Một góc làng quê

Bâng khuâng nhớ Tết quê nhà

Năm cũ đang hối hả bước đi những ngày cuối cùng, một năm mới đang thập thò trước cửa. Trong tiết trời se lạnh, nhìn những gánh hàng rong trên phố với những món hàng dân dã: măng khô, miến dong, hương Tết… tôi cảm thấy không khí cái Tết cổ truyền đang đến thật gần, một cảm giác xốn xang như mong chờ một cái gì đó rất đỗi thiêng liêng từ trong tâm thức. Bởi công tác trong một đơn vị Hải quân đóng quân ở phía Nam đã lâu, vì nhiều lý do khác nhau mà đã mấy năm rồi tôi chưa có dịp về quê ăn Tết cùng gia đình.

Nhớ vô cùng vị Tết quê nhà ở dải đất miền Trung gió Lào, nắng rát. Tuy đời sống quanh năm chất chồng khó khăn, vất vả nhưng luôn chứa chan tình người. Tôi nhớ những cái Tết ở quê sao mà đầm ấm đến thế, mọi người trong gia đình sum họp, quây quần bên nhau sau một năm xa cách. Nhớ lại thời bao cấp nhiều khó khăn, ngay cả lương thực cũng rất thiếu thốn, nhưng khi Tết đến chúng tôi vẫn được bố mẹ cho đón một cái Tết thật vui. Có lẽ, hân hoan nhất là khi chúng tôi được bố, mẹ dẫn đi sắm quần áo mới. Cái cảm giác được mặc áo mới đến bây giờ tôi vẫn thấy xốn xang lạ. Thời bấy giờ, mua sắm được bộ quần áo thật không dễ; sợ chúng tôi mặc ngay chẳng mấy chốc lại lấm đất nên mẹ dặn phải để dành đến Tết. Hiện nay, phong tục đón Tết cổ truyền ở nhiều địa phương đã bị mai một, nhưng ở quê tôi, những dư vị mặn mà, ấm cúng đó vẫn còn giữ nguyên. Đó là, không thể thiếu “bánh chưng, thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ”; các gia đình trong dòng họ đội mâm đến nhà bác trưởng họ nội, họ ngoại để cúng tổ tiên; chính quyền, đoàn thể vẫn tổ chức các trò chơi dân gian như cờ người, kéo co, nhảy bao bố, đánh đu…

Cho-tet-xua-(2)
Chợ Tết xưa – Tranh: Internet

“Mưa phùn, gió bấc” là đặc trưng của tiết trời ngày Tết ở xứ Bắc. Không khí ngày giáp Tết thật lạ, run run lạnh xen lẫn cái ấm áp của mùa xuân, đặc biệt là ấm áp về tình người. Những ngày cuối năm không chỉ là sự chuyển giao năm mới năm cũ, mà còn là sự chuyển giao giữa mùa đông và mùa xuân. Mọi nhà dọn dẹp nhà cửa, phát quang bờ rào, quét vôi những gốc cây, sửa sang phần mộ tổ tiên… để chuẩn bị đón năm mới. Những ngày giáp Tết, gia đình, họ hàng nhộn nhịp, rộn ràng bàng bạc để chung lợn và gói bánh. Năm nào mà trời nắng hay gió nồm thì mẹ tôi lại lo bánh chưng nhanh hỏng, sẽ không để được đến ra giêng đi làm đồng có cái lót dạ buổi trưa. Những ngày sau Tết mọi người đổ ra đồng làm cho kịp thời vụ, nên bánh chưng thường mang theo để làm thông trưa đến tận chiều tối.

Lúc đó, bọn trẻ chúng tôi đâu hiểu hết sự vất vả của bố mẹ trong việc lo sắm cho ngày Tết để chúng tôi được hưởng một cái Tết vui tươi và đầy đủ. Chúng tôi hồn nhiên nô đùa, vui chơi, cưỡi lưng trâu chơi trò đánh trận giả… Khi chuông đồng hồ báo hiệu thời khắc giao thừa đã tới, anh em trong nhà cùng bố, mẹ thắp hương tổ tiên cầu chúc cho một năm mới dồi dào sức khỏe, tràn đầy hạnh phúc và an lành…

Ngày nay, cuộc sống và nhịp sống đã có nhiều thay đổi, phong cách sống “Tây hóa” đang diễn ra mạnh mẽ ở khắp các tỉnh thành, đặc biệt là ở các thành phố lớn. Giờ đây, khái niệm “ăn Tết” được nhiều người chuyển hóa thành “chơi Tết”. Người ta tổ chức đi chơi, du lịch một nơi xa nào đó, chứ không phải sum họp gia đình, quây quần bên nồi bánh chưng xanh như xưa. Các phong tục truyền thống vì thế cũng ngày càng mai một. Nhớ lại dư vị Tết ngày xưa so với cách “chơi Tết” ở phố xá bây giờ tôi cảm thấy bùi ngùi, tiếc nuối.

Thời gian trôi, lại một cái Tết nữa không có dịp sum họp cùng gia đình khiến tôi bồn chồn nhớ. Nhớ Tết quê nhà, gia đình và người thân sum họp đủ đầy. Bất giác tôi lại nhớ mấy câu thơ ai đó đã viết:

Mẹ giờ đang nấu bánh chưng
Màu xanh của bánh như
mừng tuổi con
Dưa hành, muối kiệu rất ngon
Bánh mứt đầy sẵn, chờ con trở về…

Nguyễn Thanh Điệp
(Khoa Hàng hải – Học viện Hải quân, Nha Trang)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 388

Ý Kiến bạn đọc