Người tốt - Việc tốt

100 năm – Lật lại những trang hồ sơ theo dõi Nguyễn Ái Quốc của mật vụ Pháp ở Paris

Phần VIII
SỰ BỐI RỐI CỦA MẬT THÁM PHÁP

(Tiếp theo)

 

4) Nguyen Ai Quốc: (người đồng hương của Nguyen) người đã phát những tờ yêu sách của nhân dân An Nam trong phòng lên tự giới thiệu với chủ tịch Hội nghị. Theo một vài lời nghe được và những cử chỉ giữa họ, có vẻ như Nguyen Ai Quoc yêu cầu được phát biểu, nói rằng sẽ rất ngắn gọn, rằng nước An Nam là một nước cũng đông dân như Triều Tiên. Có vẻ như chủ tịch trả lời ngài ấy rằng bài phát biểu của ngài ấy không có trong chương trình, và rằng không thể nghe ngài ấy nói, và rằng họ không quên người An Nam, rằng ngài Moutet sẽ quan tâm đến vấn đề họ.

5) Tổng thư kí lao động Trung Quốc:

Phê phán mạnh mẽ quá trình Thực dân của Nhật Bản, quá trình dựa trên «tội ác giết người». Yêu cầu vùng Shantoung vẫn thuộc về Trung Quốc và Triều Tiên lấy lại nền độc lập.

6) Ngài Moutet: Những trách cứ vừa xong, không phải dành cho quốc gia Nhật Bản, mà dành cho chủ nghĩa đế quốc, chế độ Nga Hoàng của mọi quốc gia, trong đó có nước Pháp.

Những trách cứ dành cho chủ nghĩa đế quốc Nhật được nói lên, nhưng nó lại không thể dành cho nước Anh, về vấn đề Ai Cập.

Ngài Challey nói về những khó khăn đi lại ở Triều Tiên, nhưng ở Đông Dương cùng chung tình trạng và trong bản yêu sách mà người ta đã phát cho các ngài vừa rồi, đó không phải là câu hỏi về tự do nhập cư và di chuyển ra nước ngoài đó sao? (tràng vỗ tay)

Nếu chúng ta không sáng tạo từ những quy tắc dân chủ bằng việc trả lại cho các dân tộc nền tự chủ; nếu chúng ta tiếp tục tạo ra các nhóm quốc gia, những nhóm này sẽ gây chiến với nhau, ở vùng Viễn Đông, sẽ là chiến tranh giữa Trung Quốc, Nhật Bản, hay Mỹ đang đồng phạm với châu Âu. Những nhà cách mạng Trung Quốc sẽ khuấy động sự bình yên của công chức thực dân và tạo ra những cuộc đàn áp.

Chú ý: 1) Chú ý trong phụ tá, xung quanh Nguyễn Ái Quốc, ngài phu Bây, và phụ tá phiên dịch Khanh, những người cộng tác sẵn sàng của chúng ta.

So-626--100-nam-Lat-lai-nhung-trang-ho-so-theo-doi-Nguyen-Ai-Quoc-cua-mat-vu-Phap-o-Paris---Anh-1
Bức điện tín của Chính phủ Toàn quyền Đông Dương.

2) Thái độ của Nguyễn Ái Quốc trong quá trình phát tờ rơi bản yêu sách của nhân dân An Nam, cách ông ta năn nỉ để phát biểu, với tôi giống như khiêu khích, kể cả với những người phát biểu tại hội nghị và những người tham gia hội nghị, vừa đáng thương và có phần chế nhạo. Cảm giác này đọc được trong nụ cười của ngài Aulard, khi từ chối Nguyễn Ái Quốc quyền nói bài diễn văn ngắn.

Ngày 9 tháng 1 năm 1920

P. ARNOUX

Bản sao số 36

Về chủ đề của người mang tên Nguyen-Ai-Quac

Người mang tên Nguyen-Ai-Quac, 27 tuổi và có gốc gác Đông Dương.

Ông ấy đến Paris vào tháng 6 vừa qua từ Luân Đôn (nước Anh) và ở một mình, từ mùng 7 đến ngày 11 tháng 6, số 10 đường Stockholm. Sau đó, ông ấy ở số 6, biệt thự Gobelins, tại nhà người đồng hương có tên Phan-Van-Thuong, sinh năm 1878 tại Hanoi (Bắc kỳ), luật sư của tòa án Paris.

Nguyen-Ai-Quac thuộc về một gia đình khá giả ở Đông Dương và có trình độ học vấn ở Anh nơi ông ấy đã sống khoảng chục năm.

Từ khi ông ấy đến Pháp, ông ấy đã đi thăm rất nhiều người đồng hương, sau đó đi Toulouse ngày 25 tháng 7 cùng với một người An Nam khác có tên Nguyen nho chuyen, làm nghề chụp ảnh ở thành phố?

Trong vài ngày ở đây, ông ấy không có biểu hiện gì bất lợi.

Nguyen-Ai-Quac, là người phiên dịch cho tất cả những người An Nam ở Pháp, đã nhân danh những người An Nam viết «Bản yêu sách của nhân dân An Nam» và gửi cho rất nhiều nghị sĩ và thành viên Chính phủ.

Dù không có một cuộc nhóm hội chính thức nào ở Pháp, nhưng từ lâu có một nhóm gọi tên «Hội yêu nước An Nam» mà người đứng đầu thời gian qua là Phan-Van-Truong, luật sư đã nói ở trên, và Phan-Chau-Trinh, sinh ngày 10 tháng 10 năm 1874 ở Tay-Loc (An Nam).

Vì lý do đang là đối tượng bị truy tố từ tháng 7 năm 1915, «đồng phạm chống lại nền an ninh quốc gia», những người này chỉ định người chủ mưu Nguyen-Ai-Quac, còn họ là
đồng phạm.

Những người này có lập trường chính trị theo đảng xã hội.

Theo phỏng đoán, Phan-Van-Truong và Phan-Chau-Trinh đang nuôi dưỡng thái độ chống Pháp, nhưng cho đến bây giờ chưa có bằng chứng cụ thể và ở Paris, thái độ của họ cũng không có gì đặc biệt.

Nguyen Ai Quac không có tiền án.

Việc theo dõi vẫn tiếp tục.

Ghi chép của Lam

Ngày 13-1-1920

Ngày 12 tháng 1 năm 1920

Vào lúc 16h30, trợ tá Khuong đã nói với tôi rằng có người ăn mặc dân thường đến cửa văn phòng và yêu cầu rõ ràng được gặp ngài chỉ huy Rouget để hỏi một vài thông tin về trợ tá Khuong.

Khuong đã nói với tôi đó là một người đàn ông cỡ người nhỏ, có ria mỏng, mắt phải bịt bằng một dải khăn đen và gần giống với người đã đến trình diện thẻ căn cước với

Khuong cách đây một tháng vào lúc nửa đêm trước bệnh viện và nói với ngài ấy rằng anh ta bị buộc tội buôn cần sa.

Khuong chỉ trả lời rằng đó là một sự nhầm lẫn.

*
Tôi xin thông báo rằng nhiệm vụ hiện tại của tôi vô cùng khó khăn, họ khiến chúng tôi phát điên, ngài thấy đấy chúng tôi đang làm nhiệm vụ điều tra được gọi là bí mật.

Kể từ ngày thứ bảy, tôi đã cố gắng hết sức và giữ bình tĩnh tránh xa những rắc rối đang đến và không phải do tôi.

Ngài Quoc biết rằng ngài ấy bị theo dõi.

Phụ tá Khuong có hôm đã thử cắt đuôi người theo dõi, người đó đi tàu rồi đi bộ khi Khuong xuống đi bộ.

Hiện tại, tôi không dám đi đâu vì sợ bị thiêu sống, tôi xin ngài cho tôi 10 hoặc 15 ngày phép để có đủ thời gian cho vụ điều tra bí mật mà chúng tôi làm ở vùng Val-de-Grace lắng xuống.

Tuy nhiên, tôi rất hài lòng về kết quả đạt được, tôi có thể nói rằng công việc của chúng tôi đã chặn đứng việc tuyên truyền chống thực dân mà ngài Nguyen-Ai-Quoc đang tiến hành.

Kí tên: JEAN

Ghi nhớ: tỉ lệ tiền piastre.

(Còn tiếp)

Quyên Gavoye
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 626

Ý Kiến bạn đọc