Thầy thuốc Văn nghệ

Bệnh ban Đức

 

Ban Đức (rubella) là một bệnh nhiễm siêu vi có phát ban đỏ rất đặc biệt. Người ta còn gọi là bệnh sởi 3 ngày vì thường phát ban 3 ngày rồi khỏi. Bệnh ban Đức gây ra các vấn đề nghiêm trọng cho thai nhi có mẹ bị nhiễm bệnh trong thai kỳ.

Ban Đức không giống như bệnh sởi, nhưng hai căn bệnh này có chung một số triệu chứng như phát ban đỏ, nhức đầu, sổ mũi.

Vaccin ba trong một sởi – quai bị – rubella MMR có hiệu quả cao trong việc ngăn ngừa bệnh ban Đức.

Triệu chứng của bệnh ban Đức là gì?

Các dấu hiệu thường xuất hiện từ 2 đến 3 tuần sau khi tiếp xúc với siêu vi và thường kéo dài khoảng 5 ngày bao gồm sốt nhẹ, đau đầu, nghẹt mũi, mắt đỏ, nổi hạch bạch huyết ở phía sau cổ và sau tai.

Người bệnh phát ban màu hồng mịn bắt đầu trên mặt, nhanh chóng lan ra thân mình và sau đó là tay chân, trước khi biến mất theo cùng một trình tự.

So-598--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Banh-ban-Duc---Anh-1

Cách lây truyền của bệnh ban Đức?

Ban Đức là do một loại siêu vi chứa RNA thuộc họ togavirus truyền từ người sang người, lây lan khi người nhiễm bệnh ho hoặc hắt hơi. Bệnh cũng lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với chất tiết hô hấp của người nhiễm bệnh. Bệnh cũng truyền từ phụ nữ mang thai sang con thông qua dòng máu.

Những biến chứng nguy hiểm của bệnh ban Đức là gì?

Ban Đức là một bệnh nhiễm trùng nhẹ. Sau khi đã mắc bệnh, ta thường có được miễn dịch vĩnh viễn, nghĩa là không mắc lại lần thứ hai. Một số phụ nữ bị viêm khớp ở ngón tay, cổ tay và đầu gối. Trong một số ít trường hợp, bệnh ban Đức gây nhiễm trùng tai hay viêm não.

Tuy nhiên nếu người mẹ có thai mà mắc bệnh ban Đức, hậu quả đối với đứa con sẽ rất nghiêm trọng và trong một số trường hợp gây tử vong. Trẻ sơ sinh có mẹ mắc bệnh trong 12 tuần đầu tiên của thai kỳ phát triển hội chứng ban Đức bẩm sinh rất nặng bao gồm chậm tăng trưởng, đục thủy tinh thể, điếc, khuyết tật tim bẩm sinh và thiểu năng trí tuệ.

Nguy cơ cao nhất đối với thai nhi là trong 3 tháng đầu, nhưng tiếp xúc trong thai kỳ sau này cũng nguy hiểm không kém.

Cách phòng ngừa bệnh ban Đức?

Phòng ngừa ban Đức bằng vaccin kết hợp ba trong một sởi – quai bị – rubella MMR. Trẻ em nên tiêm vaccin MMR từ 12 đến 15 tháng tuổi và một lần nữa trong khoảng từ 4 đến 6 tuổi trước khi vào trường. Điều đặc biệt quan trọng là các cô gái nên tiêm vaccin để ngăn ngừa ban Đức trong các lần mang thai tương lai.

Để chẩn đoán bệnh ban Đức, thầy thuốc hỏi tiền sử người bệnh, khám tổng quát và theo dõi vết ban đỏ để phân biệt với bệnh ban đỏ. Nếu nghi ngờ, thầy thuốc cần làm xét nghiệm ELISA để phát hiện kháng thể đặc hiệu. Thầy thuốc cũng dùng kỹ thuật miễn dịch huỳnh quang để phát hiện kháng nguyên gây bệnh. Đôi khi thầy thuốc còn phải nuôi cấy siêu vi từ chất tiết mũi họng.

Điều trị bệnh ban Đức như thế nào?

Bệnh ban Đức không cần phải điều trị vì thường nhẹ. Tuy nhiên, nên cách ly với người khác, đặc biệt là phụ nữ mang thai trong thời kỳ lây nhiễm.

Nếu mắc bệnh ban Đức khi đang mang thai, nên thảo luận về những rủi ro cho em bé với thầy thuốc. Nếu muốn tiếp tục mang thai, thầy thuốc sẽ cung cấp kháng thể gọi là globulin siêu miễn dịch giúp giảm nhẹ triệu chứng, nhưng không loại trừ khả năng em bé mắc hội chứng ban Đức bẩm sinh.

Hỗ trợ trẻ sơ sinh mắc hội chứng ban Đức bẩm sinh khác nhau tùy thuộc vào vấn đề của trẻ sơ sinh. Trẻ em có nhiều biến chứng cần điều trị sớm từ một nhóm các chuyên gia.

Bác sĩ Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 598

Ý Kiến bạn đọc