Thầy thuốc Văn nghệ

Bệnh cúm theo mùa

Bệnh cúm theo mùa là bệnh nhiễm siêu vi cấp tính lây lan dễ dàng từ người này sang người khác trên khắp thế giới và ảnh hưởng đến bất kỳ lứa tuổi nào. Ở khí hậu ôn đới, dịch bệnh xảy ra chủ yếu vào mùa đông, trong khi ở vùng nhiệt đới dịch bệnh xảy ra trong suốt năm.

Cúm theo mùa là vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng và gây ra tử vong ở những người có nguy cơ cao. Tiêm phòng cúm là cách hiệu quả để ngăn ngừa bệnh tật.

Có 4 loại siêu vi cúm theo mùa là loại A, B, C và D. Các siêu vi cúm A và B lưu hành và gây dịch bệnh theo mùa. Siêu vi cúm A được phân loại thành các phân nhóm phụ. Hiện nay, lưu hành ở người là siêu vi cúm gia cầm loại A (H1N1) và A (H3N2).

Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Benh-cum-theo-mua---Anh-1

Siêu vi cúm B không được phân loại thành các phân týp nhưng chia thành các dòng.

Siêu vi cúm C được phát hiện ít hơn và thường gây nhiễm trùng nhẹ.

Các siêu vi cúm D chủ yếu ảnh hưởng đến gia súc.

Bệnh cúm theo mùa có đặc điểm là sốt, ho, nhức đầu, đau cơ và khớp, đau họng và chảy nước mũi. Ho có thể nặng và kéo dài từ hai tuần trở lên. Hầu hết mọi người đều hồi phục sau sốt trong vòng một tuần mà không cần chăm sóc y tế. Tuy nhiên, cúm có thể gây ra bệnh nặng hay tử vong ở những người có nguy cơ cao. Ở các nước công nghiệp hóa, hầu hết các ca tử vong do cúm đều xảy ra ở những người từ 65 tuổi trở lên. Tác động của dịch cúm theo mùa ở các nước đang phát triển chưa được biết đầy đủ, nhưng ước tính có đến 99% ca tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi do bị nhiễm khuẩn siêu vi đường hô hấp dưới. Những người có nguy cơ mắc bệnh nặng thường là phụ nữ có thai, trẻ em, người cao tuổi, người mắc bệnh mãn tính và bị ức chế miễn dịch như HIV hay đang hóa trị. Nhân viên chăm sóc sức khỏe có nguy cơ cao nhiễm siêu vi cúm do tiếp xúc nhiều với bệnh nhân. Bệnh cúm theo mùa dễ lây lan nhanh chóng ở những khu vực đông đúc bao gồm trường học và nhà dưỡng lão. Để tránh lây truyền, mọi người nên che miệng và mũi bằng khăn giấy khi ho và rửa tay thường xuyên. Phần lớn các ca bệnh cúm người đều được chẩn đoán trên lâm sàng. Tuy nhiên, đôi khi sự phân biệt bệnh cúm với các vi khuẩn gây bệnh khác rất khó khăn và cần phải thu thập mẫu xét nghiệm trong phòng thí nghiệm.

Bệnh nhân không thuộc nhóm nguy cơ cao cần được điều trị triệu chứng và nên ở nhà để giảm nguy cơ lây nhiễm cho người khác. Điều trị bệnh cúm theo mùa tập trung vào làm giảm các triệu chứng của bệnh cúm như sốt, ho và đau họng. Bệnh nhân trong nhóm nguy cơ cao nên được điều trị bằng thuốc kháng sinh. Bệnh nhân bị bệnh nặng nghi ngờ nhiễm siêu vi cúm nên được điều trị bằng thuốc kháng siêu vi càng sớm càng tốt. Thuốc ức chế neuraminidaz (tức là oseltamivir) nên được kê toa càng sớm càng tốt trong vòng 2 ngày. Thầy thuốc khuyến cáo nên dùng thuốc trong tối thiểu 5 ngày và kéo dài cho đến khi có cải thiện trên lâm sàng như hạ sốt, giảm ho và giảm đau. Thầy thuốc cũng khuyên không nên dùng thuốc corticoid thường xuyên vì nó ức chế miễn dịch dẫn đến nhiễm siêu vi khuẩn và nấm nặng hơn. Tất cả các siêu vi cúm lưu hành hiện nay có khả năng chống lại thuốc kháng siêu vi đời cũ như amantadin và rimantadin, vì vậy không nên dùng đơn trị liệu các thuốc này khi điều trị bệnh cúm.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 485

Ý Kiến bạn đọc