Thầy thuốc Văn nghệ

Bong võng mạc

 

Bong võng mạc là tình huống khẩn cấp trong đó lớp mô mỏng ở phía sau mắt tách ra khỏi vị trí bình thường. Bong võng mạc tách các tế bào võng mạc ra khỏi lớp mạch máu cung cấp oxy và nuôi dưỡng. Nếu không điều trị, nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn càng lớn.

Dấu hiệu cảnh báo bong võng mạc bao gồm xuất hiện đột ngột các đốm ruồi bay và giảm thị lực. Có những tia sáng lóe lên ở một hoặc cả hai mắt.

Có 3 loại bong võng mạc:

Bong võng mạc hình thoi là dạng phổ biến nhất. Các mảnh vỡ hình thoi gây ra bởi lỗ rách ở võng mạc cho phép chất lỏng đi qua và tích tụ dưới võng mạc, kéo võng mạc ra khỏi các mô bên dưới. Võng mạc bị mất nguồn cung cấp máu và ngừng hoạt động khiến ta mất thị lực.

Nguyên nhân phổ biến nhất của bong võng mạc hình thoi là lão hóa. Khi ta già đi, vật liệu giống như gel lấp đầy bên trong mắt làm thủy tinh thể co lại và tách ra khỏi bề mặt võng mạc với lực đủ mạnh để tạo ra vết rách võng mạc khiến võng mạc bong ra.

So-594--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Bong-vong-mac---Anh-1

Bong võng mạc do lực kéo. Loại bong võng mạc này xảy ra khi mô sẹo phát triển trên bề mặt võng mạc, khiến võng mạc bị kéo ra khỏi phía sau mắt. Loại này thường thấy ở những người mắc bệnh tiểu đường.

Bong võng mạc do thoái hóa điểm vàng thường liên quan đến tuổi già.

Các yếu tố sau đây làm tăng nguy cơ bong võng mạc:

Lão hóa, thường bong võng mạc phổ biến hơn ở những người trên 50 tuổi.

Bong võng mạc trước đó ở một bên mắt.

Tiền sử gia đình bị bong võng mạc.

Cận thị nặng.

Phẫu thuật mắt trước đây như loại bỏ đục thủy tinh thể.

Chấn thương mắt nặng.

Để chẩn đoán bong võng mạc, thầy thuốc dùng một dụng cụ có ánh sáng mạnh và ống kính đặc biệt để kiểm tra phía sau mắt bao gồm cả võng mạc. Loại thiết bị này cung cấp cái nhìn chi tiết về toàn bộ mắt cho phép nhìn thấy bất kỳ lỗ rách võng mạc nào bong ra.

Thầy thuốc siêu âm mắt nếu có chảy máu ở mắt gây khó khăn cho việc nhìn thấy võng mạc.

Phẫu thuật hầu như luôn dùng để sửa chữa vết rách võng mạc, lỗ thủng hay vết bong võng mạc. Kỹ thuật khác nhau tùy tình trạng bong võng mạc nặng nhẹ. Khi vết rách võng mạc bong ra, bác sĩ phẫu thuật mắt có thể đề xuất một trong các thủ thuật sau đây để ngăn ngừa bong võng mạc và bảo tồn thị lực.

Phẫu thuật laser là lựa chọn đầu tiên. Bác sĩ phẫu thuật hướng một chùm tia laser vào mắt qua con ngươi. Tia laser tạo ra các vết bỏng xung quanh vết rách võng mạc, giúp “hàn” võng mạc vào mô bên dưới.

Phương pháp đóng băng là lựa chọn thứ hai. Sau khi gây tê cục bộ để làm tê mắt, bác sĩ phẫu thuật dùng đầu dò đóng băng vào mặt ngoài của mắt qua vết rách. Việc đóng băng gây ra một vết sẹo giúp bảo vệ võng mạc.

Cả hai thủ thuật này đều thực hiện trên cơ sở ngoại trú. Sau khi làm thủ thuật, thầy thuốc khuyên người bệnh nên tránh các hoạt động làm mờ mắt như chạy bộ trong một vài tuần hoặc lâu hơn.

Nếu võng mạc bị bong ra, thầy thuốc cần phẫu thuật để sửa chữa ngay, tốt nhất là trong vài ngày sau khi chẩn đoán. Loại phẫu thuật sử dụng phụ thuộc vào một số yếu tố bao gồm mức độ bong tách.

Phương pháp thứ ba là tiêm không khí vào mắt. Trong thủ thuật này, gọi là bơm khí nén, bác sĩ phẫu thuật bơm một bong bóng khí vào phần trung tâm của mắt, bong bóng sẽ đẩy võng mạc áp vào thành mắt, ngăn dòng chảy của chất lỏng vào khoảng trống.

Bác sĩ Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 594

Ý Kiến bạn đọc