraq, xúi giục người Shiite chống lại người Sunni trong cuộc nội chiến sắc tộc tang thương, tạo thế bất ổn giúp duy trì sự có mắt lâu dài của quân Mỹ ở đây…

Chuyen-gia-lat-do-R
“Chuyên gia lật đổ” R. Ford (trái) vi hành đến thành phố Hama,
“căn cứ địa” của phe đối lập Syria.

Sau hai năm làm Đại sứ tại Algeria chuyên gia lật đổ R.Ford được bổ nhiệm làm Đại sứ Mỹ ở Syria thay thế nữ Đại sứ Maura Connelly, ứng với thời điểm chưa đầy hai tháng trước khi khởi sự các cuộc vũ trang nổi dậy chống lại chính phủ hợp hiến của Tổng thống Bashar Al-Assad. Mô hình mới “The Syria Option” do tân Đại sứ R.Ford áp dụng đã đặt nền móng cho sự ra đời của phong trào vũ trang phản kháng này, gây tình hình bất ổn triền miên ở Cộng hòa Hồi giáo Syria từ đó đến nay. Đồng thời R.Ford cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc chi tiền tuyển mộ lính đánh thuê Mujahideen (Thánh chiến) từ các nước Ả Rập láng giềng, bổ sung quân số vào cái gọi là “lực lượng đối lập đông đảo” ở Syria. “Tôi sẽ làm việc với các đồng nghiệp ở Washington để hỗ trợ quá trình chuyển đổi cho người dân Syria. Tôi và các đối tác quốc tế của chúng tôi hy vọng sẽ nhìn thấy sự chuyển đổi đó vì một tương lai tốt đẹp hơn… Tôi hy vọng trong nhiệm kỳ tại Syria điều đó sẽ biến thành hiện thực”, Đại sứ R.Ford công khai bày tỏ quan điểm ủng hộ việc hạ bệ Tổng thống Syria B.Al-Assad. Trong rất nhiều trường hợp các Mujahideen bắn tỉa được thuê mướn bắn lén người biểu tình, rồi đổ vấy cho quân chính phủ tạo ra cái cớ là Tổng thống B.Al-Assad hạ lệnh tàn sát dân chúng(!).

Theo giới quan sát am hiểu thì kịch bản tương tự sẽ xảy đến với Ai Cập, một khi phong trào huynh đệ Hồi giáo ủng hộ Tổng thống M.Morsi bị đổ trách nhiệm đàn áp những phần tử chống đối. Hiện thời quân đội Ai Cập đang thực thi sách lược “The Egypt Option” do chuyên gia lật đổ R.Ford đề xuất, thẳng tay dùng vũ khí hạng nặng tấn công người dân gây ra sự bất bình chưa từng có. Ai cũng hiểu rằng với hàng tỷ USD viện trợ nhận được hàng năm, giới quân sự Ai Cập dễ bề bị Washington sai khiến. Còn các nhà bình luận chính trị sành sỏi lên tiếng nhận định, rằng chính sách đối ngoại “gây bất ổn” ở Trung Đông hiện nay không vì lợi ích của Mỹ, mà nhằm tạo thanh thế cho Israel trở thành “tiểu siêu cường” trong vùng. Còn tướng Mỹ hồi hưu Wesley Clark, hiện đang là cố vấn đặc biệt về kinh tế và an ninh cho Thủ tướng Cộng hòa Romania Dacian Ciolos khẳng định: “Sự kiện một loạt các quốc gia gần nhà nước Do Thái rơi vào vòng xoáy của sự bất ổn trầm kha, thực ra đã nằm trong kế hoạch lâu dài của Israel từ lâu hòng tạo vị thế cho mình trước con mắt quốc tế”.

Sự kiện vị chuyên gia lật đổ nhanh chóng bị điều chuyển nhiệm sở giữa chừng, chứng tỏ mối lưu tâm mới của Washington với hiện trạng ở Ai Cập nói riêng, cũng như toàn bộ khu vực Trung Đông nói chung.

B.Ngự
(Theo báo Nga Tuyệt mật)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 416

Ý Kiến bạn đọc