Truyện ngắn

Cây gậy của Lý Tước

Hắn là bộ đội xuất ngũ, lại là thương binh hạng 2/4, nên được chính quyền ưu tiên cho nhận thầu toàn bộ vùng đồi rừng Ngọc Môn. Thế là khu rừng có tiếng linh thiêng thuộc quyền sở hữu của hắn. Một thời hắn làm ăn phát đạt nhờ phát triển thêm diện tích rừng, kết hợp khai thác cây đã đến tuổi. Mới đây, hắn lập dự án mở rộng khu Ngọc Môn thành khu du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng, vay ngân hàng hơn 2 tỷ đồng. Hắn thuê máy múc mở rộng phía chân đồi, nơi gần mạch nước phun chảy từ mấy đời trước mà người ta gọi là Ngọc Môn. Tiếng máy múc, máy ủi thi công làm động cả khu rừng. Hôm ấy, đã gần trưa, máy múc đang vươn cánh tay khổng lồ ngoạm từng gầu đất thì bỗng nhiên khựng lại. Gầu múc bị vướng vào một rễ cây lớn. Gã thợ máy khởi động mấy lần máy cũng ì ra không nổ, đành phải nhảy xuống chặt cái rễ cây. Khi chặt đứt cái rễ cây đưa nó lên thì thấy phía dưới lộ ra một bộ hài cốt người chết cùng với cây gậy có cái tay cầm uốn cong cong như đầu con rồng. Đụng vào phần mộ của người chết là điềm gở, nhưng trót rồi, biết tính sao? Gã thợ máy vội cấp báo với chủ trang trại. Hắn có mặt tại hiện trường xem xét, thấy cây gậy lạ, hắn đoán, người chết thuở đương thời cũng là bậc danh gia vọng tộc chứ không thường. Vốn mê tín, tin vào tâm linh, hắn vội mua một cái tiểu sành, biện mâm lễ thịnh soạn, nhờ thầy mo cúng vái tử tế rồi đưa tái táng ở một vị trí khác. Còn cây gậy, thấy đẹp, hắn giữ lại. Cây gậy làm bằng cây song rừng, phần trên uốn cong như đầu một con rồng đang phun mây, đường nét mềm mại, tao nhã. Người nghệ nhân khéo léo tạo cái đuôi rồng là thân của cây gậy, còn cổ rồng là tay cầm. Không biết cây gậy được ngâm tẩm bằng loại nhựa cây gì mà chôn vùi dưới đất có lẽ hơn nửa thế kỷ vẫn giữ được màu đen bóng, giống như chủ nhân của nó mới vừa rời khỏi tay…

Tết năm ấy, Hội người cao tuổi tổ chức hội thi đấu cờ tướng. Vốn mê cờ từ nhỏ, hắn cầm cây gậy lấy trong ngôi mộ trên đồi Ngọc Môn, đội thêm cái mũ phớt cho ra dáng một ông sếp. Ý đồ của hắn là vừa đi chơi Tết, vừa khoe cây gậy quý, kết hợp xuống đình làng đấu vài ván chơi. Tiết xuân đẹp, trên đỉnh núi trập trùng xanh biếc, mưa bụi lây phây, hắn thấy trong lòng thật thư thới. Hắn đi đến cổng làng thì gặp cụ Kiểm Cân từ trong ngõ hẹp đi ra. Trong làng, có lẽ chỉ còn cụ là cao tuổi nhất. Năm nay cụ đã ngoài 90 mà ánh mắt vẫn tinh anh, dáng đi còn nhanh nhẹn. Người ta đồn, thời xưa, hơn nửa thế kỷ trước, thời cụ còn làm hương kiểm, vùng đồi Ngọc Môn nơi hắn nhận thầu bây giờ, hổ dữ hàng đàn. Chính tay cụ đã dẫn đầu tốp thợ săn bắn chết năm sáu con hổ lớn đưa về nhà, tự mình nấu cao. Nhờ cụ uống nhiều cao hổ cốt nên về già sức vóc mới được khang cường như thế. Hắn chưa kịp mở lời chúc thọ cụ, cầu cho cụ bách niên giai lão thì cụ trông thấy cây gậy hắn cầm trên tay. Mặt cụ già bỗng nhiên biến sắc, mắt nhìn như thôi miên vào cây gậy. Xong, cụ cầm cây gậy giơ lên ngang mặt ngắm nghía một hồi lâu rồi kêu lên: – Trời ơi, cây gậy này là của ông Lý Tước! Anh lấy ở đâu ra? Ánh mắt cụ như lạc đi, tỏ vẻ một việc vô cùng hệ trọng.

So-511--Nhung-chiec-xe-gau---Nguyen-Phan-Nam-An
Những chiếc xe gàu – sơn mài – Nguyễn Phan Nam An.

Thấy thái độ của cụ Kiểm Cân, hắn cũng ngạc nhiên không kém. Hắn lập bập hỏi lại: – Ông Lý Tước nào ạ? Cây gậy này cháu đào được trên đồi rừng thầu nhà cháu đấy chứ ạ!

- Có phải ở Ngọc Môn không?

- Sao cụ lại biết được ạ?

- Sao tôi lại không biết? Trời đất ơi! – Nói rồi cụ kéo hắn ra một chỗ khuất, hỏi nhỏ: – Chắc chắn anh đào đúng phần mộ của Lý Tước rồi. Vậy hài cốt ông ấy ở đâu?

Thấy cụ Kiểm Cân nói đúng phắc, hắn tái mặt, lắp bắp: – Dạ! Hôm ấy cháu nhờ máy múc mở rộng Ngọc Môn, chẳng may đụng vào mộ của ông ấy. Cháu thấy cây gậy này đẹp thì giữ lại chơi thôi. Còn hài cốt ông ấy, cháu đưa an táng ở một chỗ khác rồi!

- Chết nỗi! Vạ đến nơi rồi! – Cụ Kiểm Cân dậm chân lạch bạch xuống đất, ngửa mặt lên trời, lầm bầm trong miệng: – Ông Lý Tước ơi! Cuối cùng rồi cũng tìm được hài cốt ông

- Xong, cụ nói nhỏ với hắn:

- Chuyện này hệ trọng lắm! Tôi chưa thể tiết lộ với anh được! Tạm thời, anh cứ mang cây gậy về nhà cất kỹ, đừng cho ai biết và cũng đừng kể với ai. Lộ thiên cơ là toi đời đấy! Rồi sẽ có một người rất quan trọng đến gặp anh.

Mấy ngày sau, cụ Kiểm Cân cho người gọi hắn xuống nhà rồi kể cho hắn nghe sự tích về cây gậy: “Ngày ấy, cách đây đã hơn nửa thế kỷ, tôi với ông Lý Tước là bạn thân của nhau. Ông ấy tên là Tước, vì làm lý trưởng cho nên dân làng gọi là Lý Tước. Uy danh của Lý Tước khét tiếng trong vùng. Đến tri huyện, tri phủ cũng phải kiêng nể. Khi ấy, tôi làm chức hương kiểm, tức là công việc kiểm kê tiền nong và ghi chép các khoản thu chi của làng, giống như làm kế toán hợp tác xã bây giờ ấy. Xã ta ngày ấy có diện tích rộng nhất trong huyện, lại là nơi sinh sống của hai dân tộc Kinh, Mường. Chính vì thế mà người đứng đầu vẫn gọi là Lý trưởng chứ không gọi là lang Mường. Dưới cây gậy của Lý Tước, trong làng trật tự đâu vào đấy. Làng ta ngày ấy cũng có khác chi các làng khác, nhiều phe cánh lắm! Cánh ông đội Tần, cánh ông Tư Thạch, ông Bát Tùng… Ông Bát Tùng là ông nội của anh Đức chủ tịch xã bây giờ đấy! Rồi đám lý hào, trương tuần… Lý Tước đã nói, bọn họ đều nghe răm rắp. Họ kính nể Lý Tước vì ông ấy là người thanh liêm. Quyền uy như thế nhưng Lý Tước không tơ hào một đồng của dân, lại có xu hướng bài Pháp, vì vậy mà người Pháp không ưa, nhưng dân làng thì lại yêu kính ông lắm. Người Pháp đã mấy lần định thay ông nhưng chưa tạo được cớ. Có nhiều chuyện tốt về ông thiên hạ còn truyền tụng đến bây giờ. Nhưng có chuyện này thì chỉ có tôi biết – Nói đến đó, cụ Kiểm Cân ghé vào tai hắn thì thầm như sợ có ai nghe thấy: Ông Lý Tước đã từng bao che cho hai người tù cộng sản vượt ngục và nuôi họ trong nhà. Chính tôi đã gặp hai người ấy… Đến năm 53 thì cải cách ruộng đất, nông dân đấu tố địa chủ… – Cụ Kiểm Cân lại tiếp tục mạch chuyện: – Lý Tước bị đội cải cách ghép vào thành phần “địa chủ cường hào gian ác”, đưa vào danh sách xử tử đợt đầu. Trong đám gia nhân của Lý Tước, có người tốt, ngầm báo tin cho chủ, lập tức, anh Tư, con trai thứ của Lý Tước vội đưa cha chạy trốn lên vùng đồi rừng Ngọc Môn. Ngọc Môn ngày ấy còn là rừng nguyên sinh, đêm đêm dân làng nghe rõ tiếng cọp với lợn lòi đánh nhau. Kết cục bao giờ lợn lòi cũng thua và tiếng kêu eng éc tuyệt vọng của nó vang động cả một vùng đồi rừng. Tôi sống được khỏe mạnh đến bây giờ là nhờ săn được hổ của rừng Ngọc Môn mang về nấu cao đấy! Năm sau, có lệnh sửa sai của chính phủ đưa về các đội cải cách, Lý Tước được hạ thành phần, nhưng chả ai thấy ông ấy đâu, chỉ có thằng con trai mò về, người xanh xao như cái thây ma nói rằng Lý Tước đã chết trên rừng. Chính tay anh ta moi đất dưới một cái rễ cây to, mai táng bố vào đấy. Sau đấy ít lâu, do bị sốt rét ác tính, anh lên cơn vài bận rồi cũng theo cha luôn. Thành ra sau này, những người con của Lý Tước đã định cư ở Mỹ, mấy lần về nước muốn tìm mộ cha đưa về, thuê người tìm kiếm nhưng chẳng tìm ra dấu tích. Người ta đều nghĩ rằng mộ Lý Tước vĩnh viễn bị vùi lấp trong mênh mang đồi rừng Ngọc Môn. Nhưng anh ạ! Tôi cứ ngẫm nghiệm lại, mà năm nay tôi đã 96 tuổi chứ có ít gì? Sống ở cõi đời này, mọi sự đều có căn nguyên và do ông trời sắp đặt cả đấy! Đừng có mà xem thường, coi trời bằng vun!”. Cụ Kiểm Cân nói ra câu ấy, hình như cũng muốn căn dặn hắn là đừng có làm điều gì phạm thượng rồi mà hối không kịp!

Từ nhà cụ Kiểm Cân trở về, trong lòng hắn chộn rộn biết bao suy nghĩ, vừa sợ, vừa lo. Sau rồi hắn tặc lưỡi, thì mình cũng có làm gì trái đạo trời đâu? Chẳng qua là chuyện không may. Trời đất thánh thần cũng chả nỡ nào trách phạt cái người vô tình. Mà biết đâu mình với ông Lý Tước lại có duyên với nhau? Chẳng có duyên mà lại gặp và còn được sở hữu cây gậy của ông ta à?…

Bẵng đi hơn một tháng, từ cái ngày gặp cụ Kiểm Cân, một buổi sáng, bỗng nhiên xuất hiện một chiếc xe sang trọng đến đỗ ngay đầu ngõ nhà hắn. Hắn nhìn ra thì thấy cụ Kiểm Cân đi cùng với một người dáng đạo mạo, thân người to cao, khuôn mặt đỏ hồng như quả cà chua chín. Và bộ râu của ông ta mới là ấn tượng, vễnh ra hai bên trông giống hệt lãnh tụ Stalin. Nhìn qua vóc dáng, hắn biết, đó là hạng người có quyền thế, cao sang giàu có. Cụ Kiểm Cân giới thiệu với hắn tên ông ta là Trương Tần, con trai cả của Lý Tước, di cư vào Nam từ 1954. Một thời trong Nam, ông ấy buôn bán phát tài, giàu có nhất vùng. Đến năm 1975, ông cùng vợ con sang định cư ở Mỹ. Bây giờ ông là một thương gia, vốn tự có mấy trăm triệu đô. Đã mấy lần ông ta về Ngọc Môn tìm kiếm mộ cha nhưng không có kết quả. Mối quan hệ của ông ta với quê nhà chỉ còn cụ Kiểm Cân, vừa là cộng sự, vừa là bạn của cha thuở đương thời. Mấy chục năm nay, từ bên Mỹ, ông ấy vẫn nhắn về cho ông Kiểm Cân thuê các nhà ngoại cảm tìm cho bằng được phần mộ cha mình đưa về an táng ông mới an lòng, nhưng cụ Kiểm Cân bất lực. Nỗi khao khát chờ mong đó, hôm nay ông ấy mới được toại nguyện…

Nghe xong lời giới thiệu của cụ Kiểm Cân, hắn xắng xít dẫn ông Trương Tần lên Ngọc Môn, nơi vừa chuyển mộ ông Lý Tước. Ông Trương Tần mừng lắm, nói với hắn trong nước mắt: – Cả dòng họ nhà tôi biết ơn anh. Cha tôi khi sống là một người liêm khiết. Tuy cụ là Lý trưởng, nhưng không tơ hào một đồng của dân, luôn đứng về phía dân nghèo. Ông thường răn dạy những người dưới quyền mình là, làm quan mà tham lam, ức hiếp dân lành, sớm hay muộn rồi cũng bị quả báo. Tiền của đất đai có nhiều bằng mấy đi nữa, thời vận thay đổi rồi cũng bằng con số không, nhưng tiếng xấu thì muôn đời không gột rửa được! Cha tôi sống tốt như thế mà rồi cũng chết tức chết tưởi, ngậm hờn nơi chín suối. Sau khi ông Trương Tần bốc hài cốt của cha đưa sang Mỹ để gần con gần cháu, ông có nhã ý tặng cho hắn một số tiền để tạo dựng Ngọc Môn thành khu nghỉ dưỡng và du lịch sinh thái theo ý tưởng của hắn. Hắn từ chối thẳng thừng…

Từ ngày hài cốt ông Lý Tước được người con trai cả chuyển đi khỏi Ngọc Môn, hình như màu xanh cây lá của rừng có gì khang khác. Còn hắn thì luôn cảm thấy trong lòng có một sự trống vắng ghê gớm. Đêm nào giấc ngủ của hắn cũng chập chờn. Những hôm như thế, sáng ra hắn lên thăm mạch nước Ngọc Môn xem có gì thay đổi không? Nước vẫn trong văn vắt như ngọc, nhưng khi ánh dương mọc, thi thoảng có tia đỏ ánh lên như màu máu. Hắn thấy trong dạ bồn chồn không yên.

Đêm hôm ấy, hắn có cảm giác trong lòng nóng như lửa đốt, không sao chợp mắt được. Gần sáng thì hắn thấy một ông già dáng quắc thước, hai con mắt có hai con ngươi tinh anh, sáng quắc, một tay vuốt chòm râu bạc dài quá ngực, một tay chỉ vào hắn mà rằng: – Ta chính là Lý Tước đây! Ta biết nhà ngươi hiền lành, không nỡ trách phạt, nhưng tội của ngươi to lắm! Ngươi không những phá nát nhà cửa của ta lại còn lấy đi cây gậy quý, làm lộ thiên cơ. Nơi chốn Ngọc Môn linh thiêng bí hiểm hàng ngàn đời nay, há đâu phải cho các ngươi dùng máy san ủi, đào bấng, sửa sang, cải tạo? Các ngươi có biết làm như vậy là đã phá nát long mạch thiêng liêng ngàn đời của ông cha để lại không? Còn cây gậy của ta, ngươi chớ giữ thêm một ngày nào nữa… Hắn tỉnh dậy, hóa ra là một giấc mơ. Người đầm đìa mồ hôi. Đợi trời sáng rõ, hắn vội lấy cuốc xẻng đào một hố sâu, chôn cây gậy ngay sau nhà…

Những ngày sau rồi sau nữa, mưa cứ rơi tầm tã, cả vùng đồi rừng Ngọc Môn tràn ứ nước. Đêm hôm ấy, có tiếng động dội lên từ lòng đất rất mạnh, rồi sau đó là tiếng ầm ầm ào ào như hàng vạn cỗ xe đang lao tới. Sấm nổ rất dữ từ phía thượng nguồn, trời đất run lên như báo ngày tận số. Sáng ra, hắn không còn nhận ra đâu với đâu nữa. Cả hai sườn đồi lớn, đất sụt xuống, trống hoác như quả dưa hấu khổng lồ bị bổ làm đôi, lấp kín thung lũng rồi từ thung lũng tràn xuống ao đầm, ruộng… dòng bùn khủng khiếp trườn ra đường Quốc lộ. Tất cả mấy trăm hécta chìm ngập trong bùn đất. Riêng ngôi nhà hắn đang ở, mặt đất hình như được một lực bí hiểm nào nâng lên, vì thế mà hắn không bị vùi dưới lớp bùn đất. Linh tính mách bảo cho hắn biết, chính cây gậy của ông Lý Tước hắn chôn sau nhà vào sáng ngày hôm trước đã cứu sống hắn…

Sau khi vùng đồi rừng Ngọc Môn bị sụt lở, nghe nói con cháu nhà ông Lý Tước bên Mỹ gặp nhiều xui xẻo. Mấy đứa cháu nội của ông làm ăn lằng nhằng gì đó bên Mỹ bị nhà cầm quyền bắt giam, niêm phong tài sản. Thiên hạ đồn rằng, tất cả xui xẻo đó là do động mồ mả tổ tiên. Rồi có ông thầy địa lý đi qua, nói rằng, sở dĩ con cháu nhà ông Lý Tước làm ăn phát đạt vì mộ Lý Tước vô tình được táng đúng vào tâm điểm của Ngọc Môn, huyệt mộ rất tốt. Sau khi bị máy ủi mở rộng, đụng đến huyệt mộ linh thiêng, làm đứt long mạch nên gia cơ con cháu mới sa sút như vậy…

7/2018

Trịnh Tuyên
(Hội VHNT Thanh Hóa)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 511

Ý Kiến bạn đọc