Người tốt - Việc tốt

Bác Hồ chăm lo giáo dục lý tưởng và đạo đức cách mạng cho thanh niên

Kỷ Niệm 87 Năm Ngày Thành Lập Đoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 – 26/3/2018)

Chủ tịch Hồ Chí Minh – lãnh tụ vĩ đại của Đảng và nhân dân ta – rất yêu quý thanh niên, suốt đời chăm lo giáo dục lý tưởng và đạo đức cách mạng cho thanh niên, tin cậy ở thanh niên. Vì vậy, các thế hệ thanh niên nước ta đã không phụ lòng tin yêu của Người!

Bác Hồ rất yêu quý thanh niên

Tháng 1/1946, Bác Hồ gửi thư cho thanh niên và nhi đồng toàn quốc, với đoạn mở đầu phơi phới niềm tin yêu: “Hỡi thanh niên và nhi đồng yêu quý!/ Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”. Cuối thư, Bác khích lệ thanh niên thực hành tốt “đời sống mới”: “Năm mới, chúng ta thực hành đời sống mới để trở nên những công dân mới, xứng đáng với nước Việt Nam dân chủ cộng hòa” (Hồ Chí Minh – Toàn tập, NXB Sự thật, Hà Nội, 1984, tập IV, tr. 94). Trong bài nói tại Đại hội toàn quốc lần thứ II của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, ngày 20/12/1961, Bác mấy lần xúc động nhắc lại câu nói: “Bác rất yêu quý thanh niên”. Và Bác giải thích rõ vì sao Bác yêu quý thanh niên: “Vì thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già, đồng thời là người phụ trách dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai – tức là các cháu nhi đồng./ Vì thanh niên là người xung phong trong công cuộc phát triển kinh tế và văn hóa, trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội,…/ Vì thanh niên là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công an và dân quân tự vệ, đang hăng hái giữ gìn trật tự, trị an, bảo vệ Tổ quốc./ Vì trong mọi công việc, thanh niên thi đua thực hiện khẩu hiệu: “Đâu cần, thanh niên có; việc gì khó, thanh niên làm” (Hồ Chí Minh – Về vấn đề giáo dục, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1990, tr. 218). Trước lúc đi xa, Bác Hồ vẫn thiết tha “để lại muôn vàn tình thân yêu cho các cháu thanh niên và nhi đồng” (Di chúc).

So-491--Doan-dai-bieu-Nam-bo-tu-mien-Nam-ra-tham-niem-Bac-da-toi-quay-quan-ben-vi-Cha-gia-dan-toc---Anh-2
Năm 1949, Đoàn đại biểu Nam bộ từ miền Nam ra thăm miền Bắc đã tới quây quần bên vị Cha già dân tộc.
(nguồn: http://www.baodanang.vn)

Bác Hồ hết sức chăm lo giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng cho thanh niên, đặt niềm tin và hy vọng ở thế hệ trẻ

Trước hết, Bác nhắc nhở thanh niên phải chăm chỉ học tập cho được giỏi giang, để làm rạng rỡ cho nước nhà. Trong “Thư gửi học sinh”, tháng 9/1945, Bác viết những lời đầy tâm huyết: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp được hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em” (Hồ Chí Minh – Về vấn đề giáo dục, Sđd, tr. 37).

Bác luôn luôn căn dặn thanh niên nhận thức rõ vinh dự và trách nhiệm của mình, từ đó mà thường xuyên trau dồi đạo đức cách mạng, đạo đức công dân: “Thanh niên có vinh dự to thì cũng có trách nhiệm lớn. Để làm tròn trách nhiệm, thanh niên ta phải nâng cao tinh thần làm chủ tập thể, trừ bỏ chủ nghĩa cá nhân, chớ phô trương hình thức, chớ kiêu ngạo tự mãn. Phải thấm nhuần đạo đức cách mạng, tức là học tập, lao động, sinh hoạt theo đúng đạo đức của thanh niên xã hội chủ nghĩa, cộng sản chủ nghĩa. Như vậy là thanh niên ta góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng thắng lợi chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, làm nền tảng vững mạnh để thực hiện hòa bình thống nhất nước nhà” (Hồ Chí Minh – Về vấn đề giáo dục, Sđd, tr. 218). Bác căn dặn: “Nhiệm vụ của thanh niên không phải là hỏi nước nhà đã cho mình những gì. Mà phải hỏi mình đã làm gì cho nước nhà?” (Sđd, tr. 125).

Bác đề ra hai yêu cầu cơ bản đối với thanh niên: Phải có đức, có tài. Đến dự Đại hội Sinh viên Việt Nam lần thứ II, ngày 7/5/1958, Bác nói: “Có tài mà không có đức ví như một anh làm kinh tế tài chính rất giỏi nhưng lại đi thụt két thì chẳng những không làm được gì ích lợi cho xã hội, mà còn có hại cho xã hội nữa. Nếu có đức mà không có tài, ví như ông Bụt không làm hại gì, nhưng cũng không lợi gì cho loài người” (Sách nêu trên,tr. 167). Bác đặc biệt nhấn mạnh việc thanh niên phải có nghị lực, có ý chí phấn đấu vươn lên, cầu tiến bộ: “Thanh niên cần phải có chí tự động, tự cường, tự lập. Phải có khí khái ham làm việc, chứ không ham địa vị. Phải có quyết tâm, đã làm việc gì thì làm cho đến nơi đến chốn, làm cho kỳ được… Phải có lòng ham tiến bộ, ham học hỏi, học luôn, học mãi. Học văn hóa, học chính trị, học nghề nghiệp” (Hồ Chí Minh – Toàn tập, NXB.CTQG, Hà Nội, 1995, tập 5, tr. 375). Trước mọi nhiệm vụ của cách mạng, Bác khích lệ thanh niên: “Không có việc gì khó/ Chỉ sợ lòng không bền/ Đào núi và lấp biển/ Quyết chí, ắt làm nên” (9/1950). 

Trước khi “về với thế giới người hiền”, Bác Hồ lại khẳng định những ưu điểm và vai trò to lớn của thanh niên, đồng thời nhắc nhở các cấp ủy Đảng phải hết lòng chăm lo giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ: “Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa hồng vừa chuyên” (Di chúc).

Kính yêu và biết ơn Bác Hồ, các thế hệ thanh niên nước ta luôn luôn tâm niệm và thực hiện tốt những lời Bác dạy, có những đóng góp to lớn và rất đáng tự hào trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ xâm lược và ngày nay thực hiện sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế. Rất nhiều thanh niên đã phấn đấu trở thành những học sinh, sinh viên giỏi, những công nhân, nông dân, trí thức, cán bộ giỏi, những chiến sĩ xứng đáng với danh hiệu “Bộ đội Cụ Hồ”. Nhiều người đã trở thành những Anh hùng Lực lượng vũ trang, Anh hùng Lao động, Chiến sĩ Thi đua các cấp, hoặc đạt được những danh hiệu cao quý khác. Nhiều nhà khoa học trẻ tài năng khác đang ở tuổi thanh niên.

Tuy vậy, hiện nay có một bộ phận thanh niên sao nhãng việc tu dưỡng đạo đức công dân, không chăm chỉ học tập và lao động, ham chơi bời, kém ý chí tiến thủ, vi phạm pháp luật, thiếu lòng tự trọng và còn những biểu hiện kiêu ngạo, tự mãn! Đấy là những điều hết sức đáng chê trách và rất đáng lo ngại, như phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại lễ khai mạc Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XI (sáng 11/12/2017).

Thực hiện lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”, Bộ Chính trị, Ban Bí thư TƯ Đảng các khóa đã có nhiều Nghị quyết về công tác thanh niên và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với thanh niên, đẩy mạnh việc giáo dục lý tưởng và lối sống tốt đẹp cho thanh niên. Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh thường xuyên đẩy mạnh phong trào “Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác, nhằm xây dựng lớp thanh niên vừa hồng vừa chuyên”, thu được nhiều kết quả tốt đẹp.

Trong tiến trình đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế, trước bối cảnh thế giới có những biến chuyển mau lẹ và phức tạp, và để đưa Nghị quyết Đại hội Đảng XII vào cuộc sống, thanh niên ta càng phải nỗ lực thực hiện tốt những lời Bác Hồ dạy, tích cực rèn luyện và phấn đấu nhiều hơn nữa mới trở thành nguồn nhân lực phát triển toàn diện và có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới của cách mạng. Có như vậy, thanh niên mới xứng đáng với niềm tin yêu của Bác Hồ.

Đào Ngọc Đệ
(Quận Hải An, TP. Hải Phòng)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 491

Ý Kiến bạn đọc