Thầy thuốc Văn nghệ

Bệnh tiểu đường loại 1

 

Bệnh tiểu đường loại 1, còn gọi là bệnh tiểu đường phụ thuộc insulin, là tình trạng mãn tính do tuyến tụy không sản xuất insulin. Đây là nội tiết tố cần thiết để đưa đường glucoz đi vào tế bào tạo ra năng lượng.

Mặc dù nghiên cứu tích cực, bệnh tiểu đường loại 1 vẫn chưa có cách chữa khỏi.

Các dấu hiệu bao gồm cơn khát nước tăng dần, đi tiểu thường xuyên, mau đói, mệt mỏi suy nhược và nhìn mờ.

Nguyên nhân chính xác của bệnh tiểu đường loại 1 không rõ ràng. Thông thường, hệ thống miễn dịch của chính cơ thể phá hủy nhầm các tế bào sản xuất insulin là tiểu đảo Langerhan trong tuyến tụy. Các nguyên nhân khác bao gồm di truyền và siêu vi.

So-625--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Benh-tieu-duong-loai-1---Anh-1

Vai trò của insulin rất quan trọng trong bệnh tiểu đường loại 1. Đây là chất tiết ra từ tuyến tụy cho phép đường đi vào tế bào làm giảm lượng đường glucoz trong máu.

Glucoz là nguồn năng lượng chính cho các tế bào tạo nên cơ bắp và các mô khác.

Glucoz đến từ hai nguồn chính là thức ăn và gan.

Trong bệnh tiểu đường loại 1, không có insulin để đưa glucoz vào tế bào, vì vậy đường tích tụ trong máu gây ra các biến chứng nguy hiểm đến tính mạng.

Theo thời gian, bệnh tiểu đường loại 1 ảnh hưởng đến tim, mạch máu, dây thần kinh, mắt và thận.

Các xét nghiệm chẩn đoán bao gồm xét nghiệm hemoglobin A1C. Xét nghiệm máu này cho biết mức đường huyết trung bình trong 2 đến 3 tháng qua. Nó đo phần trăm lượng đường trong máu gắn với hồng cầu.

Thầy thuốc cũng kiểm tra lượng đường trong máu ngẫu nhiên. Mức đường huyết ngẫu nhiên 200 mg / dL là mắc bệnh tiểu đường, đặc biệt khi có dấu hiệu đi tiểu thường xuyên và khát nước.

Đo mức đường huyết lúc đói từ 100 đến 125 mg / dL là tiền tiểu đường. Nếu từ 126 mg / dL trở lên trong hai lần xét nghiệm là mắc bệnh tiểu đường.

Thầy thuốc xét nghiệm máu để kiểm tra các tự kháng thể thường gặp ở bệnh tiểu đường loại 1 giúp phân biệt bệnh tiểu đường loại 1 và loại 2.

Ngoài xét nghiệm A1C, thầy thuốc cũng lấy mẫu máu và nước tiểu để kiểm tra mỡ máu, chức năng gan và chức năng thận.

Điều trị bệnh tiểu đường loại 1 bao gồm dùng insulin, theo dõi lượng đường trong máu thường xuyên, ăn thực phẩm lành mạnh, tập thể dục thường xuyên và duy trì cân nặng hợp lý.

Bất kỳ ai mắc bệnh tiểu đường loại 1 cũng cần điều trị bằng insulin suốt đời.

Không thể uống insulin để giảm glucoz vì các men trong dạ dày phá vỡ insulin nên cần tiêm hoặc bơm insulin.

Ta dùng kim tiêm và ống tiêm nhỏ hay bút tiêm insulin để tự tiêm insulin dưới da.

Thầy thuốc kê toa thuốc bổ sung bao gồm thuốc trị cao huyết áp như thuốc ức chế men chuyển hay thuốc chẹn thụ thể angiotensin II khi người mắc bệnh tiểu đường có huyết áp trên 140/90 milimét thủy ngân.

Thầy thuốc cho người bệnh dùng aspirin hàng ngày để bảo vệ tim mạch.

Thầy thuốc cũng kê toa thuốc giảm cholesterol giúp phòng ngừa nguy cơ mắc bệnh tim cao. Hiệp hội Tiểu đường Hoa Kỳ khuyến cáo rằng lượng mỡ LDL hay còn gọi là mỡ “xấu” nên dưới 100 mg / dL. Lượng mỡ HDL hay mỡ “tốt” nên trên 50 mg / dL ở phụ nữ và trên 40 mg / dL ở nam giới. Triglycerid cũng là loại mỡ xấu nên dưới 150 mg / dL.

Với việc cấy ghép tuyến tụy thành công, ta không cần tiêm insulin nữa. Nhưng không phải lúc nào cấy ghép tuyến tụy cũng thành công vì tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng.

Các nhà nghiên cứu đang thử nghiệm phương pháp cấy ghép tế bào tiểu đảo, cung cấp các tế bào sản xuất insulin mới từ tuyến tụy của người hiến tặng.

Bác sĩ Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 625

Ý Kiến bạn đọc