Giới thiệu sách

Bóng làng – Một bức tranh hoạt náo của người Việt tại Ba Lan

Theo tác giả Trần Quốc Quân, cuốn sách “Bóng làng” của ông là một bức tranh hoạt náo rất phong phú về các “tấn trò đời” của không ít người Việt Nam tại Ba Lan từ thời kỳ đổi mới đến nay. Sách gồm 379 trang, nằm trong Tủ sách Văn học Việt Nam do NXB Trẻ cấp phép vừa được đơn vị này tổ chức ra mắt giao lưu với độc giả tại Đường sách TP. Hồ Chí Minh (địa điểm: Sân khấu Trung tâm, đường Nguyễn Văn Bình, Q.1, TP.HCM) vào lúc 9 giờ ngày 4-5-2017.

Trong phần giao lưu, tác giả Trần Quốc Quân bộc bạch: – Tôi sinh năm 1958, hiện là Phó chủ tịch Hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Ba Lan. Năm 1988, tôi sang Ba Lan làm nghiên cứu sinh. Sau đó tiếp tục sống và làm việc tại Ba Lan cho đến nay. Hiện gia đình tôi đang có cơ sở kinh doanh tại Warsaw. Tuy làm kinh doanh nhưng tôi rất thích viết văn, viết báo, nên đã là cộng tác viên của một vài tờ báo, trong đó có tờ báo điện tử VN. Express. Bóng làng là tác phẩm văn học thứ hai của tôi, tác phẩm thứ nhất là cuốn tiểu thuyết “Tuyết hoang” đã được Trẻ xuất bản vào tháng 5-2014.

Bia-sach-Bong-Lang

Ông bồi hồi kể: – Sang Ba Lan đúng vào thời kỳ chuyển đổi, sau đấy tiếp tục mưu sinh tại đó, nên tôi đã có rất nhiều dịp cọ xát với thực tế, nên hiểu biết rất tốt về tình hình người Việt tại nơi này. Có nhiều bạn đọc hỏi tôi cuốn “Bóng làng” này thuộc thể loại gì? Tiểu thuyết? Bút ký? Tản văn? Tạp văn hay ghi chép? Xin thưa rằng, “Bóng làng” là tập liên hoàn truyện. Tôi sử dụng lối viết châm biếm hài hước để vẽ lại một bức tranh hoạt náo rất phong phú về các “tấn trò đời” của không ít người Việt Nam tại Ba Lan từ thời kỳ Đổi mới đến nay. Sách được chia thành 9 truyện vừa độc lập vừa liên hoàn với nhau. Cũng có người đặt câu hỏi, vì sao lại viết “Bóng làng”? Là bởi vì đời sống người Việt ở nước ngoài luôn là một đề tài được chú ý trong văn học, bởi nó cung cấp cho người đọc sự nhận diện mức độ hòa nhập của cộng đồng này trong khung cảnh văn hóa thế giới. Qua đó, bày tỏ nỗi khao khát định nghĩa chính mình, như một phần của “ngôi làng toàn cầu”. Trong ngôi làng khổng lồ ấy, có chỗ nào cho một “làng Việt” ở một nước châu Âu? “Bóng làng” của tôi là chuỗi câu chuyện xoay quanh đời sống, sinh hoạt của một “cộng đồng làng xã” Việt tại Ba Lan. Các nhân vật, tất nhiên, đều là “người làng”, được cố kết bởi mối liên hệ họ hàng, thân thích ở những mức độ khác nhau. Từ làng mà ra đi, vì làng mà sinh nghiệp, họ mang theo cả những nét tính cách “làng xã” thâm căn cố đế đến cát cứ ở một vùng trời “văn minh”. Có người sau khi đọc xong cuốn sách, nói với tôi rằng: “Sách của anh là một tập truyện liên hoàn với chuỗi tiếng cười giễu nhại…”. Đó cũng là một ý kiến, phải không? Trong sách, tất cả đều có ngụ ý, những cái tên đầy quái lạ, kèm những biệt danh chỉ có thể sinh ra ở một xã hội, một giai đoạn nhiều thứ đảo nghịch nhưng được che bằng cái vỏ nền nếp truyền thống: Thích Nhất Danh – vật lộn theo đuổi đến mê muội chức danh chủ tịch ba hội đoàn người Việt ở xứ người. Vây quanh Thích Nhất Danh là Đắc Lắc Chảo, Hưởng Hoang Tưởng, Kiệt Đại Nhân, Lộc Nô Bộc… những nhân vật ra đi từ một cái làng tên Lành mà rồi lại tụ thành một cộng đồng phiên bản của nó nơi đất mới. Mỗi kẻ một cuộc mưu sinh với thời thế châu Âu, khôn lanh, táo bạo lẫn khờ khạo, chẳng lẫn vào đâu những nét toan tính của người Việt. Chừng ấy nhân vật như những đại diện cho xã hội Việt Nam, đi xa mà về gần. Có người gởi cho tôi nhận xét như thế này: -”Truyện của anh viết mang tiếng cười đầy tính trào lộng, đâu đó còn nghe thấy cả tiếng “mắng chó, chửi gà” vang lên trong một chiều thu Warszawa, để rồi gây một cảm xúc bất toàn, chộn rộn lẩn khuất trong những “bóng người” hoang mang, trở đi trở lại như một điệp thức bi hài và cay đắng. Đọng lại sau những trang viết nhanh hoạt, giọng văn có lúc chua cay đáo để, là sự tự thức. Tự thức không phải là xóa sổ một “bóng làng” cội rễ, mà là vượt thoát khỏi những tự huyễn ấu trĩ nhân danh những bóng làng hồn nước mà bó buộc lấy những phận đời”. Và bây giờ, sau buổi ra mắt sách này, tôi đang chờ độc giả của TP. Hồ Chí Minh gởi cho tôi một lời nhận xét sau khi đọc xong ”Bóng làng” nhé. Và tóm lại, ”Bóng làng” là những câu chuyện về cuộc sống của kiều bào Việt tại Warszawa (Ba Lan); là một tập truyện lấy cảm hứng từ sự trải nghiệm của chính bản thân tôi, nhưng được viết bằng bút pháp hư cấu phóng đại. Vì vậy, những nét giống đâu đó hoàn toàn là ngẫu nhiên. Điều quan trọng là ở mỗi người Việt đọc có thể hiểu được căn tính chính mình để tìm lời giải đáp cho chỗ đứng của mình trong thế giới này.

Lê Anh
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 449

Ý Kiến bạn đọc