Người tốt - Việc tốt

Bác Hồ vẽ hoa trên gốm ở nơi địa đầu Tổ quốc

Ít người biết được rằng lúc sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến mảnh đất địa đầu Móng Cái (thủ phủ của tỉnh Hải Ninh, một phần của Quảng Ninh ngày nay). Người quan tâm không chỉ vì Móng Cái là mảnh đất phên giậu mà còn theo dõi tình hình sản xuất kinh doanh, đời sống bà con nhân dân. Người đã về thăm Móng Cái 2 lần, và trong lần về thăm vào năm 1960, Bác Hồ đã tự tay vẽ hoa lên một sản phẩm gốm mộc.

Mùa xuân năm 1960, Đảng bộ, nhân dân tỉnh Hải Ninh (nay là TP. Móng Cái) vinh dự và vui mừng khi được đón Bác Hồ về thăm. Tháp tùng Bác có Bộ trưởng Công an Trần Quốc Hoàn, Bí thư Tỉnh ủy Hoàng Chính, Chủ tịch UB Hành chính Lý Bạch Luân. Trong thời gian thăm và làm việc tại Hải Ninh, Bác đã thăm Hợp tác xã nông nghiệp Soáy Nguồn, Lâm trường Đoan Tĩnh, Trường Thanh niên Cờ Đỏ, Trường cấp I, II Móng Cái. Người qua cầu Hữu Nghị Bắc Luân, ngắm nhìn phố Đông Hưng và ghé thăm một trường học của nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa bên bờ sông biên giới.

So-529--Bac-ho-ve-hoa-tren-gom-o-noi-dia-dau-To-quoc
Bác Hồ thăm xưởng gốm Dụ Phong. (Ảnh tư liệu).

Bác Hồ thăm tỉnh Hải Ninh đã đến thăm Xưởng gốm sứ Dụ Phong, Móng Cái. Tại xưởng gốm này, Bác đã động viên bà con sản xuất thật nhiều sản phẩm hàng hóa. Việc đến thăm xưởng gốm của Chủ tịch Hồ Chí Minh chứng tỏ sự quan tâm sâu sắc đến lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp và sản xuất hàng hóa ở vùng biên. Ông Nguyễn Cảnh Loan, Chánh văn phòng Hội Khoa học Lịch sử Quảng Ninh, cho biết ông vừa tìm được một bức ảnh chụp Bác Hồ vẽ hoa màu đỏ lên gốm lò gốm sứ Dụ Phong, Móng Cái. Trong ảnh, Bác đang cầm bút vẽ hoa lên một chiếc bát tô còn ở dạng mộc. Đứng bên cạnh Bác là đồng chí Hoàng Chính, Bí thư Tỉnh ủy Hải Ninh.

Thực tế cho thấy, trước khi đón Bác Hồ về thăm, Móng Cái đã trở thành một trung tâm gốm sứ Việt Nam. Sành sứ Móng Cái có nhiều chủng loại như: Ấm chén, bát đĩa, ấm tích, liễn, âu, lọ, gối, đèn, bình vôi, điếu, chóe, bình, chum, đôn, thống. Các sản phẩm của sứ Móng Cái có màu sắc không trắng trong hay trắng đục, cũng không phải màu xanh ngọc thạch, mà là màu trắng phớt xanh. Màu hoa trang trí chủ yếu là màu lam với các sắc độ đậm, nhạt, tươi, sẫm khác nhau được tạo ra bằng màu xanh cô-ban. Trên phương pháp tạo hình, sành trắng Móng Cái có đủ mọi loại hình thương phẩm, từ bát, đĩa, chén, lò hương, ấm trà, lọ hoa, cho đến chóe, bình, chum vại, thống, chậu cây, đôn.

Lần về thăm ấy, Bác Hồ đã thay mặt Trung ương Đảng và Chính phủ gặp gỡ, nói chuyện với đồng bào các dân tộc, bộ đội, công an, dân quân và cán bộ, các cháu thanh niên và nhi đồng. Trong buổi nói chuyện với đồng bào các dân tộc của Hải Ninh, Bác đã nhắc đến hai nhiệm vụ chiến lược của toàn Đảng, toàn dân ta trong giai đoạn này là xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất nước nhà. Bác cũng nhấn mạnh: “Tỉnh Hải Ninh có nhiều dân tộc, đã sẵn có truyền thống đoàn kết nay càng đoàn kết hơn nữa. Đoàn kết dân tộc, đoàn kết lương giáo, đoàn kết Việt – Trung. Đoàn kết là sức mạnh; có sức mạnh đoàn kết thì làm gì cũng thành”. Đây mãi mãi là một ngày lịch sử không thể quên đối với nhân dân Hải Ninh.

Về thăm Móng Cái tuy thời gian hạn hẹp, nhưng Bác đi nhiều nơi, gặp nhiều người, nhiều tầng lớp tìm hiểu sâu sắc đời sống, tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, nhân dân. Mỗi nơi Bác đến đều để lại những ấn tượng và tình cảm thiêng liêng, và trong lòng mỗi người đã trở thành kỷ niệm đẹp mãi không phai. Đối với mỗi người dân Móng Cái, những lời căn dặn của Bác khi về thăm vẫn còn nguyên giá trị, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của nhiều thế hệ mai sau.

Sau chuyến thăm của Bác Hồ một thời gian, toàn bộ khu lò gốm Dụ Phong, Móng Cái đã được chuyển về Quảng Yên và Đông Triều trên cơ sở sự chuyển giao kỹ thuật của gốm sứ Móng Cái tạo ra dòng gốm sứ nặng lửa độc đáo ở Quảng Ninh hiện nay. Vâng lời Bác dạy, những người thợ gốm ở Quảng Ninh đã gìn giữ và phát huy dòng gốm độc đáo này đứng vững và làm ăn có hiệu quả trong cơ chế thị trường. Gốm sứ nặng lửa ở Móng Cái đã lên ngôi và khẳng định được vị thế của mình với mẫu mã sản phẩm hiện nay rất đa dạng, đạt đến trình độ tinh xảo, nhiều sản phẩm đủ sức xuất khẩu vươn ra thị trường thế giới. Hiện nay, ngoài việc xuất khẩu sang một số quốc gia như Anh, Pháp, Hàn Quốc… gốm sứ nặng lửa còn được bán rộng rãi cho khách du lịch.

Phạm Học
(Báo Quảng Ninh – TP. Hạ Long)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 529

Ý Kiến bạn đọc