Trong nước

Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ

 

Ngày 30-8-2019, Trường Đại học Trà Vinh phối hợp với các ngành liên quan tổ chức hội thảo “Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ – Thực trạng và giải pháp”.

So-562--Bao-ton-va-phat-huy-gia-tri-van-hoa-am-nhac-dan-gian-Khmer-Nam-bo---Anh-3

Hội thảo có sự tham dự của trên 150 đại biểu là các nghệ sĩ, nghệ nhân; các nhà khoa học, các chuyên gia; các nhà quản lý; giảng viên… Với trên 30 bài tham luận cùng nội dung chia sẻ về thực trạng, giải pháp bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ…, Ban tổ chức đã chọn 5 bài báo cáo tại hội thảo. Nội dung các tham luận tập trung vào những vấn đề chính như: Các thể loại âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ; Các giá trị văn hóa – nghệ thuật của âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ; Thực trạng sưu tầm, truyền dạy âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ; Hiện trạng bảo tồn các giá trị văn hóa – nghệ thuật của âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ; Kết quả hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa – nghệ thuật âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ; Cơ sở khoa học/nguyên tắc khoa học xác định quan điểm, giải pháp bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa – nghệ thuật âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ; Quan điểm của Đảng, Nhà nước về bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa – nghệ thuật âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ; Phương thức bảo tồn và phát huy hiệu quả giá trị văn hóa – nghệ thuật âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ; Mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, giữa truyền thống và hiện đại, giữa bản sắc và tiếp biến trong âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ trong bối cảnh hiện nay; Bài học kinh nghiệm của các quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới, các tỉnh/thành trong nước trong việc bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa – nghệ thuật âm nhạc dân gian của các dân tộc; Giới thiệu tác phẩm, công trình nghiên cứu tiêu biểu về âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ.

So-562--Bao-ton-va-phat-huy-gia-tri-van-hoa-am-nhac-dan-gian-Khmer-Nam-bo---Anh-4
Múa Khmer Nam bộ.

PGS.TS Phạm Tiết Khánh, Hiệu trưởng Trường Đại học Trà Vinh nhận định:

- Người Khmer ở Nam bộ đã tạo dựng một nền văn hóa – nghệ thuật dân gian độc đáo và đa dạng với nhiều loại hình khác nhau. Trong đó, âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ gắn bó mật thiết với nhịp sống đời thường, sinh hoạt văn hóa cộng đồng và các lễ hội truyền thống như dàn nhạc Ngũ âm, dàn nhạc Mhôry, dàn nhạc cưới, múa trống Sa dam, hát A day, Chầm riêng Chà pây, đồng dao, hát ru… Có thể nói, âm nhạc dân gian của người Khmer Nam bộ đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện và khẳng định bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời đảm bảo sự thống nhất trong đa dạng của nền văn hóa – nghệ thuật Việt Nam. Chính vì vậy, các loại hình nghệ thuật này đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của người Khmer Nam bộ, có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng, bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất, tâm hồn của người Khmer, đặc biệt là trong thời đại mới, góp phần phục vụ đắc lực nhiệm vụ chính trị, đảm bảo sự phát triển bền vững của xã hội.

Ông Sơn Ngọc Hoàng, Phó Hiệu trưởng Trường Trung cấp Văn hóa – Nghệ thuật tỉnh Sóc Trăng chia sẻ:

- Dân tộc Khmer Nam bộ hiện nay đã và đang kế thừa một di sản văn hóa vô giá do tổ tiên để lại. Đó là kho tàng nhạc khí dân gian rất phong phú, đa dạng và độc đáo. Kho tàng nhạc khí dân gian Khmer Nam bộ mang tính đặc trưng, tiêu biểu trong nền văn hóa truyền thống của người Khmer, đặc biệt tại vùng ĐBSCL. Trong suốt chiều dài lịch sử, kho tàng nhạc khí mang một ý nghĩa tích cực trong đời sống cộng đồng xã hội người Khmer Nam bộ, phục vụ đắc lực cho mọi sinh hoạt văn hóa – nghệ thuật cả người Khmer lẫn người Kinh, Hoa, Chăm ở ĐBSCL. Đồng thời, góp phần làm giàu thêm kho tàng âm nhạc truyền thống Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc, đóng góp tiếng nói thiết thực phục vụ đời sống cộng đồng.

Trong tham luận của mình, soạn giả Thạch Mu Ni, Ban Dân tộc tỉnh Trà Vinh nhận định:

- Các dòng nhạc A rắc, Rô băm, À day, hát ru, Chầm riêng Chà pây… đã và đang mai một, thậm chí nhiều ca khúc không ai còn nhớ. Có nhiều nguyên nhân như người dân ít có nhu cầu thưởng thức, hưởng thụ, không được ký âm lưu giữ, thiếu đơn vị nghiên cứu bảo tồn và phát triển, đội ngũ nhạc sĩ là người dân tộc Khmer được đào tạo chính quy rất ít.

Hội thảo lần này là dịp để các nhà nghiên cứu, nhà quản lý, đào tạo và nghệ sĩ, nghệ nhân chia sẻ các vấn đề về thực trạng, giải pháp bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ. Từ đó tập hợp các ý kiến trao đổi, các tài liệu nghiên cứu nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan và chuyên sâu, hướng đến sự gắn kết chặt chẽ trong các hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa âm nhạc dân gian Khmer Nam bộ.

Phương Thảo – Phạm Tiết
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 562

Ý Kiến bạn đọc