Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi - Mục con

Câu chuyện về khu rừng dầu cổ thụ quý hiếm ở Biên Hòa

Không nhiều người biết rằng bao quanh một ngôi đình thần thuộc ấp Miễu, xã Phước Tân, TP. Biên Hòa (Đồng Nai) vẫn còn tồn tại một khu rừng dầu cổ thụ có tuổi “thọ” hàng trăm năm. Hiện số lượng dầu là 130 cây lớn nhỏ, mọc rải rác tạo thành một mảnh xanh trên diện tích rộng 3 héc-ta.

“Bí ẩn” rừng dầu trăm tuổi

Cong-dinh-Phuoc-Tan
Cổng đình Phước Tân – Ảnh: panoramio.com

Cụ Chín Nhu (84 tuổi), là thủ từ đình Phước Tân kể rằng ngay từ thời ông cố của cụ đã thấy xuất hiện rất nhiều cây dầu đứng sừng sững đầu xóm Miễu rồi.

Còn ông Tám Hoàng, Phó ban Trị sự đình Phước Tân tiết lộ, đình Thần Phước Tân được xây dựng từ những năm 1910 để thờ Thần hoàng Bổn cảnh. Lúc đó trên mảnh đất này đã có hàng trăm cây dầu mọc lên thành rừng tự lúc nào. Hồi xưa xây đình, các cụ bô lão cũng đã tận dụng những cây dầu ngã để làm cột, kèo, đòn tay, cửa, vách. Bằng chứng là hiện đình Phước Tân vẫn còn lưu giữ nhiều cây cột tròn bóng nhẵn chống dựng mái đình. Trải qua thời gian chiến tranh loạn lạc, đình thần bị hư hỏng xuống cấp nặng nên vào năm 2012, ngôi đình được sửa chữa, nâng cấp và tu bổ theo nguyên trạng cũ. Toàn bộ kinh phí sửa đình do các nhà hảo tâm và nhân dân địa phương đóng góp.

Bà Nguyễn Thị Hai, bán quán nước giải khát trước cổng đình chỉ vào một “cụ” dầu có hình thù kỳ lạ, thân cây phải bốn vòng tay người ôm mới hết, kể: “Cụ” này năm nào cũng bị sét đánh cháy đen thui, vậy mà không hiểu sao vẫn cứ sống khỏe re như thế…”. Bà Hai nhớ lại vào tháng 4-2012, TP.Biên Hòa bất ngờ hứng cơn bão số 1 ập đến. Nửa đêm, trong cơn giông gió lớn, có một cây dầu bật gốc ngã rạp xuống đất, nhưng thật hi hữu và may mắn, cây chỉ ngã cái rầm nằm xuống khoảng đất trống giữa hai mái nhà của hộ dân mà thôi, nếu “cụ” cây mà ngã đè trên nóc nhà thì không biết sẽ gây thiệt hại khó lường về nhân mạng như thế nào.

Cụ Chín Nhu cho chúng tôi biết thêm, dân ấp Miễu xưa nay luôn tin mỗi “cụ” cây dầu trăm tuổi luôn có một “Thần Thụ Da” (thần cây) ẩn trú. “Thần cây” linh thiêng che chở cho dân làng nên không ai dám xâm phạm đến các “cụ” dù chỉ chặt hay cưa một nhánh cây nhỏ. “Có điều cấm nghiêm ngặt “bất thành văn” là tuyệt đối không được đóng cây đinh trên thân cây dầu…”, cụ nói.

Có khoảng 30 hộ dân sống “tạm” xung quanh diện tích đất của đình và cất nhà sống dưới tán rừng dầu. Nhưng thật kỳ lạ, chưa bao giờ các nhà dân này bị các “cụ” cây ngã đổ đè trúng gây sập nhà hay bị các nhánh cây khô ngã rớt vào người dân gây thương tích…

Bảo vệ lâu dài rừng dầu quý hiếm

Bà Nguyễn Thị Gấm, Phó chủ tịch UBND xã Phước Tân (TP.Biên Hòa) cho biết, rừng dầu của xã nằm trong sự quản lý của Chi cục kiểm lâm Biên Hòa. Số cây dầu hiện còn lại đều được ngành kiểm lâm đánh số thứ tự trên thân cây để theo dõi, quản lý và bảo vệ theo quy định của pháp luật. Tất cả những cây dầu ngã đổ do mưa gió, Ban trị sự đình Phước Tân đều báo cáo kịp thời cho chính quyền địa phương và Chi cục kiểm lâm Biên Hòa để có hướng xử lý cụ thể và thanh lý số gỗ dầu như thế nào cho hợp tình, hợp lý.

Cũng theo đại diện UBND xã Phước Tân thì hướng sắp tới, chính quyền địa phương sẽ giải tỏa 30 hộ dân, trước đây xây nhà “tạm” trên đất của đình. Mục đích cũng nhằm để bảo vệ và bảo tồn lâu dài rừng dầu trăm tuổi có giá trị về văn hóa, lịch sử và thiên nhiên. Đồng thời cũng phòng tránh trường hợp cây dầu ngã đổ vào mùa mưa bão, ảnh hưởng tài sản, tính mạng của người dân.

“Người dân Phước Tân chúng tôi luôn bảo ban với nhau hãy biết gìn giữ rừng dầu và tự hào coi như một “báu vật” của thiên nhiên ban tặng cho dân làng…”, ông Tám Hoàng, Phó ban Trị sự đình Phước Tân nói.

Bùi Trường Trí
(Hội VHNT tỉnh Đồng Nai)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 394

Ý Kiến bạn đọc