Thầy thuốc Văn nghệ

Bệnh dại

 

Mới đây, hai cha con ở Hà Nội đã chết vì bệnh dại sau khi chó nhà cắn. Bệnh dại là một bệnh nguy hiểm do một loại siêu vi lây sang người qua nước bọt của động vật bị nhiễm bệnh, thường là chó dại. Một khi đã xuất hiện các triệu chứng thì bệnh nhân chắc chắn là tử vong. Thời gian từ khi mắc bệnh và bắt đầu xuất hiện các triệu chứng thường từ 1 đến 3 tháng nhưng có thể đến hơn một năm phụ thuộc vào khoảng cách siêu vi di chuyển dọc theo dây thần kinh ngoại biên đến hệ thần kinh trung ương. Bệnh dại là một trong những bệnh nhiễm có từ thời cổ xưa, mô tả cách đây hơn 3.000 năm và là một bệnh truyền nhiễm đáng sợ.

Động vật có khả năng truyền bệnh dại bao gồm dơi, chó sói, cáo, gấu trúc và chồn hôi. Ở các nước châu Phi và Đông Nam Á, những con chó dại có khả năng lây bệnh dại cao nhất.

Các triệu chứng đầu tiên của bệnh dại rất giống với bệnh cúm và kéo dài trong nhiều ngày. Các dấu hiệu bao gồm sốt, đau đầu, buồn nôn, khó nuốt, chảy nước bọt nhiều, sợ nước và hoảng loạn.

So-544--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Benh-dai---Anh-1

Bệnh dại có hai thể bệnh chính là thể viêm não và thể liệt.

Thể viêm não khởi đầu bằng mất ngủ, bồn chồn, sợ nước và sợ gió. Bệnh tiến triển tăng dần đến mức không thể uống nước vì có những cơn co thắt hầu họng. Bệnh nhân tăng tiết nước bọt nên thường xuyên khạc nhổ. Đồng tử giãn nên nhìn mắt bệnh nhân sáng long sòng sọc. Bệnh nhân thường tử vong trong vòng một tuần kể từ khi phát bệnh. Thể bệnh thứ hai là thể liệt. Người bệnh tê liệt dần dần từ chân đến cơ tròn làm rối loạn tiểu tiện và đại tiện. Sau đó, liệt tay cho đến khi liệt cơ hô hấp thì bệnh nhân tử vong.

Nhiễm bệnh dại là do siêu vi bệnh dại gây ra. Siêu vi lây lan qua nước bọt của động vật bị nhiễm bệnh. Trong một số ít trường hợp, bệnh dại lây lan khi nước bọt xâm nhập vào vết thương hở hay màng nhầy như miệng hay mắt.

Bất kỳ động vật có vú nào cũng đều có thể truyền siêu vi bệnh dại bao gồm thú cưng và vật nuôi, đặc biệt là chó.

Để giảm nguy cơ mắc bệnh dại nên tiêm phòng cho thú cưng. Mèo, chó và chồn có thể được tiêm phòng bệnh dại. Đừng tiếp cận động vật hoang dã. Động vật hoang dã bị bệnh dại không sợ người. Cân nhắc tiêm vaccin bệnh dại khi đi du lịch. Điều này bao gồm du lịch đến các vùng xa nơi khó chăm sóc y tế.

Vào thời điểm một con vật dại cắn, không có cách nào để biết con vật đó có truyền siêu vi bệnh dại hay không. Vì lý do này, cần điều trị ngăn chặn siêu vi bệnh dại lây nhiễm vào cơ thể.

Mặc dù một số ít người sống sót sau khi mắc bệnh dại, căn bệnh này thường gây tử vong. Vì lý do đó, nếu nghĩ rằng đã tiếp xúc với bệnh dại, cần tiêm một loạt mũi tiêm để ngăn ngừa nhiễm trùng.

Nếu bị cắn bởi một con vật mắc bệnh dại, cần hàng loạt mũi tiêm để ngăn chặn siêu vi bệnh dại lây nhiễm cho mình.

Một mũi tiêm tác dụng nhanh là globulin miễn dịch bệnh dại giúp ngăn chặn siêu vi lây nhiễm cho người bị cắn. Globulin miễn dịch kháng dại của người là một gamma globulin có tính miễn dịch cao điều chế từ huyết tương người. Globulin này ít gây phản ứng phụ hơn huyết thanh ngựa kháng dại. Huyết thanh ngựa kháng dại là huyết thanh cô đặc từ ngựa có đáp ứng miễn dịch tốt nhưng hay gây phản ứng phụ.

Một loạt vaccin bệnh dại giúp cơ thể chống lại siêu vi bệnh dại. Vaccin bệnh dại được tiêm dưới cánh tay 4 mũi tiêm trong 14 ngày.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 544

Ý Kiến bạn đọc