Kính văn nghệ

Buồn vui cùng sách

 

Cả nước chúng ta đang buồn, vui cùng sách, ông bạn ạ.

- Là sao?

- Tôi nói điều vui trước nhé. Đó là mọi người rất tâm huyết khi dồn công sức vào việc vực dậy văn hóa đọc. Việc khuyến khích, hướng dẫn, tạo điều kiện cho trẻ nhỏ tiếp cận với sách, tạo mọi cách cho trẻ nhỏ thích đọc sách bằng mọi hình thức, bằng mọi phương tiện có được. Ví dụ như phát hành Bộ sách 10 cuốn về đồng dao dành cho độc giả nhí. Ông bạn biết tin này chưa?

- À, tôi nhớ ra rồi, Bộ sách “Đồng dao cho em”, do ETS phát hành, mục đích là giúp trẻ con đến gần hơn với nét văn hóa dân tộc. Khi thông tin này đưa lên báo chí, ai nghe cũng vui, vì đúng là một món quà vừa vui vừa bổ ích cho các trẻ nhân dịp nghỉ hè. Trong 10 cuốn này, mỗi cuốn mang một chủ đề khác nhau như: Tập đọc học từ, tìm hiểu thiên nhiên, yêu thương cuộc sống hay đồng dao gắn với các trò chơi. Ngoài ra, với lối minh họa bằng tranh màu vui nhộn, bắt mắt, hình ảnh quen thuộc mà bình dị, trẻ con dễ hiểu, và biết thế nào là văn hóa truyền thống của dân tộc.

- Việt Nam ta có ca dao và đồng dao. Ca dao thì thể hiện đời sống tinh thần của người lớn. Còn đồng dao chính là những lời ca của trẻ nhỏ. Vốn chỉ là những lời hát rời rạc, có thể thay đổi theo vùng miền nhưng lại đều có vần có điệu rất dễ nhớ. Theo trào lưu tiến triển của xã hội, trẻ con ngày nay không biết đồng dao là gì, nhưng nói tới game này game nọ là chúng nó thuộc và chơi vanh vách, buồn thật! Ngày xưa, trò chơi dân gian và đồng dao là hai món từ nhỏ tới lớn ai cũng biết. Nhưng bây giờ, tiếc lắm, hai thứ này và nhiều thứ khác thuộc loại hình văn hóa dân tộc đang mất dần, không còn được phổ biến dù cho chúng chứa đựng nhiều ý nghĩa quan trọng.

- Tôi nghĩ, người lớn chúng ta nên có trách nhiệm khôi phục lại, với kho tàng ngôn ngữ phong phú mang đậm tính thi ca, có vần có nhịp, đồng dao giúp các bé tiếp xúc với việc phát âm, khám phá và rèn luyện tiếng mẹ đẻ ngay từ khi còn nhỏ và xây dựng thói quen đọc sách.

- Thông qua những khúc đồng dao đơn giản, dễ nhớ, trẻ em còn học được những bài học về cuộc sống, biết cách đối nhân xử thế, nhận biết đúng sai. Đó là câu chuyện: “Bà còng đi chợ trời mưa/ Cái tôm cái tép đi đưa bà còng/ Đưa bà đến quãng đường đông/ Đưa bà vào tận ngõ trong nhà bà/ Tiền bà trong túi rơi ra/ Tép, tôm nhặt được trả bà mua rau”. Hay “Má đỏ hồng hồng/ Quả hồng son sẻ/ Nói cạnh nói khóe/ Quả khế xanh xanh”. Rồi “Rồng Rắn lên mây”… nữa chứ. Cứ đứa này nắm eo đứa kia đi vòng vòng mà hát, thiệt vui, bởi đồng dao với phần ca từ gắn với hình thức diễn xướng tập thể, có thể tạo nên sự gắn kết giữa các bé, vừa chơi vừa học đầy bổ ích và lý thú. Mà người lớn cũng có thể dùng đồng dao để ru con ngủ cũng được, lợi ích trăm điều.

- Đó là điều vui, còn chuyện buồn là gì?

- Là nhiều sách giáo khoa giả bị phát hiện tại Hà Nội. Tôi thấy báo đăng tin, ngày 23/7/2020, Cục An ninh Chính trị nội bộ – Bộ Công an đã phối hợp với Thanh tra Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội tiến hành kiểm tra đột xuất Nhà sách Giáo dục Bình Thủy. Qua kiểm tra, đã phát hiện nhà sách này đang bày bán, tàng trữ 13 đầu sách (“Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống dành cho học sinh” lớp 2, 3, 4, 5; “Thực hành kỹ năng sống dành cho học sinh” lớp 2, 3, 5; “Bài tập rèn luyện kỹ năng sống dành cho học sinh” lớp 2, 3, 4, 5; “Sách bài tập Tiếng Anh 6” tập 1, 2), với hàng nghìn cuốn, bước đầu xác định đều dán tem nhái, tem chống giả của NXB Giáo dục Việt Nam. Đoàn kiểm tra đã niêm phong, tạm giữ số sách trên phục vụ điều tra mở rộng để xử lý sai phạm theo quy định của pháp luật. Điều đáng nói ở đây, là vào năm 2016, nhà sách này từng bị phát hiện bày bán, tàng trữ hàng nghìn bản sách đều được dán tem nhái, tem chống giả của NXB Giáo dục Việt Nam, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.

- Trời, lỳ có số má rồi!

- Theo đại diện Cục An ninh Chính trị nội bộ, lợi dụng thời điểm chuẩn bị bước vào năm học mới, các đối tượng gia tăng hoạt động in lậu, phát hành sách giáo dục in lậu nhằm trục lợi. Hoạt động của các đối tượng rất tinh vi, với nhiều thủ đoạn đối phó với sự kiểm tra, phát hiện của cơ quan chức năng như: dán tem nhái, tem chống giả của các NXB, trộn lẫn sách giả vào sách thật, mua một ít sách thật lấy hóa đơn xuất trình khi bị kiểm tra…

- Buồn thiệt, vì lợi ích cá nhân mà con người hôm nay bất chấp thủ đoạn.

Trương Bến Tre
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 605

Ý Kiến bạn đọc