Thầy thuốc Văn nghệ

Bệnh thủy đậu

Bệnh thủy đậu là bệnh nhiễm trùng do siêu vi gây ra các vết loét nhỏ chứa đầy chất lỏng. Bệnh rất dễ lây sang những người khác. Đối với hầu hết mọi người, thủy đậu là một bệnh nhẹ. Tuy nhiên, tốt hơn là nên chủng ngừa. Thuốc chủng ngừa thủy đậu rất an toàn và hiệu quả để ngừa bệnh thủy đậu và các biến chứng.

Nhiễm trùng thủy đậu xuất hiện từ 10 đến 21 ngày sau khi tiếp xúc với siêu vi và thường kéo dài khoảng từ 5 đến 10 ngày. Phát ban là dấu hiệu chẩn đoán bệnh thủy đậu. Các dấu hiệu khác bao gồm sốt, đau đầu và mệt mỏi.

So-498--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Benh-thuy-dau

Khi bệnh thủy đậu xuất hiện, nó sẽ trải qua 3 giai đoạn: Các vết ban hồng nổi lên trong vài ngày chứa chất lỏng trong khoảng một ngày trước khi vỡ ra và rò rỉ, sau đó vết ban khô và đóng vảy. Các vết ban mới tiếp tục xuất hiện trong vài ngày. Do đó, có cả 3 giai đoạn phát ban cùng một lúc. Ta có thể lây siêu vi trong 48 giờ trước khi phát ban và tiếp tục lây cho đến khi tất cả đóng vảy. Trong trường hợp nặng, phát ban có thể lan ra toàn thân, trong cổ họng, mắt, niệu đạo, hậu môn và âm đạo.

Các biến chứng bao gồm nhiễm khuẩn da, mô mềm, xương và khớp. Siêu vi có thể gây ra viêm phổi, viêm não và hội chứng sốc nhiễm độc.

Thủy đậu trong thời kỳ mang thai dẫn đến biến chứng trẻ sơ sinh nhẹ cân và dị tật bẩm sinh. Một mối đe dọa lớn hơn đối với trẻ khi người mẹ mắc bệnh thủy đậu trong tuần trước khi sinh hoặc trong vòng 2 ngày sau khi sinh là gây nhiễm trùng nghiêm trọng đe dọa mạng sống.

Thuốc chủng ngừa thủy đậu được khuyến cáo dùng cho trẻ nhỏ. Thuốc có thể kết hợp sởi, quai bị và ban Đức. Trẻ em từ 7 đến 12 tuổi chưa được chủng ngừa nên tiêm chủng 2 liều vaccin cách nhau ít nhất 3 tháng. Trẻ em từ 13 tuổi trở lên chưa được chủng ngừa cũng nên nhận 2 liều tiêm chủng cách nhau ít nhất 4 tuần. Người lớn chưa chích ngừa và chưa từng mắc bệnh là những người có nguy cơ phơi nhiễm cao. Có thể kể đến người làm y tế, thầy giáo, nhân viên chăm sóc trẻ, người đi du lịch quốc tế, nhân viên quân đội, người lớn sống với trẻ em và các phụ nữ nuôi trẻ em. Người lớn chưa từng chích ngừa vaccin cần tiêm 2 liều cách nhau 4 đến 8 tuần. Nếu ta không nhớ đã từng chích ngừa hay chưa, thầy thuốc sẽ cho thử kháng thể trong máu, nếu đã có kháng thể thì không cần chích ngừa.

Thầy thuốc chẩn đoán bệnh thủy đậu dựa trên tính chất phát ban. Nếu nghi ngờ, thầy thuốc xác nhận bằng xét nghiệm máu hoặc nuôi cấy mẫu bệnh phẩm.

Ở trẻ khỏe mạnh, bệnh thủy đậu thường không cần điều trị. Thầy thuốc kê toa kháng histamin để giảm ngứa. Đối với những người có nguy cơ cao bị biến chứng do thủy đậu, thầy thuốc kê toa để rút ngắn thời gian nhiễm trùng và giảm nguy cơ biến chứng. Thầy thuốc đề nghị một loại thuốc kháng siêu vi như Acyclovir hoặc một loại thuốc globulin miễn dịch tiêm tĩnh mạch Privigen. Những loại thuốc này làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh trong vòng 24 giờ sau khi phát ban. Trong một số trường hợp, thầy thuốc đề nghị chủng ngừa thủy đậu sau khi tiếp xúc với siêu vi giúp ngăn ngừa bệnh hoặc làm giảm mức độ nghiêm trọng. Không cho người bệnh uống bất cứ loại thuốc nào có chứa aspirin vì dễ gây ra hội chứng xám Reye. Nếu có biến chứng, thầy thuốc sẽ xác định phương pháp điều trị thích hợp. Điều trị nhiễm trùng da và viêm phổi bằng kháng sinh. Điều trị viêm não bằng thuốc kháng siêu vi. Việc nhập viện là cần thiết.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 498

Ý Kiến bạn đọc