Người tốt - Việc tốt

Bác Hồ đón Tết như thế đó

Một mùa xuân nữa lại về, mùa xuân của hòa bình, của ấm no và những đổi thay của đất nước. Nhưng đã có thời kỳ, những mùa xuân của dân tộc đến vào những lúc chiến tranh vô cùng gian khổ. Đó là mùa xuân năm 1947, khi đất nước ta bước vào những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Trong thư gửi đồng bào, chiến sĩ trong thời gian này, Bác viết: “Chúng ta đem lực lượng của 20 triệu đồng bào, chống lại mấy vạn thực dân Pháp. Chúng ta nhất định thắng lợi”.

Bác kêu gọi toàn thể đồng bào và chiến sĩ: “Năm mới chúng ta phải đem lực lượng mới, quyết tâm mới để giành lấy thắng lợi mới, để xây dựng một đời sống mới, một nước non mới”.

Mặc dù thực dân Pháp đang là kẻ thù của nhân dân Việt Nam nhưng Bác không đồng nhất tất cả người dân Pháp là kẻ thù nên nhân dịp Tết cổ truyền của dân tộc Người đã viết thư chúc Tết cho Chính phủ và nhân dân Pháp: “Nhân danh Chính phủ và quốc dân Việt Nam và riêng tôi, tôi chúc Chính phủ và quốc dân Pháp, một năm mới tốt đẹp”. Bác luôn coi trọng toàn thể người dân tiến bộ Pháp và mong muốn được hợp tác với Chính phủ Pháp mới. Trong thư Bác kêu gọi “nhân dân Pháp để chấm dứt cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn và năm 1947 mang lại nền hòa bình và tình hữu ái giữa nước Pháp và nước Việt Nam”.

Xuan-2019--Bac-Ho-don-Tet-nhu-the-nao---Anh-1
Bác Hồ với thiếu nhi.

Ngày 8/1, trong bài “Tết kháng chiến”, Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi toàn thể đồng bào:

1. Phải hết sức tiết kiệm, để dành tiền bạc, cơm gạo, cho cuộc kháng chiến lâu dài.

2. Nhân dịp Tết kháng chiến, mọi người thi nhau đào hầm trú ẩn và làm những việc cần kíp, để phòng trước bọn địch tấn công.

3. Ra sức thi nhau tăng gia sản xuất.

4. Rủ nhau gửi đồ úy lạo cho chiến sĩ ở tiền phương, có gì gửi nấy, quà bánh và thư từ, để tỏ tình thân ái. Nhất là phụ nữ, thanh niên và thiếu nhi, nên phụ trách tổ chức việc này.

Chiều ngày 21/1 (tức 30 Tết) trước thềm năm mới, khi đang trên đường đến dự phiên họp tất niên Hội đồng Chính phủ tại thôn Sài Sơn, phủ Quốc Oai, xe của Bác bị sa lầy không thể đi được, tới khi được người dân địa phương giúp khiêng xe lên Bác mới có thể tiếp tục chuyến đi. Đến nơi họp để chúc Tết và bàn công việc, Người liền lấy ngay câu chuyện ấy mà khuyên người cán bộ: “Chỉ một việc đi xe thôi, không có dân thì Chủ tịch nước cũng đành chịu. Huống hồ việc kháng chiến kiến quốc, một công việc to lớn, vĩ đại, nhất định phải dựa vào khối đại đoàn kết toàn dân mới ắt thành công”.

Sau cuộc họp, Bác lên đường ngay đến Đài Phát thanh Tiếng nói Việt Nam ở Chùa Trầm để đọc thư chúc mừng năm mới. Trước máy thu thanh, Người đọc bài thơ “Chúc năm mới” – bài thơ chúc Tết kháng chiến đầu tiên gửi đến đồng bào khắp mọi miền đất nước:

“Cờ đỏ sao vàng tung bay trước gió,
Tiếng kèn kháng chiến vang dậy non sông.
Toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến
Chí ta đã quyết, lòng ta đã đồng.
Tiến lên chiến sĩ! Tiến lên đồng bào!
Sức ta đã mạnh, người ta đã đông.
Trường kỳ kháng chiến, nhất định thắng lợi!
Thống nhất độc lập, nhất định thành công!”

Sau khi đọc bài thơ chúc Tết xong, Bác đã có cuộc nói chuyện thân mật với những cán bộ nhân viên Đài Phát thanh. Người nói với đồng chí Trần Lâm phụ trách đài mang đến cho Bác mấy tờ giấy hồng để Bác viết câu đối “Kháng chiến tất thắng – Kiến quốc tất thành” bằng chữ Hán tặng sư cụ Chùa Trầm. Tuy đang có nhiều người xung quanh nhưng Bác vẫn rất tinh ý khi nhìn thấy áo sơ mi của anh Nguyễn Nhất bị rách ở vai, Bác cười rồi quay sang nói với chị Dương Thị Ngân là người phụ nữ duy nhất ở đài lúc đó: “Cô phải chú ý vá lại áo cho đồng chí này nhé, ở đây chỉ có mình cô là nữ”. Mọi người rất xúc động vì một vị chủ tịch đang gánh vác trọng trách của đất nước lại vẫn luôn dành sự quan tâm đến từng chi tiết với mọi người ở đài. Lúc sắp ra về sư cụ Chùa Trầm xin tặng Bác mâm bánh chưng mà chùa đã làm. Bác cảm ơn, chúc nhà chùa năm mới ra sức cầu Phật cho kháng chiến mau chóng thành công.

Lúc 0 giờ 45, mồng 1 Tết (tức ngày 22/1), Bác ra về thì gặp phải trời mưa to xe bị tuột bánh xe xuống ruộng nhưng do trời đã khuya không sao tìm được người giúp nên đồng chí lái xe đành ngủ lại trông xe, còn mấy Bác cháu đi bộ về nhà “xông đất” đầu năm.

Tuy phải lội bộ về khuya nhưng sáng mồng 1 Tết, Bác vẫn tranh thủ làm việc như thường lệ. Người phân công cho từng đồng chí trong cơ quan đi chúc Tết những nhà lân cận. Người trịnh trọng viết mấy chữ Hán “Cung hỷ tân xuân” trên tờ giấy hồng điều, kèm một quả cam, một quả quýt gửi sang chúc Tết và mừng tuổi gia đình chủ nhà.

Lúc 21 giờ cùng ngày, các đồng chí Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Trần Đăng Ninh đến gặp chúc Tết và cùng họp với Bác ngay bên bếp lửa hồng cho đến sáng sớm hôm sau.

Bận bịu với công việc của chính phủ nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn dành tình cảm yêu mến người dân Nam bộ. Nhân dịp Tết đến xuân về Người đã viết Thư chúc Tết đồng bào và chiến sĩ Nam bộ (24/1): “Nhân dịp Nguyên đán âm lịch, tôi thay mặt Chính phủ đặc biệt chúc đồng bào và chiến sĩ Nam bộ năm mới. Vì quyền thống nhất và độc lập của Tổ quốc, đồng bào và chiến sĩ đã hy sinh chiến đấu hơn một năm nay, mà từ nay vẫn kiên quyết hy sinh phấn đấu nữa. Sự trung thành dũng cảm đó sẽ đem Tổ quốc đến thắng lợi, và sẽ ghi những trang vẻ vang trong lịch sử nước nhà. Vì yêu chuộng hòa bình, vì thật tâm muốn cộng tác với nhân dân Pháp, Chính phủ ta đã tìm hết cách dàn xếp với Pháp. Nhưng bọn thực dân phản động bội tín bất nhân, hòng dùng vũ lực để cướp nước ta một lần nữa. Chúng gây ra cuộc chiến tranh toàn quốc đã hơn một tháng nay. Vì chủ quyền, vì Tổ quốc, toàn dân Việt Nam đã thề kiên quyết kháng chiến đến cùng, kháng chiến đến lúc lấy lại được thống nhất độc lập mới thôi. Chúng ta đã thề thà chết chứ không làm nô lệ. Chúng ta đã phải trải qua những bước gay go cực khổ trong cuộc trường kỳ kháng chiến. Nhưng chúng ta chắc rằng thắng lợi cuối cùng sẽ về ta”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh của chúng ta đã đón một cái Tết Đinh Hợi (1947) như thế đó. Trong suốt thời gian từ những ngày trước và trong Tết, Bác luôn làm việc hết mình trong những ngày đầu kháng chiến, nhưng Người vẫn dành sự quan tâm đến tất cả mọi người dân đất Việt trong ngày Tết cổ truyền của dân tộc. Tuy luôn bộn bề với những công việc của đất nước, và đặc biệt trong những bài thơ, bài văn chúc Tết của Người luôn thể hiện một niềm tin vững vàng rằng nước ta rồi đây sẽ được độc lập. Trong dịp Tết đến xuân về, cùng nhìn lại một chút những gì Chủ tịch Hồ Chí Minh đã làm cho dân tộc và để thấy được tinh thần lạc quan của dân tộc trong những lúc chiến tranh, để từ đó mà thêm thương yêu hơn đất nước mình, một đất nước anh hùng.

(Nguồn tư liệu về thơ và những bài văn chúc Tết của Bác Hồ: Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb. Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội, 2011)

Long Thành
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số Xuân 2019

Ý Kiến bạn đọc