Thầy thuốc Văn nghệ

Bệnh sốt thỏ

 

Bệnh sốt thỏ là một bệnh truyền nhiễm hiếm gặp thường tấn công da, mắt, hạch bạch huyết và phổi. Bệnh sốt thỏ gây ra bởi vi khuẩn Francisella tularensis.

Bệnh sốt thỏ lây lan sang người qua vết côn trùng cắn và tiếp xúc trực tiếp với động vật bị nhiễm bệnh. Tuy bệnh có khả năng gây tử vong nhưng thường điều trị hiệu quả bằng kháng sinh đặc hiệu nếu chẩn đoán sớm.

Bệnh sốt thỏ có triệu chứng gì?

Hầu hết những người tiếp xúc với bệnh sốt thỏ thường bị bệnh trong vòng 3 đến 5 ngày. Mỗi loại bệnh sốt thỏ có một loạt các triệu chứng riêng.

Lở loét da là dạng phổ biến nhất. Các dấu hiệu bao gồm loét da hình thành tại vị trí nhiễm trùng, thường là vết côn trùng hay động vật cắn.

Dạng viêm hạch bạch huyết có các tuyến bạch huyết sưng và đau. Người bệnh sốt kèm theo ớn lạnh, đau đầu và kiệt sức.

Dạng viêm kết mạc mắt ảnh hưởng đến mắt và gây ra đau mắt, mắt đỏ, sưng và tiết dịch, loét bên trong mí mắt và nhạy cảm với ánh sáng.

So-561--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Benh-sot-tho---Anh-1

Bệnh sốt thỏ thường khởi phát sau khi ăn thịt động vật hoang dã nấu chưa chín hay uống nước bị ô nhiễm ảnh hưởng đến đường tiêu hóa. Các dấu hiệu bao gồm sốt, đau họng, loét miệng, nôn ói hay tiêu chảy. Bệnh hay biến chứng viêm hạch bạch huyết hay viêm phổi. Người bệnh ho khan, đau ngực và khó thở. Biến chứng thứ hai là sốt thương hàn gây ra sốt cao, kiệt sức, gan lách to, nôn mửa và tiêu chảy.

Mặc dù một số loài côn trùng mang bệnh sốt thỏ, ve và ruồi thường có khả năng truyền bệnh cho người. Bọ ve gây ra một tỷ lệ lớn các trường hợp mắc bệnh lở loét da.

Tiếp xúc với động vật bị bệnh hay chết đi cũng lây bệnh, thường là loài thỏ nên mới gọi là sốt thỏ. Vi khuẩn xâm nhập vào da thông qua các vết cắt nhỏ, trầy xước hay vết cắn và hình thành vết loét.

Vi khuẩn trong đất có thể bay trong không khí trong quá trình làm vườn. Hít phải vi khuẩn dẫn đến bệnh viêm phổi. Nhân viên phòng thí nghiệm cũng có nguy cơ bị nhiễm trùng trong không khí.

Mặc dù không phổ biến, nhưng bệnh sốt thỏ cũng xảy ra do ăn thịt chưa nấu chín của động vật bị nhiễm bệnh hay uống nước bị ô nhiễm.

Nhiệt giết chết vi khuẩn, vì vậy nấu thịt ở nhiệt độ phù hợp – tối thiểu 75 độ C để an toàn khi ăn.

Làm sao chẩn đoán được bệnh sốt thỏ?

Bởi vì hiếm gặp và có chung triệu chứng với các bệnh khác, bệnh sốt thỏ thường khó chẩn đoán. Thầy thuốc hỏi han tiền sử bệnh xem có ăn thịt chưa chín hay có vết côn trùng cắn không. Thầy thuốc khám bệnh tổng quát tìm vết loét da hay hạch bạch huyết sưng đỏ. Thầy thuốc tìm dấu hiệu gan lách to. Thầy thuốc kiểm tra vi khuẩn trong mẫu máu hay nuôi cấy đàm để xem sự phát triển của vi khuẩn.

Đôi khi bệnh sốt thỏ được xác định bằng kháng thể với vi khuẩn trong mẫu máu, nhưng chúng chỉ phát triển vài tuần sau khi nhiễm bệnh. Thầy thuốc cũng chụp X quang ngực để tìm dấu hiệu viêm phổi. Khi cần thiết, thầy thuốc cho chụp cắt lớp CT phổi hay chụp cộng hưởng từ MRI lồng ngực.

Điều trị bệnh sốt thỏ có khó khăn lắm không?

Thầy thuốc điều trị bệnh sốt thỏ hiệu quả bằng kháng sinh như streptomycin hay gentamicin tiêm trực tiếp vào bắp thịt hay tĩnh mạch. Tùy thuộc vào loại bệnh sốt thỏ, thầy thuốc có thể kê đơn thuốc kháng sinh đường uống như doxycyclin thay thế. Người bệnh thường có miễn dịch với bệnh sốt thỏ sau khi khỏi bệnh, nhưng một số người vẫn có thể bị tái phát hay tái nhiễm.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 561

Ý Kiến bạn đọc